در این میان، قیمت برنج به دلیل آنکه بعد از نان، قوت غالب مردم را تشکیل می‎دهد، از اهمیت بسزایی برخوردار است. قیمتی که از یک سو باید مورد رضایت کشاورزان (تولیدکنندگان برنج) باشد و از سویی دیگر مورد تایید و توافق مصرف کنندگان یعنی مردم.
در همین راستا، روز گذشته شورای قیمت گذاری محصولات کشاورزی کف قیمت برنج‌های داخلی را اعلام کرد، بر اساس مصوبه این شورا، هر کیلوگرم برنج پر محصول ندا، فجر و شیرودی به قیمت ۷۰۰ تا ۷۵۰ هزار ریال و برنج طارم محلی با ۱۰ درصد شکستگی به قیمت ۹۰۸ هزار ریال برای هر کیلوگرم ارزش گذاری شده است. از آن جایی که از مجموعه ۲۱۵هزار هکتار اراضی شالیزاری که امسال زیر کشت برنج رفته است حدود ۱۸۰ هزار هکتار آن از ارقام محلی به خصوص طارم و هاشمی است، اعلام کارشناسی کف قیمت این محصول کیفی پرطرفدار سبب رضایتمندی شالیکاران شد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد، از زمان آغاز برداشت شالی در مازندران یعنی از اواخر تیرماه تاکنون عمده شالی‌ها پس از تبدیل به برنج سفید در کیسه‌ها بسته بندی و انبار شد، طبق اعلام اتحادیه شالیکوبی داران استان هم اکنون در هر یک از این واحدها به طور میانگین ۳۰۰ تا ۵۰۰ تن برنج سفید آماده عرضه وجود دارد.
طارم محلی و هاشمی۲ رقم از بهترین برنج‌های مازندران و ایران محسوب می‌شوند که از زمان ورود برنج نو تا هفته پیش در هر کیلوگرم بین ۷۵۰ تا ۸۰۰ هزار ریال به ندرت خرید و فروش می‌شد ولی اکنون با اعلام کف قیمت انواع برنج از سوی شورای قیمت گذاری محصولات کشاورزی، توقع کشاورزان محقق شده و به گفته آنان همه محصولشان آماده عرضه است.
شالیکاران مازندران دلیل پایین بودن قیمت عمده فروشی برنج را علاوه بر بالا رفتن هزینه تولید، اختلاف قیمت حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰هزار ریالی برنج‌های سورتینگ و بسته‌بندی شده ۱۰ و پنج کیلویی که در فروشگاه‌های زنجیره‌ای داخل استان عرضه می‌شود، عنوان می‌کردند، اما اکنون می‌گویند، با اعلام کارشناسی کف قیمت برنج کیفی، در هر کیلوگرم حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰هزار ریال افزایش یافته است، به گفته آنان افزایش قیمت برنج نسبت به ۲ ماهه گذشته از جیب مصرف کننده پرداخت نمی‌شود، بلکه باید از سود غیرمتعارف تاجران کم شود.
آنان گفتند: قیمت خرده فروشی برنج کیفی در بازار کشور نباید تغییر کند، شالیکاران همه محصول خود را با این قیمت عرضه می‌کنند و کمبودی هم وجود ندارد، از طرفی با اعلام خرید تضمینی، اختلاف قیمت برنج طارم کیفی محلی با ارقام پرمحصول نیز منطقی شده است. یعنی تناسبی هم بین برنج ارقام کیفی پرمحصول تولید داخلی با قیمت برنج خارجی وارداتی بوجود آمده است. رییس اتحادیه شالیکوبی داران مازندران، زمان اعلام کف قیمت برنج داخلی را با تاخیر زیاد توصیف کرد و گفت: اگر شورای قیمت گذاری محصولات کشاورزی قیمت کارشناسی برنج را همانند محصولات دیگر از جمله گندم و کلزا به موقع یعنی پیش از برداشت محصول و ورود بازار اعلام کند، واسطه گری و دلال بازی بازار برنج داخلی و حتی خارجی از بین می‌رود.
