افزایش مصدومیتِ جنگلبانان در درگیری با قاچاقچیان چوب اگر ناشی از افزایشِ میزانِ قاچاقِ چوب نیست، پس چیست؟ در طول ده ماهه گذشته سال 1403 بارها و بارها اخبارِ مجروح شدن و ضرب و شتمِ جنگلبانان (این حافظانِ حریم سبز جنگل) در خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری منتشر شد.

می‌گویند سالی که نکوست از بهارش پیداست، اما امسال برای جنگلبانان مازنی یُمن نداشت.
فروردین ماه امسال بود که «سرهنگ مجید ذکریایی» فرمانده وقتِ یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران – ساری در گفت‌وگویی از حمله متخلفان به منزل دو نفر از پرسنل یگان حفاظت منابع طبیعی شهرستان آمل در ساعات پایانی جمعه شب (۱۷ فروردین) خبر داد و اظهار داشت: حدود ساعت ۰۰:۳۰ تا ۱ بامداد، عده‌ای با هویت نامعلوم در اقدامی تلافی‌جویانه و سازمان‌یافته نسبت به تیراندازی به سمت منزل مسکونی فرمانده عملیات یگان حفاظت منابع طبیعی آمل و یک نفر دیگر از پرسنل یگان حفاظت شهرستان در روستای اسکومحله منطقه امامزاداه عبدالله (ع) شهرستان آمل اقدام کردند. وی افزود: این اقدام که با سلاح شکاری ساچمه‌زنی انجام شد، بخشی از پنجره‌ها، درب و دیوار منزل نیروهای جنگلبانی شهرستان آمل را تخریب کرد و همچنین منجر به ایجاد رعب و وحشت در میان خانواده این عزیزان شد. در همین راستا، موضوع در اسرع وقت به پلیس ۱۱۰ اعلام شد و نیروهای پاسگاه انتظامی حوزه استحفاظی مربوطه بلافاصله در محل حضور پیدا کردند.
ذکریایی با بیان اینکه در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۲ نیز عده‌ای از متخلفان به صورت مشابه با استفاده از سلاح شکاری ساچمه‌زنی به صورت شبانه به منزل یکی از نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی شهرستان گلوگاه در محدوده شرق مازندران حمله کرده بودند، عنوان کرد: در بازه زمانی ۲۳ اسفند ۱۴۰۲ تا ۱۷ فروردین ۱۴۰۳، در مجموع ۸ مورد تعرض به نیروها یا مقرهای یگان حفاظت منابع طبیعی محدوده شرق استان (حوزه استحفاظی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – ساری) انجام شده است.
فرمانده وقتِ یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران – ساری ادامه داد: یگان حفاظت منابع طبیعی طی ماه‌های اخیر در سراسر کشور از جمله در استان مازندران، در راستای تشدید مقابله با متخلفان حوزه منابع طبیعی بخصوص قاچاقچیان چوب و زمین‌خواران، اقدامات بازدارنده‌ای را انجام داده است که در این زمینه، سه باند قاچاق چوب در روزهای پایانی سال گذشته در محدوده شرق استان شناسایی شدند. در چنین شرایطی، با توجه به این که با افزایش شدت عمل یگان حفاظت منابع طبیعی، منافع باندهای سازمان‌یافته متخلف به خطر افتاده است، این افراد به قصد انتقام‌جویی و با هدف ناامید کردن نیروهای یگان از انجام وظایف خود، به صرافت حمله به سمت نیروهای ما و حتی منزل شخصی آن‌ها افتاده‌اند.
اما این اتفاق‌ها، پایانِ کارِ قاچاقچیان چوب با جنگلبانان مازندرانی نبود و بعد از آن در موارد متعدد دیگری، به جانِ جنگلبانان سوء قصد شد.
