سالی که در دو ماهه آخر آن قرار داریم، یکی از گرمترین و خشکترین سالهای عمر نیمکره شمالی زمین بود و شاهد میزان بارش بسیار کمی در سال جاری تا امروز بودیم و حتی زمستان جاری نیز در مقایسه با سالهایی که به خاطر داریم، بیشتر شباهت به بهار و تابستان داشت و برف و بارانی از آسمان نبارید.
در سه استان شمالی نیز وضعیت به همین شکل بود و ذخیره آب پشت سد شهید رجایی در مرکز استان مازندران به پایینترین سطح خود از زمان آبگیری رسید و دو سد گلستان و وشمگیر در استان گلستان نیز بهطور کامل خشک شدند. برف و باران که نمیبارد و آب زمانی که کم میشود کشاورزی، تولید برق، تأمین آب شرب و بهداشت و سلامت عمومی بهمخاطره میافتد و مدیریت بر اینهمه مشکل در استانی چون مازندران، بسیار بزرگ است اما یک خطر عظیمتر چند سالی است که به سمت مازندران و گلستان حرکت کرده و هر سال حادتر از قبل میشود.
چند سالی است که در پی خشکسالیهای پیاپی در صحرای ترکمنستان و همچنین خراسان شمالی که دامنه آنه به شمال شرقی گلستان هم کشیده شد، شاهد ریزگردهایی هستیم که مسیر خود را در گلستان پی میگیرند و تا غرب این استان و شرق مازندران و حتی تا ساری میآیند. کاهش نزولات آسمانی و استمرار خشکسالی در منطقه بهخوبی نشان میدهد این ریزگردها ادامهدار خواهند شد و هم بر تعداد دفعات بروز و ظهور آن و هم بر تراکم آن افزوده شده است و این فرایند همچنان ادامه خواهد داشت.
رییس اداره حفاظت محیطزیست گنبدکاووس در همین زمینه گفت: مردم این شهرستان امسال هشت تجربه درگیری با ریزگردها را پشت سر گذاشتند که در مقایسه با سال گذشته چهار برابر بیشتر است.
احمد احمدی افزود: گنبدکاووس، شهرستانی متاثر از ریزگردهای ورودی از سمت استانهای خراسان شمالی و سمنان است و بخشی از ریزگردها هم از ترکمنستان وارد منطقه میشود. وی گفت: در سالیان اخیر کمآبی و خشکسالی خلیج گرگان، تالاب گمیشان و مجموعه تالابهای بینالمللی آلاگل، آلماگل و آجیگل باعث شده بخشی از ریزگردها به داخل شهرستان گنبدکاووس هدایت شود. نگرانی از ریزگردها آن اندازه شدت گرفت که از میان مدیران به مردم هم رسید و دختران دانشآموز گنبدی در جشن گرامیداشت هفته هوای پاک (۲۶ در تا ۳ بهمن) از پدران و مادران خود خواستند به جای ماشین شخصی از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند تا آسمان شهر برای همیشه آبی باقی بماند. تعدادی از دختران شرکتکننده در این مراسم که به میزبانی دبستان زندهیاد «حاجمحمد رحمانی» برگزار شد پیشانی بندهایی با ترکیبی از سرسبزی و گل بسته بودند و تعدادی از آنان هم پلاکاردهایی با مضمون «پاک نگهداشتن هوا وظیفه ماست و هوای پاک حق ماست» بر دست خود داشتند و در کنار دیگر همسالان خود با زبان کودکانه خواستار کمک مردم برای داشتن هوای سالم و پاک شدند.
البته این مطالبهگری دختران دانشآموز گنبدی، اختصاص به این شهرستان ندارد و بسیاری از شهرهای استان گلستان در معرض ریزگرد و انواع آلودگیها قرار دارند همانگونه که در استان مازندران نیز وضعیت خشکسالی رو به وخامت است و با توجه به بارش اندک و جزیی در سال جاری، باید اعتراف کنیم تابستان ۱۴۰۳ از این منظر یکی از بدترین سالها خواهد بود.
اگر این وضعیت بارش باران و برف در زمستان ادامه پیدا کند و در بهار نیز شاهد خشکی آسمان باشیم باید خود را برای یک زمستان سخت و دشوار در مازندران و گلستان و حتی گیلان آماده کنیم.