محمدباقر ابراهیمی با توضیح اینکه البته هنوز ۶۰ درصد برنج‌های تولیدی امسال در واحدهای شالیکوبی‌ها آماده عرضه وجود دارد، افزود: هر چند اعلام کف قیمت سبب می‌شود تا تولیدکننده و تاجر از بلا تکلیفی و سردرگمی بیرون بیایند، اما همواره اصل عرضه و تقاضا محصول قیمت و شرایط بازار را تنظیم می‌کند.
وی با بیان اینکه قیمت اعلامی برنج‌های تولید داخلی کارشناسی و منطبق با هزینه تولید و سود منطقی برای شالیکاران است، ادامه داد:‌ معتقدم دست اندرکاران خرید تضمینی در اسرع وقت وارد عرصه بازار برای خرید شوند، تا بازار رونق مناسبی بگیرد.
رییس اتحادیه شالیکوبی داران مازندران با بیان اینکه صاحبان شالیکوبی‌ها مورد اعتماد و امین مردم و همواره با یکدیگر در ارتباط هستند، گفت: تاکید می‌کنم، اگر کمک و حمایت دولتی برای رونق بازار برنج وجود دارد باید به اتحادیه شالیکوبی داران داده شود تا با افزایش قدرت خرید و با سود بسیار کم در اختیار مصرف کنندگان قرار بگیرد. این کارشناس بازار برنج مازندران توضیح داد: با اعلام کف قیمت ۹۰۸ هزار ریال برای برنج طارم و هاشمی، قیمت این محصول با سورتینگ و بسته بندی همراه با سود منطقی حداکثر بین یک میلیون و ۱۰۰ تا یک میلیون و ۱۵۰ هزار ریال باید در اختیار مصرف کننده قرار بگیرد. وی با بیان اینکه اگر سرانه مصرف برنج با عدد واقعی ۲۵ تا ۲۸ کیلوگرم محاسبه شود، واردات برنج خارجی ضرورتی ندارد، گفت: یقین کنید که برنج‌های تولید داخل که حدود ۷۰ درصد آن از نوع برنج کیفی محلی مطابق با ذائقه ملت است، با قیمت بسیار مناسب در اختیار عمده مصرف کنندگان قرار می‌گیرد.
وی با بیان اینکه خودکفایی تولید برنج را فقط با واقعی کردن سرانه مصرف برنج در اختیار داریم، اظهار داشت: تولید کنندگان برنج با سود منطقی محصول تولیدی‌شان راضی هستند، همانطوری که بخشی از برنج مورد نیاز اقوام و دوستان خودشان را به قیمت همکاری تامین می‌کنند. وی واردات بی رویه برنج خارجی و دلالی واسطه‌ها را از دلایل کسادی بازار برنج مازندران عنوان کرد و توضیح داد: اینکه سرانه مصرف برنج برای مردم کشور غیر واقعی و همواره اختلاف هشت تا ۱۰ کیلویی یعنی ۳۶ تا ۴۲ کیلوگرم تعریف شود، همواره واسطه‌ها از فرصت واردات برنج سوء استفاده می‌کنند، از مشکلات اصلی بازار برنج کشور است.
ابراهیمی به وجود بیش از ۱۷هزار فروشگاه بزرگ و زنجیره ای کشور اشاره کرد و گفت: اینکه این فروشگاه‌ها مملو از برنج خارجی و داخلی باشند، نشانه چه چیزی است؟ برنج خارجی که کیفیت آن به نسبت برنج کیفی شیرودی تولید داخل بسیار پایین‌تر بوده و حتی از قیمت برنج داخلی نیز بیشتر است.
این سخنانِ ابراهیمی رییس اتحادیه شالیکوبی داران مازندران در حالی است که سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج، سه روز گذشته و در واکنش به افزایش قیمتِ برنج داخلی گفت: قیمت برنج ایرانی ظرف کمتر از یک ماه ۳۰ درصد افزایش یافت که این امر بیانگر آن است که آمار و ارقام اعلامی تولید برنج درست نیست.
مجیدرضا خاکی سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج گفت: بنابر آمار از ابتدای امسال تا ۲۴ دی ماه، ۶۶۰ هزارتن برنج سفید وارد شده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۲۶ درصد کاهش یافته است، درحالیکه مدت سال ۱۴۰۱، یک میلیون و ۷۰۰ تا یک میلیون و ۷۵۰ هزارتن برنج وارد شد که ۳۸۰ هزارتن توسط بازرگانی دولتی با هدف تکمیل ذخایر راهبردی وارد شد.