در آخرین مورد که طی همین دو سه روز گذشته به وقوع پیوسته است، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران گفت: یکی از ماموران یگان حفاظت منابع طبیعی چمستان نور و ۲ قرق‌بان شرکت «مجری طرح حفاظت نکا چوب» به تازگی در درگیری با قاچاقچیان مصدوم شدند. سرهنگ داریوش مهدی زاده با توضیح این نکته که سه متهم از قاچاقچیان چوب در چمستان نور پس از قطع چندین اصله درخت در منطقه شناسایی و تحت تعقیب بودند، اظهار کرد: صبح روز جمعه ۲۱ دی، قاچاقچیان هنگام قاچاق چوب با ماموران یگان حفاظت منابع طبیعی نور درگیر شدند.
وی ادامه داد: از آن جایی که متهمان قاچاق چوب مجهز به سلاح سرد بودند در درگیری‌های فیزیکی یکی از مأموران را مجروح و از محل گریختند.
سرهنگ مهدی زاده با بیان اینکه مامور مجروح یگان حفاظت منابع طبیعی اکنون در بیمارستان بستری شده است، گفت: قاچاقچیان چوب که به صورت گروهی عمل می‌کنند، تحت تعقیب نیروی و پلیس امنیت اقتصادی مازندران قرار دارند.
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران همچنین گفت که ۲ قرق‌بان شرکت مجری طرح حفاظت نکاچوب نیز هنگام عملیات شناسایی و توقیف چوب آلات جنگلی قاچاق در منطقه سانخیل کولا شهرستان ساری توسط قاچاقچیان شرور و با ضربات تبر از ناحیه دست و پا مجروح شدند و یکی از قرق‌بانان نیز در جریان درگیری از ارتفاع سقوط کرد.

وی با بیان اینکه ماموران موفق شدند که یک وانت پُر از چوب‌های جنگلی را متوقف و ضبط کنند، اظهار کرد: اقدامات قضایی و انتظامی برای دستگیری قاچاقچیان شرور آغاز شده است. در ۲۴ ساعت گذشته این دومین مورد از حمله به جنگلبانان توسط قاچاقچیان شرور در حوزه استحفاظی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ساری است. فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران تصریح کرد: قرق‌بانان مجروح برای مراحل درمان به یکی از بیمارستان های شهرستان ساری منتقل شدند و مهندس مقیمی مهر سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندراان برای پیگیری روند درمان قرق‌بانان مجروح بلافاصله در بیمارستان حاضر شدند. مهدی زاده ابراز امیداوری کرد که با همکاری پلیس امنیت اقتصادی مازندران و دادستانی شهرستان ساری هر چه سریعتر این قاچاقچیان چوب که بسیار گستاخ نیز شدند، بازداشت و به مجازات برسند. کمبود نیروهای حفاظتی از یک سو و مسلح نبودن جنگلبانان از سویی دیگر، باعث گستاخ‌تر شدنِ قاچاقچیان چوب شده است.
