سرویس اجتماعی
چند روز پیش یک عکس از آببندان هشت هکتاری روستای ابوالحسن کلای بابل در حالی که به رنگِ صورتی درآمده بود، توجه مردم به ویژه رسانهها را به خود جلب کرد.
در نگاه اول شاید کمی هم زیبا مینمود اما هر چیز به ظاهر زیبایی در باطن خوب نیست و بعد از گذشتِ دو سه روز مشخص شد که آب این آببندان به دلیلِ رسوب پسابهای صنعتی و تخلفِ یک کارخانه واقع در شهرک صنعتی رجه بابل، به این رنگ درآمده است.
اما قبل از آنکه عکسهای آببندان صورتی روستای ابوالحسن کلای بابل بر سر زبانها بیفتد، تصاویر و گزارشهایی هم از رودخانه کلارود بابل بر روی خروجی رسانههای استان قرار گرفت. رودخانهای که به رنگ سیاه و بنفش درآمده و بوی بد آن بسیاری از اهالی روستا را آزار میداد. رودخانه کلارود بابل که از کوههای البرز مرکزی در بخش بندپی غربی بابل و از ارتفاع ۲ هزار و ۲۰۰ متری فیلبند سنگچال سرچشمه میگیرد، بعد از عبور مسیر ۶۰ کیلومتری و گذر از قلب جنگلهای هیرکانی در نهایت در محدوده شهر بابل به رودخانه بابلرود میریزد.
این رودخانه که در مسیر عبور خود در کنار شهرک صنعتی «رجه» در بندپی شرقی بابل هم عبور میکند هر از چند گاهی آبهای این رودخانه به رنگ صورتی یا سیاه تبدیل میشود که این ماجرا چند روزی است دوباره در این رودخانه تکرار شد. شهروندان و اهالی روستای پایین دست شهرک صنعتی بر این باور هستند که پسابهای صنعتی واحدهای تولیدی این شهرک صنعتی این رودخانه را به این حال و روز انداخته است. پسابهای این رودخانه علاوه بر اینکه رنگ رودخانه را تغییر داده بوی بد آن هم برای ساکنان روستاهای پایین دست هم آزار دهند شد. پسابهای صنعتی موجود در رودخانه کلارود که به برخی از آببندانهای مسیر این رودخانه هم نفوذ کرده نگرانیهای مضاعفی ایجاد کرده است. یکی از اهالی روستای الله رودبار بابل در این باره گفت: متاسفانه آلودگیهای رودخانه کلارود دیگر سریالی شده و هر از چند گاهی شاهد این اتفاق هستیم. حسن عباسی بیان داشت: این پسابهای صنعتی که بسیار بوی بدی هم دارند برای اهالی روستا غیر قابل تحمل شده است. وی ادامه داد: در گذشته نه چندان دور در این رودخانه آبزیان فراوانی به خصوص ماهی وجود داشت اما این فاضلابهای صنعتی همه آنها را از بین برد و بهداشت و سلامت شهروندان هم در معرض خطر قرار گرفت. عباسی با بیان اینکه برخی از شالیزارها مسیر کلارود هم از آب این رودخانه استفاده میکنند، بیان داشت: تقاضای ما از مسئولان مرتبط آن است تا این مشکل به صورت ریشهای و همیشگی برطرف شود تا بیش از این به سلامت مردم آسیب نرسد.
یک واحد صنعتی تخلف کرد
در نهایت این رئیس اداره حفاظت محیط زیست بابل بود که ۲۱ شهریورماه اعلام کرد: یک واحد صنعتی تولید کارتن و کاغذ مستقر در شهرک صنعتی رجه که خط تولید خود را به مدار آزمایش رسانده بود مقداری از پسابهای آن را در رودخانه کلارود رها کرد. حسین حیدرپور ادامه داد: این واحد صنعتی همزمان که در حال احداث واحد تولیدی خود بود تصفیه خانه این مجموعه هم در حال تکمیل بود که متاسفانه این واحد دچار تخلف شده و در زمان آزمایش خط تولید مقداری از پسابهای آن را به رودخانه رها کرد. وی با اشاره به اینکه در گام نخست بلافاصله با دستور مقام قضایی خروجی فاضلاب این کارخانه پلمپ شد، بیان داشت: این واحد صنعتی با نظارت دستگاه قضایی متعهد شده که دیگر هیچ فاضلابی از این واحد به بیرون درز نکند. حیدرپور اضافه کرد: صاحب این کارخانه که در شهرک صنعتی ۲ واحد تولیدی دارد یکی از این واحدها تصفیه خانه آن فعال میباشد و مقرر شد پساب های کارخانه کارتن سازی با لوله گذاری به کارخانه دیگر خود که دارای تصفیه خانه میباشد منتقل شود. این مقام مسئول اظهار کرد که تمامی واحدهای آب بر که پساب های صنعتی دارند یا به صورت صد در صد تصفیه خانه دارند یا پساب ها پیش تصفیه شده و به تصفیه خانه مرکزی شهرک صنعتی آن واحد منتقل میشود.