او با بیان اینکه انجمن وارد کنندگان برنج به امنیت غذایی و تنظیم بازار کمک می‌کند، افزود: طی چندسال اخیر به نظر می‌رسد که مهم‌ترین علتی که موجب شرایط فعلی در بازار شد، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی بر اساس داده‌های نادرست و آدرس‌های غلط بوده که متاسفانه عموما با بخشی نگری و رویکرد غیر کارشناسی همراه بوده است که بتوانیم درباره این موضوع گفت و گوی مناسبی داشته باشیم.
خاکی ادامه داد: فضای واردات با ارز ترجیحی راحت نیست و بدلیل آنکه تخصیص ارز از زمان انعقاد قرارداد ماه‌ها طول می‌کشد، این امر با چالش‌های فراوانی همراه است، درحالیکه اگر تجار خارجی بیش از ۲۰ روز زمان بگذرد، از واردکننده دیرکرد می‌گیرند که با حذف ارز ترجیحی رانت و امضا‌های طلایی برداشته می‌شود.
سخنگو انجمن واردکنندگان برنج در پاسخ به سوالی مبنی بر تاثیر حذف ارز ترجیحی بر بازار برنج خارجی و اینکه با افزایش قیمت و نزدیک شدن به قیمت برنج ایرانی دیگر مصرف کننده رغبتی به برنج خارجی ندارد، بیان کرد: با افزایش قیمت برنج خارجی، قیمت برنج ایرانی دستخوش نوسانات قرار خواهد گرفت که براین اساس بازدهم دهک‌های ضعیف جامعه توان خرید را ندارند. او در پاسخ به سوال دیگر گفت، بنابر آمار اعلامی وزارت جهاد مبنی بر تولید ۲ میلیون و ۷۰۰ هزارتن برنج ایرانی نیاز به واردات چقدر است، گفت: با توجه به افزایش ۳۰ درصدی قیمت برنج ایرانی ظرف کمتر از یک ماه به نظر می‌رسد یا آمار تولید درست نیست یا در صورت صحت آمار تولید، سرانه مصرف بالاتر است یا ممکن است که بازار در اختیار دلالان باشد.
خاکی ادامه داد: بر اساس نیاز داخل سالانه باید حدود ۱.۲ میلیون تن برنج بدون احتساب واردات این محصول از سوی بخش دولتی وارد شود.
سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج افزود: بر اساس آمار با وزارت جهاد کشاورزی مذاکره شد و قرار است ۶۰۰ هزار تن دیگر وارد شود که در واقع تصمیم دیرهنگامی است.
او با تاکید بر این موضوع که واردات در تعادل قیمت بازار اثر گذار است، بیان کرد: اگر ارز یارانه‌ای به این محصول پرمصرف داخلی تخصیص داده شود، قطعاً برنج با قیمت مناسب به دست مصرف‌کنندگان می‌رسد.
خاکی افزود: با وجود اینکه بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار تا ۳۰ تیر هر بار برنجی وارد کشور شد باید ترخیص می‌شد این‌گونه نشد و برنج‌ها در گمرکات معطل ماندند و با آغاز ممنوعیت ۴ ماهه هزینه انبارداری هم به واردکننده تحمیل شد. این اختلافات میان واردکنندگان برنج خارجی با تولیدکنندگان برنج در داخل همواره بوده و گاه نیز تشدید می‌شود. از آنجایی که این دو دسته نقطه مقابل یکدیگر قرار دارند، آنگاه که قیمت برنج داخلی افزایش یابد، واردکنندگان ناراحت و ناراضی می‌شوند و آنگاه که قیمت برنج خارجی به نسبت برنج تولید داخل، با افزایش همراه باشد، کشاورزان ناراضی می‌شوند و به این ترتیب، کار دولت برای واقعی و منطقی کردن قیمت‌ برنج‌های داخلی و خارجی سخت می‌شود. البته یادمان نرود که رضایتِ ضلع سوم این مثلث، یعنی مردم (مصرف کنندگان) برنج نیز که در قاعده هرم قرار داشته و تعدادشان بسیار بیشتر از دو ضلع دیگر است، هم بسیار مهم است و این اختلافات نباید به مسابقه افزایش قیمت میان آن دو تبدیل شده و به ضررِ مردم تمام شود.