مسلم است در چنین شرایطِ نابرابری، جنگلبان فقط گوشتِ قربانیِ جلوی تفنگ و تبرِ قاچاقچی چوب محسوب می‌شود. سال ۹۹ بود که نمایندگان مجلس جهت تامین نظر شورای نگهبان شروطی را برای استفاده محیط بانان و جنگلبانان از سلاح تعیین کردند. نمایندگان مجلس در جلسه علنی ایرادات شورای نگهبان در لایحه حمایت قضایی و بیمه‌ای از ماموران یگان حفاظت محیط زیست را رفع و تصویب کردند. بر این اساس ماده ۱ اصلاح شد و شماره تبصره آن به تبصره ۲ تغییر کرد و یک تبصره به عنوان تبصره ۱ به شرح زیر به آن الحاق گردید:
ماده ۱ – ماموران یگان حفاظت محیط زیست و جنگلبانی که در قالب دستورالعمل تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های اجرایی تسلیح و ضابط خاص قضایی محسوب می‌شوند صرفا در خصوص بندهای ۱، ۲ و ۳ ماده ۳ قانون بکارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح در موارد ضروری مصوب ۱۸ دی ۱۳۷۳ حق بکارگیری سلاح در انجام وظایف و ماموریت‌های سازمانی خود را دارند. ماموران مزبور از حیث تکالیف، وظایف و مسئولیت‌های کیفری و مدنی ناشی از بکارگیری سلاح در موارد مذکور مشمول قانون فوق‌الذکر می‌باشد. دستگاه‌های اجرایی مربوطه از حیث تکالیف خود در قبال ماموران موضوع این ماده از جمله پرداخت دیه و جبران خسارت مشمول قانون مذکور است. تبصره۱: به کارگیری سلاح در خصوص بند ۴ ماده ۳ قانون بکارگیری سلاح توسط ماموران نیروهای مسلح در موارد ضروری مصوب ۱۸ دی ۱۳۷۳ در صورتی مجاز است که ضمن رعایت تمام ضوابط مقرر از جمله تبصره ۳ ماده ۳ و ماده ۷ قانون مذکور از هیچ طریق دیگری مانند بکارگیری سلاح غیرکشنده امکان دستگیری و متوقف کردن مرتکبان وجود نداشته باشد. تبصره۲: دادسراها و دادگاه‌ها مکلفند پرونده‌های موضوع این ماده را خارج از نوبت رسیدگی کنند. همچنین تبصره ۲ ماده ۲ این لایحه را حذف شد که در آن آمده بود سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور موظف است هزینه های درمانی نیروهای مردمی که به صورت داوطلبانه در اقدامات مرتبط با پیشگیری و اطفای حریق جنگل ها و مراتع کشور همکاری می کنند را پرداخت و صدمات و خسارات وارده به آن ها را جبران کنند. حالا پرسش اصلی اینجاست، با توجه به گذشتِ ۴ سال، چه بر سرِ اجرایی شدن این تبصره ماده‌های قانونی آمده است؟ آیا وقتِ آن نرسیده قبل از آنکه همین تعداد نیروی اندکِ باقی مانده حفاظت از جنگل، توسط قاچاقچیان چوب مصدوم و مجروح بشوند، در حمایت قانونی و قضایی از حافظان حریم سبز جنگل، تجدیدنظر کنیم؟!
جنگلبانان ما دستان‌شان اگرچه خالی ست اما قلب‌هاشان مملو از عشق به جنگل است.
اگر باور داریم جنگلبانان، رزمندگانِ خط مقدمِ مبارزه با قاچاقِ چوب هستند که همینطور هم هست، در کجای دنیا سرباز بدون اسلحه به جنگِ دشمن مسلح می‌رود؟! خوب است مسوولان امر، پاسخِ روشن و محکمی برای این پرسش داشته باشند.
سوتیتر: می‌گویند سالی که نکوست از بهارش پیداست، اما امسال برای جنگلبانان مازنی یُمن نداشت. فروردین ماه امسال بود که «سرهنگ مجید ذکریایی» فرمانده وقتِ یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران – ساری در گفت‌وگویی از حمله متخلفان به منزل دو نفر از پرسنل یگان حفاظت منابع طبیعی شهرستان آمل در ساعات پایانی جمعه شب (۱۷ فروردین) خبر داد و اظهار داشت: حدود ساعت ۰۰:۳۰ تا ۱ بامداد، عده‌ای با هویت نامعلوم در اقدامی تلافی‌جویانه و سازمان‌یافته نسبت به تیراندازی به سمت منزل مسکونی فرمانده عملیات یگان حفاظت منابع طبیعی آمل و یک نفر دیگر از پرسنل یگان حفاظت شهرستان در روستای اسکومحله منطقه امامزاداه عبدالله (ع) شهرستان آمل اقدام کردند.

  • نویسنده : مائده مطهری زاده