حتی تصورش هم حال آدم را بد میکند. اما از آن بدتر، نفوذ شیرابهها به سفرههای آب زیرزمینی و خاکی است که بسترِ حیات و تولید محصولات کشاورزی است. همان محصولاتی که ما از آنها میخوریم.
رفتارِ طبیعت کاملا طبیعی است؛ در یک چرخه طبیعی، آنچه را به او میدهیم، به ما پس میدهد. این ما هستیم که باید رفتارمان را با طبیعت اصلاح کنیم.
بر اساس آمارهای اعلام شده در حال حاضر روزانه سه هزار و ۱۰۰ تن زباله در استان مازندران تولید میشود که از این مقدار بیش از یک سوم آن برابر با یک هزار و ۱۰۰ تن زباله تولیدی سهم روستاهای این استان است.
با توجه به اینکه در سالهای گذشته بحران پسماند مازندران همانند شرایط فعلی بحران نشده بود هر شهرستان یک مکانی برای دفن زباله در اختیار داشت. با توجه به بسته شدن چند سایت زباله در شهرهای مازندران و به ناچار حمل این زبالهها به استانهای دیگر سبب شد که متولیان امر ابراز نگرانی خود را از تولید انبوه زباله در روستاهای مازندران اعلام کنند.
مازندران از نظر جمعیت روستانشین دومین استان کشور است. وجود بیش از سه هزار و ۶۰۰ روستا در این استان و تراکم جمعیتی بالای این آبادیها هرچند که نقش این استان در تولید محصولات کشاورزی و باغی را برجسته کرده است، اما از سوی دیگر تعداد زیاد جمعیت روستانشین به همراه حضور پر تعداد مسافران در این استان سبب شده که در برخی مسائل زیرساختی مانند جمعآوری پسماند روستایی با چالشهای جدی مواجه باشد.
آخرین آمارهای ثبت شده از سرشماری جمعیت در مازندران نشان میدهد که دستکم ۴۷ درصد مردم این استان ساکن روستاها هستند. روستاهایی که بسیاری از آنها در مناطق جلگهای فاصله چندانی با هم ندارند و مانند شهرهای این استان گاهی فقط با یک تابلو از هم جدا میشوند.
تغییر سبک زندگی در روستاهای مازندران و همچنین گسترش بافت این آبادیها با ساخت مسکن و افزایش تراکم جعیتی با رشد جمعیت بومی و همچنین حضور خوشنشینها در حاشیه روستاها طی ۲ دهه اخیر سبب شده که بسیاری از چالشهای این مناطق مسکونی در مازندران نیز مشابه مناطق شهری شود. یکی از مهمترین چالشها نیز افزایش حجم زباله تولیدی در روستاها و نبود ساز و کار مناسب برای جمعآوری و امحاءِ پسماند این مناطق مسکونی است که به معضل جدی برای این مناطق تبدیل شده است.
به استناد آمارها در حال حاضر دستکم حدود ۴۳ درصد از زبالههای مازندران را پسماند تولیدی در روستاهای این استان تشکیل میدهد. حجم تولید روزانه زباله در مازندران سه هزار تن است که در هنگام حضور مسافران این میزان به ۲ تا سه برابر هم افزایش مییابد. با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از خوشنشینهای استان در مناطق روستایی حضور دارند، در عمل قسمت قابل توجهی از پسماند تولیدی مربوط به خوشنشینها و مسافران این استان نیز مربوط به روستاهای استان است.
در این پیوند استاندار مازندران گفت: طرح تفکیک زباله در روستاهای مازندران بهزودی آغاز خواهد شد و عملکرد دهیارن و بخشداران بسته به اجرای درست این طرح بررسی میشود.
مهدی یونسی رستمی گفت: در زمان حاضر روزانه بیش از یک سوم زبالههای استان برابر با یک هزار و ۱۰۰ تن زباله در روستاهای مازندران تولید میشود که آمار بالایی است.
وی افزود: پسماند یکی از حادترین چالش پیش روی استان است که باید گام به گام در مسیر گره گشایی از این مشکل حرکت کنیم.
یونسی رستمی ادامه داد: در شرایط فعلی سه هزار تن زباله در مازندران تولید میشود که از این مقدار بیش از یکسوم زبالههای تولیدی برای روستاهای استان است.
استاندار مازندران با بیان اینکه بهزودی نشستی را با بخشداران و دهیاران استان برگزار خواهد کرد، ادامه داد: تفکیک زباله از مبداء در روستاهای این استان باید هر چه زودتر اجرایی میشود.
نماینده عالی دولت در مازندران افزود: تفکیک زباله در روستاها ضمن کاهش میزان تولید پسماند، برای دهیاریها درآمدزایی خواهد شد و باید به خوبی از این ظرفیت استفاده کرد.
