مائده مطهری زاده
در حالی هواشناسی مازندران با اشاره به ورود سامانه جدید بارشی از بامداد روز چهارشنبه ۲۰ دی ماه، پیش‌بینی کرد که میانگین دمای هوا در شهرهای ساحلی و جلگه‌ای بین ۱۱ تا ۱۴ و در مناطق کوهستانی و ارتفاعات نیز بین ۱۰ تا ۱۳ درجه کاهش می‌یابد، که در دیگر سو گفته می‌شود با توجه به گرمایش زمین و کاهش سوز سرما در سال جاری شوق زیادی برای پرندگان مهاجر به جنوب دریای خزر ایجاد نکرد و کارشناسان محیط زیست کاهش تعداد پرندگان زمستان گذران به مازندران را دور از انتظار ندانستند.
یک کارشناس محیط زیست در این باره بیان داشت: علت اصلی مهاجرت پرندگان زمستان گذران در مازندران سوز سرما در شمال دریای خزر است.
علی صفایی اظهار داشت: پرندگان شمال دریای خزر اگر شدت سرما را برای خود قابل تحمل بدانند تمایلی به پرواز و مهاجرت به مناطق جنوبی را ندارند و در منزلگاه‌های میانه فرود می‌آیند.
وی با بیان این مطلب که این پرندگان در خط پروازی خود چند استراحتگاه دارند، تصریح کرد: اگر شدت سرما برای این پرندگان در این خط پروازی قابل تحمل باشد تمایلی نیست که به پایان خط یعنی تالاب‌ها و دشت‌های مازندران برسند.
صفایی ادامه داد: در سالهای اخیر پسروی آب خزر و کاهش مساحت تالاب میانکاله بر تعداد حضور پرندگان مهاجر تاثیری منفی داشت که امسال گرمای زمستان هم علت مضاعف شد.
این کارشناس محیط زیست با ذکر این مطلب که گرمای هوا در روز ۱۹ دی ماه همه را شوکه کرده بود، ادامه داد: این تغیرات اقلیمی مختص مازندران نیست و در کشورهای شمال دریای خزر هم احساس می‌شود.
صفایی گفت: بسیاری از کارشناسان محیط زیست بر این باورند که شرایط جوی و کاهش سرما در سال جاری به طور حتم بر تعداد حضور پرندگان مهاجر اثر گذار است.
این کارشناس محیط زیست ادامه داد: سالها دوستداران محیط زیست و حامیان حیات وحش پیگیر و خواستار تعطیلی بازار غیرمجاز پرندگان فریدونکنار بودند که این اقدام ارزشمند در سال جاری انجام شد.
علی صفایی اظهار داشت: بازار فروش پرندگان در فریدونکنار که سال‌های طولانی به عنوان حلقه پایانی چرخه کشتار پرندگان مهاجر در این شهرستان محسوب می‌شد و محلی برای عرضه لاشه ی پرندگان مهاجر به شمار می‌آمد با پیگیری‌های اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران تعطیل و برچیده شد.
وی اضافه کرد: فریدونکنار معروف به بهشت پرندگان میزبان هزاران قطعه پرنده مهاجر در پاییز و زمستان در تالاب‌ها و زمین‌های کشاورزی است.
این کارشناس محیط زیست تصریح کرد: با انجام کارهای فرهنگی و آموزشی شهروندان حضور این پرندگان مهاجر را یک فرصت بی نظیر گردشگری و و حفظ اکوسیستم منطقه می‌دانند.
مازندران که سه سال اخیر را با خشکسالی پشت‌سر گذاشته و در برخی نقاط استان نیز تنش آبی چالش‌هایی را در تامین آب کشاورزی و آشامیدنی ایجاد کرد، با ثبت آمارهایی مناسب در مهر ماه نخستین ماه از سال آبی جدید را به پایان رسانده بود، به طوری که گفته می‌شد بارندگی‌ها نسبت به مهر سال گذشته ۱۱۶ درصد بیشتر شده است. اعداد مربوط به آورد رودخانه‌ها و ذخیره ۱۰ سد فعال استان در پایان ماه مهر نیز نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد را نشان می‌داد. اما برای حضور تعداد بیشتر پرندگان مهاجر یک عامل اساسی دیگر ایفای نقش دارد آن هم سوز سرما است که پرنده را مجاب به پرواز کند.
غازها، ‌فلامینگوها، ‌آب‌چلیک‌ها، باکلان‌ها و حواصیل‌ها از جمله پرندگان مهاجری هستند که برای در امان ماندن از گزند سرمای فصول سردسال به تالاب ها و آب‌بندان‌های مازندران می آیند و چند ماه را در این خطه از شمال کشور سپری می‌کنند. اما موضوع به تعویق افتادن پاییز و عدم سرمای زمستان همانند سال‌های گذشته، موضوعی است که بیش از همه پای تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی زمین را به میان می‌کشد.
این عدم سرد شدنِ زمین، تا جایی است که حتی شهروندان کانادایی نیز به آن اذعان دارند و معتقدند امسال، سرمای زمستان و میزان بارش برف به اندازه‌ سال‌های گذشته نبوده است.