مصیبت ۱۵ ساله
فاصله روستای ابوالحسن کلای بابل که در ۱۵ کیلومتری جنوب بابل واقع شده است با شهرک صنعتی رجه در بندپی شرقی بابل حدود یک کیلومتر است که بخشی از پسابهای صنعتی این شهرک از طریق رودخانه محلی «یکرو» در طول ۱۵ سال در این آب بندان نفوذ کرده تا جایی که در حال حاضر حدود یک و نیم متر پساب در این آب بندان رسوب کرده است. روستای ابوالحسن کلا دارای ۵۰۰ خانواده برابر با دو هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت و ۵۰۰ هکتار زمین شالیزاری میباشد که از این مقدار ۱۲۰ هکتار به واسطه این آب بندان آبیاری میشود. نفوذ پسابهای صنعتی در زمینهای شالیزاری، زمینههای وحشت و نگرانی اهالی این روستا را فراهم کرده است. در همین حال، دهیار روستای ابوالحسن کلا که خود کارشناس شیمی است، در گفت و گو با خبرنگاران گفت: از زمانی که شهرک صنعتی رجه راهاندازی شد، مشکلات پسابی صنعتی این روستا آغاز شده است.
آب بندان ابوالحسن کلا
حمزه رستمی بیان داشت: در یک مقطعی اهالی روستا در این آببندان ماهی کپور چهار کیلویی صید میکردند ولی در حال حاضر هیچ موجود زندهای در این آببندان زیست نمیکند بلکه حدود یک و نیم متر پساب صنعتی در این آببندان رسوب کرده است. وی اظهار داشت: تقاضای ما از مسئولان آن است که راه اندازی تصفیه خانه را در واحدهای صنعتی بسیار جدی بگیرند. این کارشناس شیمی اضافه کرد که نفوذ پسابهای صنعتی در زمینهای شالیزار و در داخل روستا سبب شد بیماری سرطان در این روستا رو به افزایش باشد و در حال حاضر در یک خانواده سه بیمار سرطانی وجود دارد. وی گفت که در حال حاضر مقدمات لایروبی در این آببندان در حال انجام میباشد و با زهکشی تلاش میکنیم در گام نخست آب این آببندان به طور کامل تخلیه و بعد از صدور مجوزها لایروبی آن آغاز شود. این دهیار از مسئولان تقاضا کرد حال که زمزمه لایروبی این آببندان که آغاز شده هرچه سریعتر به مرحله اجرا برسد. رییس اداره محیط زیست بابل نیز در همین راستا به خبرنگاران گفت: آببندان ابوالحسن کلای بابل که حدود ۱۵ سال میزبان بخشی از پسابهای صنعتی بوده است با دستور فرماندار بابل لایروبی میشود. حسین حیدرپور بیان کرد: با هماهنگیهای انجام شده این آببندان به همراه حدود یک کیلومتر رودخانهای که به این آببندان متصل میشود هم لایروبی میشود. وی ابراز امیدواری کرد با لایروبی فنی این آببندان که مقدمات آن آغاز شده است دغدغه چند ساله کشاورزان و اهالی روستا را برطرف کند.
آببندان ابوالحسن کلای بابل که به علت رسوب پسابهای صنعتی به رنگ بنفش درآمده است، در مدار تخلیه از گِل و لای و لایروبی قرار گرفت
این وضعیت به همین شکل ادامه داشت تا اینکه روز گذشته ۲۶ شهریورماه، خبر رسید آببندان ابوالحسن کلای بابل که به علت رسوب پسابهای صنعتی به رنگ بنفش درآمده است، در مدار تخلیه از گِل و لای و لایروبی قرار گرفت.
هر چند مجوز لایروبی این آب بندان هنوز صادر و نهایی نشده اما مقدمات این لایروبی که تخلیه آب و زهکشی داخل این آب بندان است، آغاز شده است. دهیار روستای ابوالحسن کلا در پیامی که در گروه فضای مجازی روستای خود منتشر کرده است، بیان کرد که مجوز برای لایروبی این آب بندان هنوز صادر نشده و به دست ما نرسیده اما مقدمات لایروبی این آب بندان در حال انجام است.
مجوز در حال صدور
بخشدار گتاب بابل نیز در این باره گفت: با دستور فرماندار بابل فرایند لایروبی این آب بندان کلید خورد. صادق کیان نژاد اظهار داشت: در گام نخست آب این آب بندان تخلیه و بیل میکانیکی در داخل این آب بندان برای زهکشی و تخلیه کامل آب مستقر شد. وی اضافه کرد که مقدمات اخذ مجوز لایروبی با بازدید کارشناس مربوطه هم انجام شده است. و بزودی مجوز لایروبی این آبندان آغاز می شود.
آب را گِل نکنیم!
اما این اتفاق تلخ زیست محیطی برای اولین بار در مازندران اتفاق نمیافتد و آخرین بار هم نخواهد بود. رودخانهها و آب بندانهای بسیاری در مازندران وجود دارند که همه روزه، بستری آماده برای تخلیه فاضلابهای خانگی، صنعتی و… هستند. رودخانهها و آب بندانهایی که علاوه بر کاربریهای کشاورزی، دارای اهمیتهای زیست محیطی فراوانی نیز هستند اما متاسفانه به دلیلِ عدمِ توجه و غفلت مردم و مسوولان، هر روز آلودهتر و به نابودی یک قدم نزدیکتر میشوند.
سهراب سپهری چه زیبا سرود: آب را گل نکنیم، در فرودست انگار کفتری میخورد آب، یا که در بیشه ی دور سیرهای پر میشوید، یا در آبادی کوزهای پر میگردد، آب را گل نکنیم!