یونسی با اشاره به این مطلب که زیرساختهای استان پیشرفتهای خوبی نداشته است، ادامه داد: همه باید تلاش کنند تا از فرصت موجود برای توسعه مازندران استفاده شود. وی ادامه داد: تکمیل نیروگاه زباله سوز ساری یکی از ضرورتهای مهم محسوب میشود که این امر آغازی برای حل مشکل پسماند در شهرهای دیگر مازندران است. یونسی رستمی با اشاره به این نکته که از سرمایه گذاران واقعی در این استان حمایت خواهد شد، اظهار کرد: در تلاش هستیم تا سرمایه گذار بدون کمترین زحمت کارهای اداری خود را برای آغاز طرحهای مهم انجام دهد. در دولت چهاردهم پیگیری تکمیل طرحهای نیمه تمام در اولویت کاری مسوولان امر قرار گرفته است به طوری که استاندار جدید مازندران در نخستین روز کاری خود به محل اجرای نیروگاه زباله سوزی ساری رفت و از نزدیک روند اجرای این طرح را مورد بررسی قرار داد و به نوعی این طرح روی میز کاری مهدی یونسی رستمی قرار گرفت.
یونسی رستمی در این بازدید تاکید کرد که با تشکیل ستاد پیگیری ساخت نیروگاه و بهکارگیری همه امکانات موجود به کمک شهرداری ساری، ۱۰ درصد باقیمانده عملیات اجرایی این نیروگاه زبالهسوز تا پایان سال جاری اجرا شود و این طرح به بهرهبرداری برسد.
نیروگاه زبالهسوز ساری به گفته فرماندار مرکز استان اکنون در بخش ابنیه ۹۷ درصد و در بخش تجهیزات ۸۶ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و با توجه به پرداخت به موقع اعتبارات، معوقات مالی هم ندارد.
استاندار مازندران با تاکید بر این که نیروگاه زباله سوز ساری تا پایان امسال باید بهره برداری شود، گفت: جذب اعتبار جدید برای تکمیل این طرح مهم عمرانی استان پیگیری میشود.
مهدی یونسی رستمی افزود: اگر نیروگاه زباله سوز ساری یک روز زودتر افتتاح شود گره ای از مشکل پسماند استان باز خواهد شد.
وی گفت: بر اساس قولی که داده شد در تامین اعتبار این طرح مهم استان مصمم هستیم و پیمانکار باید تا عید نوروز ۱۴۰۴، نیروگاه زباله سوز ساری را افتتاح کند.
یونسی با اشاره به این که مشکل پسماند شهرهای مختلف مازندران را باید گام به گام حل کنیم، اظهار کرد: بابل و آمل از جمله شهرهای پرچالش در بخش پسماند هستند که باید در مسیر گره گشایی مشکلات تلاش کنیم. استاندار مازندران با اشاره به اینکه بخش قابل توجهی از زباله سه هزار تنی برای روستاهای استان است، ادامه داد: به زودی نشستی با بخشداران برگزار خواهد شد که با راه اندازی کارخانه کمپوست و اجرای طرح تفکیک، زبالهها از روستاها مازندران خارج نشود.
نیروگاه زبالهسوز ساری به گفته فرماندار مرکز استان اکنون در بخش ابنیه ۹۷ درصد و در بخش تجهیزات ۸۶ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و با توجه به پرداخت به موقع اعتبارات، معوقات مالی هم ندارد.
عملیات ساخت نیروگاه ۴۵۰ تُنی زبالهسوز ساری سال ۱۳۸۸ شروع شد تا بار گزاف حمل چندین دهه ای حمل زبالههای مرکز استان مازندران به دیگر مناطق و همچنین مشکلات زیست محیطی آن برداشته شود. اما این طرح مهم زیستمحیطی با توجه به پیشرفت فیزیکی مطلوب تاکنون به بهانههای مختلف تکمیل و بهرهبرداری نشده و مانند کلاف سردرگمی شده که کسی را امید به تکمیل این طرح مهم در آینده نزدیک نیست. زبالههای شهر ساری سالها به منطقه کوهستانی پشتکوه در ارتفاعات مرکز مازندران و مرز سمنان منتقل میشد که این امر علاوه بر تحمیل هزینههای هنگفت به شهرداری ساری برای حمل زباله، مشکلات محیط زیستی متعددی را نیز برای ساکنان روستاهای اطراف این منطقه ایجاد کرد. با پیگیریهای مردم منطقه بالاخره پس از سالها انتقال زباله به پشتکوه متوقف شد و اکنون ماههاست که زبالههای ساری به سایت زباله آققلا منتقل میشود. اقدامی که هزینهای سنگین به شهرداری مرکز استان تحمیل میکند.
در سالهای اخیر با باز شدن پایِ مسوولان ارشد کشور به استان برای پیگیری روند اجرای طرحهای راکد و نیمهتمام در نقاط مختلف کشور از جمله نیروگاه زبالهسوز ساری، امیدواریها برای شتاببخشی در اجرای این طرح مهم افزایش یافت به گونه ای که پیشرفت فیزیکی این طرح مهم زیست محیطی به حد قابل قبولی رسید و امیدها برای بهره برداری از آن را افزایش داد و به رغم تاکید دولتمردان مبنی بر افتتاح آن در زمان مقرر، مافیای زباله با سنگ اندازی در مسیر این طرح، مانع از بهره برداری آن شده اند.
- نویسنده : مائده مطهری زاده