در شرایط عادی و طبیعی، دمای زمین در طول یک دهه یا سال تغییر می‌کند که دلیل آن چرخه طبیعی زمین است. اما به جز این تغییر دمایی که به شکل طبیعی رخ می‌دهد، فعالیت‌های مخرب انسانی مهمترین دلیل تغییرات اقلیمی است که اکنون با آن مواجه هستیم. اما در حال حاضر فعالیت‌های بشر سبب تولید گازهای گلخانه‌ای شده‌اند که عمر طولانی دارند و با افزایش دما نیز از بین نمی‌روند و جو زمین را از حالت طبیعی خود خارج می‌کنند. در نتیجه این اختلالات، دمای زمین روز به روز افزایش می‌یابد. تغییرات آب و هوایی سریعی که اکنون شاهد آن هستیم ناشی از استفاده انسان از نفت، گاز و زغال سنگ برای خانه‌ها، کارخانه‎‌ها و حمل و نقل است. وقتی این سوخت‌های فسیلی می‌سوزند، گازهای گلخانه‌ای آزاد می‌کنند، عمدتاً دی اکسید کربن. این گازها گرمای خورشید را به دام می‌اندازند و باعث افزایش دمای سیاره زمین می‌شوند. اکنون جهان حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از قرن نوزدهم است و مقدار دی اکسید کربن در جو ۵۰٪ افزایش یافته است.

انسان مقصر، تغییرات اقلیمی
شهرام خلیقی سیگارودی، استاد دانشگاه و پژوهشگر در زمینه تغییر اقلیم می‌گوید: تغییر اقلیم در نتیجه فعالیت انسانی و بالا رفتن گاز متان و CO2 است. بعد از انقلاب صنعتی که در اروپا رخ داد و افزایش استفاده از سوخت‌های فسیلی این گازها افزایش پیدا کرده، در جو زمین مثل یک گلخانه عمل کرده و به همین علت به آن گازهای گلخانه‌ای گفته می‌شود. در این پدیده انرژی خورشیدی که به سمت زمین می‌آید کمتر از حالات عادی به سمت جو باز می‌گردد و زمین شروع به گرم می‌کند.این پدیده گرم در همه نقاط کره زمین به یک نسبت اتفاق نمی‌افتد، در بعضی نقاط بیشتر و در بعضی نقاط کمتر اتفاق می‌افتد.
وی ادامه داد: دمای کره زمین ۵/. تا ۱ درجه در طی ۳۰ تا ۴۰ سال گذشته افزایش پیدا کرده است. این افزایش دما باعث شده است که یخچال‌های قطبی کاهش پیدا کند و بارش برف نسبت به گذشته بسیار کم‌تر شده است و همچنین نوع بارش از برف به باران تغییر پیدا کرده است. در سطح ایران هم بسیاری از نقاط این گرمایش پیدا کرده و اکثر نقاط روند گرم‌تر شدن را نشان می‌دهند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: این اتفاق غیر از دما بر روی پارامترهای دیگر مثل بارندگی و شدت بارندگی تاثیر می‌گذارد. این پدیده بارندگی شدید را افزایش داده که در نتیجه مقدار سیلاب‌ها افزایش پیدا کرده است.تنها تغییر اقلیم به تنهایی در این زمینه اثرگذار نیت و اتفاقاتی مثل تغییر کاربری اراضی و جنگل تراشی هم در این موضوع دخیل هستند که باعث می‌شود سیلاب‌ها شدیدتر رخ دهد. وی افزود: اگر انسان اثر گذاری خود را کمتر می‌کرد شاید تغییر اقلیم بسیار کمتر اتفاق می‌افتاد. تنها راهکار کم کردن اثر این اتفاق کم کردن استفاده از سوخت‌های فسیلی و رو آوردن به سمت انرژی پاک است. هر روشی که میزان CO2 را کم کند و بتواند مصرف بنزین در را کم کرده و مصرف را بهینه کند می‌تواند در کم کردن اثر تغییر اقلیم موثر باشد. خلیقی گفت: افزایش جنگل‌کاری و پوشش گیاهی طبیعی و هر روشی که بتواند تولید اکسیژن را بالا ببرد می‌تواند تغییر اقلیم را به تاخیر بیندازد.
این استاد دانشگاه در رابطه با خزان دیرهنگام در جنگل‌های شمال گفت: علت این که جنگل‌ها خزان دیرهنگام را تجربه کرده‌اند این موضوع می‌تواند باشد که تغییر اقلیم می‌تواند فصل را جابه جا کند و تاخیر در فصل سرد سال ایجاد کند. همچنین تغییر اقلیم می‌تواند علاوه بر تاخیر در فصل سرد سال آن را کوتاه‌تر کند. این تغییرات باعث می‌شود که فصل گرم سال طولانی‌تر شود و در واقع دوره گرما درجه بالاتر و زمان طولانی‌تری دارد.
پیامد تغییر اقلیم تغییرات اقلیمی پیامدهای مختلفی دارد که از آن جمله می‌توان به افزایش مهاجرت، ضررهای اقتصادی، انقراض و نابودی جانوران، بالا آمدن سطح آب دریاها و آب شدن یخچال‌ها باشد.دیواره مرجانی بزرگ در استرالیا، نیمی از مرجان های خود را از سال ۱۹۹۵ به دلیل گرم شدن دریاها به دلیل تغییرات آب و هوایی از دست داده است. آتش سوزی‌های جنگلی در حال افزایش است زیرا تغییرات آب و هوایی خطر آب و هوای گرم و خشک را افزایش می‌دهد. سازمان ملل هشدار داده که بدون اقدامات فوری و لازم، دمای زمین تا اواخر قرن، ۳ درجه افزایش خواهد یافت و با شرایط بسیار دشواری مواجه خواهیم شد. به عنوان مثال بسیاری از شهرهای ساحلی به زیر آب رفته و میلیون‌ها نفر مجبور به مهاجرت خواهند شد.