برابر هشدارهای مدیران شرکت ملی گاز ایران، طی ماه‌های پیشِ رو که سرما اوج خواهد گرفت، سه استان مازندران، گلستان و خراسان شمالی به‌دلیل قرارگرفتن در انتهای خطوط انتقال گاز کشور، در معرض افت فشار و قطعی گاز هستند و این افت فشار می‌تواند علاوه بر خانوارها، فعالیت مرغداری‌ها، گلخانه‌ها، واحدهای تولیدی و صنایع تبدیلی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در استان مازندران به دلیل حضور جمعیت شناور در روزهای پایان هفته یا تعطیلات و همچنین وجود ویلاهایی که ساکنان آن حضوری موقت و غیردائم در آن دارند نیز به یکی از مشکلات و دلایل بالارفتن مصرف گاز تبدیل شده است، ویلاهایی که ساکنان آن حتی زمانی که حضور ندارند نیز سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی را خاموش نمی‌کنند و انرژی که می‌تواند در خدمت مردم منطقه باشد، هدر می‌رود.
در این شرایط یکی از وظایف شرکت‌های برق و گاز در تابستان و زمستان این است که این ویلاها را مورد پایش قرار دهند و برق و گاز ساختمان‌هایی که ساکنان در آن حضور ندارند اما مصرف انرژی برق و گاز در آن جریان دارد را قطع کنند.
روز گذشته مدیرعامل شرکت گاز مازندران، از آغاز نظارت میدانی بر مصرف گاز در ویلاهای خالی از سکنه خبر داد و گفت: بابل و آمل در کانون پایش مصرف گاز قرار دارند.
مدیرعامل شرکت گاز مازندران، دمای آسایش منازل را ۲۰ درجه و دمای مجاز ادارات را ۱۸ درجه سانتی‌گراد اعلام کرد و افزود: گروه‌های پایش بر رعایت این ضوابط نظارت می‌کنند.
جوادی گفت: ویلاهای خالی از سکنه‌ای که از گاز استفاده می‌کنند، شناسایی خواهند شد و در صورت تخلف، با محدودیت مصرف یا قطع گاز روبه‌رو می‌شوند و وصل مجدد گاز ویلاها و ادارات متخلف نیز به تعهد بالاترین مقام مسئول برای رعایت ضوابط تا پایان فصل سرما منوط است.
به گفته جوادی، این همکاری برای حفظ پایداری شبکه در مناطق مستعد افت فشار، از جمله بابل، آمل و بخش‌هایی از شرق و غرب استان، ضروری است.
مدیرعامل شرکت گاز مازندران اعلام کرد: مصرف گاز استان هم‌زمان با کاهش دمای هوا طی پنج شب گذشته از حدود ۱۲ میلیون مترمکعب به ۱۷ میلیون و سپس به حدود ۲۴ میلیون و ۸۰۰ هزار مترمکعب رسیده است.
در سال‌های اخیر، جابه‌جایی الگوی زندگی ایرانیان از کلان‌شهرها به سمت مناطق ساحلی و کوهستانی مازندران، فراتر از یک تغییر سبک زندگی، به یک چالش بزرگ در مدیریت منابع ملی تبدیل شده است. آنچه در ویلاهای مدرن شمال کشور شاهد هستیم، تنها رقابت برای زیبایی معماری نیست؛ بلکه رقابت برای مصرف حداکثری انرژی است؛ رقابتی که در نهایت، ما را با یک «ناترازی انرژی» ویرانگر روبه‌رو می‌کند.
وقتی صحبت از ویلاهای پرمصرف در مازندران می‌شود، با جریانی از مصرف بی‌رویه روبه‌رو هستیم. سیستم‌های گرمایشی پیشرفته برای مقابله با سرمای کوهستان، استخرهای گرم با پمپ‌های پرمصرف و تجهیزات سرمایشی سنگین در تابستان‌های مرطوب، شبکه‌ی برق و گاز منطقه را تحت فشار شدیدی قرار می‌دهند. اما مشکل اصلی اینجاست: این فشار، تنها یک مشکل محلی نیست؛ بلکه تکه‌ای از پازل بزرگ ناترازی انرژی در سطح کل کشور است.
ویلاهایی که در مناطق جنگلی یا سواحل مازندران بنا شده‌اند، با الگوی مصرف «استاندارد» خانه‌های شهری فاصله دارند. این مناطق در روزهای اوج مصرف (پیک)، به شدت از شبکه نیروگاهی کشور انرژی می‌کشند. این یعنی بخشی از انرژی که باید در صنایع یا خانه‌های معمولی توزیع شود، در اینجا صرف رفاهِ ویلاهای تجملی می‌شود. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که نیاز با توانِ تولید تضاد پیدا می‌کند و ناترازی، به یک بحران واقعی در قطعی‌های برق و کمبود گاز تبدیل می‌شود.
علاوه بر این، زیرساخت‌های انتقال انرژی در مناطق با توپوگرافی پیچیده مازندران، توانایی مدیریت این جهش‌های ناگهانی در مصرف را ندارند. هر ویلای جدید که با تجهیزات پرمصرف ساخته می‌شود، در واقع یک بار اضافی بر دوش شبکه ملی انرژی است.
اگر می‌خواهیم از بحران ناترازی فراتر برویم، باید نگاه خود را به توسعه در مازندران تغییر دهیم. ساخت‌وساز در شمال نباید تنها با معیار زیبایی سنجیده شود، بلکه باید با معیار بازدهی انرژی ارزیابی گردد. استفاده از عایق‌بندی‌های پیشرفته، سیستم‌های هوشمند مدیریت مصرف و به‌ویژه گذار از انرژی‌های فسیلی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر در این ویلاها، دیگر یک انتخاب اخلاقی نیست، بلکه یک الزام برای بقای شبکه انرژی کشور است. اگر الگوی مصرف در ویلاهای مازندران تغییر نکند، ما در آینده نه تنها با کمبود انرژی، بلکه با فروپاشی تدریجی پایداری شبکه در مناطق حساس جغرافیایی مواجه خواهیم بود. زمان آن رسیده که «تجمل در مصرف» را با «هوشمندی در بهره‌وری» جایگزین کنیم.