مائده مطهری زاده سالهاست که مسوولان، کشاورزان استان را نسبت به آتش زدن کاه و کلش، انذار می‌دهند، اما کو گوش شنوا؟! نتیجه آنکه هر سال این اتفاق تلخ دوباره و دوباره تکرار می‌شود و کشاورزان به بهانه سوزاندن مشتی کاه، خاک ارزشمند و حاصلخیز را به آتش می‌کشند. خاکی که بستر حیات و معاش […]

مائده مطهری زاده

سالهاست که مسوولان، کشاورزان استان را نسبت به آتش زدن کاه و کلش، انذار می‌دهند، اما کو گوش شنوا؟!
نتیجه آنکه هر سال این اتفاق تلخ دوباره و دوباره تکرار می‌شود و کشاورزان به بهانه سوزاندن مشتی کاه، خاک ارزشمند و حاصلخیز را به آتش می‌کشند. خاکی که بستر حیات و معاش است و مادر زمین…
اکنون مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با بیان اینکه خاک‌های ما به اندازه کافی فقیر هستند، آتش زدن کاه و کلش را سبب تخریب خاک و از بین رفتن مواد عالی دانست.
عطاالله کاویان در خصوص آتش زدن کاه و کلش در مزارع کشاورزی، اظهار داشت: بخش اجرایی قانون حفاظت خاک با مجموعه جهاد کشاورزی استان است، سه هفته از آخرین جلسه کارگروه پسماند در حوزه پسماند کشاورزی گذشت و الزامات زیست محیطی اعلام شد. وی تصریح کرد: جهاد کشاورزی مکلف است در حوزه اراضی کشاورزی نسبت به آتش‌زدن کاه و کلش که یک پسماند و ماده عالی با ارزش محسوب می‌شود، تمهیدات لازم را ببیند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران افزود: در سال‌های گذشته تلاش‌هایی با وجود شرکت‌های دانش‌بنیان در راستای اینکه بتواند به‌صورت کاه خوردکن‌هایی که در پشت کمباین‌های نصب می‌شود، انجام شد تا کاه به اندازه حداقل ۵ سانتی‌متر خورد و قطعات به سطح اراضی برگردد. کاویان خاطرنشان کرد: در حوزه محیط زیست آتش زدن کاه و کلش منتج به تخریب خاک و از بین رفتن مواد عالی خاک می‌شود، میکرواورگانیسم‌های خاک درجه حرارت بالا تحت تأثیر قرار داده و به لحاظ زیست محیطی آسیب جدی خواهد بود. وی با اشاره به اینکه خاک‌های ما به اندازه کافی فقیر هستند، گفت: بالا رفتن حرارت زمین، خاک را فقیر می‌کند و همچنین آتش باعث ایجاد آلودگی هوا در مسیر و جاده می‌شود. مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران در پایان یادآور شد: چندین کارگاه آموزشی در تمامی شهرها از جمله شهرستان محمودآباد، آمل، نور و فریدونکنار که شهرهای هدف هستند، برگزار شد تا در این راستا به جمع‌بندی برسیم.

جرم انگاری آتش زدن کاه و کلش
برابر ماده ۳۰ آیین نامه اجرایی قانون پسماند و ماده ۲۰ قانون هوای پاک مصوب سال ۱۳۹۶ مجلس شورای اسلامی، آتش زدن کاه و کلش بعد از برداشت اکیدا ممنوع بوده و جرم تلقی می‌شود و برابر ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، متخلفین تحت پیگرد قانونی قرار گرفته و به حبس (۶ ماه تا دو سال) یا جزای نقدی (۲۰ الی ۸۰ میلیون ریال) محکوم خواهند شد اما نکته عجیب ماجرا اینجاست که به رغمِ جرم انگاریِ آتش زدن کاه و کلش، کشاورزان همچنان دست به این اقدام ضدمحیط زیستی می‌زنند! متاسفانه باور غلط آتش زدن کاه و کلش به یک معضل تبدیل شده است. کشاورزان برای اینکه کشت زودهنگام را شروع کنند اقدام به سوزاندن زمین کشاورزی و کاه ها و کلش ها می کنند، تصمیم و فکر مذکور برای آتش زدن زمین کشاورزی کاملا غلط بوده و نه تنها به کشاورز کمکی نمی کند، بلکه مشکل بزرگتری پیش روی او قرار می دهد و تحت هیچ شرایطی نباید زمین کشاورزی را آتش زد. با سوزاندن زمین کشاورزی، خاک، ضعیف و نیمه جان می‌شود. ظرفیت نگهداری آب توسط خاک به پایین‌ترین حد خود رسیده و زمین و خاک به دلیل آتش، سفت‌تر شده و امکان جوانه زنی در صورت کاشت محصول جدید کمتر می‌شود؛ همچنین فعالیت‌های میکروارگانیسم و طبیعی خاک به شدت افت پیدا می‌کند و مواد عالی و مفید خاک از بین می‌رود؛ ضمنا میزان نفوذپذیری آب به خاک نیز به شدت کاهش می‌یابد. با آتش زدن کاه و کلش، حشرات مفید از جمله کرم خاکی و سایر حشرات که به بهبود خاک و افزایش محصول کمک می‌کنند، از بین می‌روند و فرسایش خاک نیز با این اقدام، تسریع می‌شود. در نتیجه، تولید محصولات کشاورزی (بازدهی زمین) رفته رفته کمتر از دفعات قبلی می‌شود و چه بسا در دراز مدت زمین کشاورزی به کلی بایر (غیرقابل کشت) شود. بقایای کاه و کلش و گیاهان، از قضا بهترین کود طبیعی برای زمین کشاورزی است که در حین آتش سوزی از بین رفته و این حق طبیعی خاک نیز از او دریغ می‌شود. سوزاندن کاه و کلش به افزایش آلودگی آب، خاک، هوا، محیط زیست و تولید گازهای گلخانه‌ای نیز منجر می‌شود تا آسیب این کار هم به محیط زیست و هم به خود کشاورز و زمین کشاورزی برگردد. این کار در بلندمدت تأثیر بسیار بدتری روی زمین کشاورزی خواهد گذشت چرا که هرگونه آتش‌سوزی روی زمین و خاک، به پایین آمدن جدی راندمان و بهره زمین کشاورزی می‌انجامد. طبق قانون نیز آتش زدن زمین و کاه و کلش برخلاف قوانین زیست محیطی بوده و برخورد جدی با متخلفان انجام می شود.