براساس استاندارهای جهانی اگر بیش از هشت درصد جمعیت کشوری افراد سالمند باشند، آن کشور، یک کشور پیر و سالخورده محسوب میشود. اگر کشوری، جمعیت سالمندش ۱۰ درصد کل جمعیت باشد، بخش اعظمی از بودجه درمانی به هزینههای درمان سالمندان تخصیص خواهد یافت و این در واقع یک تهدید جدی محسوب میشود. البته مسئولان امر با تدابیر و برنامههای درست، ایجاد تحرک و مصرف محدود نمک ، چربی و روغن میتوانند سالمندان را سالم نگه داشته و بخش زیادی از مشکلات را کاهش دهند.
بسیاری از سالمندان دچار تنهایی و انزوا میشوند
کارشناس دبیرخانه شورای سالمندان گلستان گفت: سالمندان حدود ۱۱ درصد جمعیت گلستان را تشکیل میدهند و باتوجه به روند روبهرشد سالمندی، توسعه زیرساختهای مناسب، خدمات حمایتی و فرهنگی برای این قشر بیش از گذشته ضروری است. مونا طهماسبی با اشاره به پیوستن استان گلستان به طرح «شهر دوستدار سالمند» اظهارکرد: تاکنون ۱۷ شهر در کشور بهعنوان شهر دوستدار سالمند معرفی شدهاند و گرگان نیز از سال ۱۴۰۴ به این جمع پیوسته است. وی تأکید کرد: تمامی زیرساختهای شهری باید بهگونهای طراحی شوند که برای سالمندان مناسب باشند؛ محیطی که برای سالمندان مناسبسازی شود، برای کودکان، زنان باردار و افراد دارای معلولیت نیز قابلاستفاده خواهد بود. طهماسبی با بیان اینکه جایگاه سالمندان درگذشته پررنگتر بود، گفت: سالمندان درگذشته محور خانواده بودند، نقش میانجی و ریشسفید را ایفا میکردند، اما امروز بسیاری از آنان دچار تنهایی و انزوا شدهاند. رسانهها میتوانند با فرهنگسازی، نقش مؤثری در ارتقای جایگاه سالمندان در جامعه داشته باشند. وی با تأکید بر اینکه بسیاری از دستگاهها هنوز به وظایف خود در حوزه سالمندان به طور کامل عمل نمیکنند، اظهار داشت: درحالیکه معمولاً اولویت برنامهها کودکان و نوجوانان هستند، نباید از جمعیت سالمند غافل شد. سالمندان سرمایههای اجتماعی و فرهنگی جامعه محسوب میشوند و همانگونه که در روایات نیز بر تکریم آنان تأکید شده، باید برای حفظ کرامت و کیفیت زندگی آنان برنامهریزی شود. کارشناس دبیرخانه شورای سالمندان گلستان با اشاره به تجربه کشورهای پیشرفته گفت: در ژاپن برای هر سالمند چندین نفر در فرایند حمایت و خدماترسانی مشارکت دارند، اما در ایران این نسبت بسیار متفاوت است و نشان میدهد زیرساختهای لازم برای مدیریت سالمندی هنوز بهاندازه کافی فراهم نشده است. وی افزود: اگر سالمندان توانمند و مستقل باقی بمانند، میتوانند امور شخصی خود را انجام دهند و وابستگی آنان به خانواده و مراکز نگهداری کاهش مییابد. کارشناس دبیرخانه شورای سالمندان گلستان خاطرنشان کرد: باتوجه به جمعیت سالمند گرگان، وجود تنها دو مرکز روزانه پاسخگوی نیاز شهر نیست و لازم است خیران و علاقهمندان با ایجاد فضاهایی برای گردهمایی و فعالیت سالمندان، در توسعه این مراکز مشارکت کنند تا سالمندان بتوانند در محیطی پویا، بانشاط و همراه با احساس ارزشمندی، دوران سالمندی خود را سپری کنند.
۱۷ شهر کشور به طرح “شهر دوستدار سالمند” پیوستند
شهر دوستدار سالمند به عنوان رویکردی جدید در شهرسازی از سوی سازمان بهداشت جهانی معرفی شده است. براساس رویکرد این سازمان ، شهرهای دوستدار سالمند شامل آن دسته از فضاهای شهری میشوند که توزیع خدمات عمومی در آنها بهگونهای است که حداکثر تناسب با نیازها و محدودیتهای افراد سالمند را دارد. علاوه بر این در چنین شهرهایی، توجه به نیازهای افراد سالخورده به مثابه ضرورتی در شاخصهای فرهنگی و تعاملات بین فردی ، مدنظر قرار میگیرد. سازمان بهداشت جهانی شهرهای دوستدار سالمند را شهرهایی میداند که با استفاده از تامین کیفیتهای محیطی اساسی مورد نیاز سالمندان، تامین سلامت و مشارکت آنها، فعالیت مطلوب شهروندان سالمند را افزایش داده و در نهایت موجب افزایش کیفیت زندگی در آنان شود. در واقع شهر دوستدار سالمند محیطی برای حمایت بهتر سالمندان بوده که با فعال کردن آنان در جامعه مدنی، خانواده و محله فرصتهای متعددی را برای مشارکت مطلوب سالمندان در جامعه فراهم مینماید.
