در چند سال اخیر دانشجویان زیادی از کشور‌های منطقه و عمدتا همسایه، در دانشگاه‌های شهر‌های مختلف کشورمان ثبت نام کرده و مشغول تحصیل هستند و این روند همچنان ادامه دارد.

در این خصوص لازم است یک استراتژی مشخص و متناسب با طول دوران تحصیل گروه‌های ورودی از سوی مسئولان دانشگاه و البته دیگر نهاد‌ها و ارگان‌های ذی‌ربط تعریف کرد به گونه‌ای که دانشجوی خارجی که حداقل به مدت چند سال مهمان یک شهر کشورمان است، بتواند مبلغ و سفیری پر از اطلاعات فرهنگی و گردشگری برای خانواده، دوستان، اقوام و آشنایان خود باشد. البته پرواضح است که نمی‌توان و نباید هم برای این منظور راهکار‌های اجباری به کار برد بلکه همه چیز باید در چارچوب اهرم‌های تشویقی مدون و منظم باشد.
براساس پرس‌وجو‌های به‌عمل آمده، یکی از عمده‌ترین انگیزه‌های این دانشجویان برای تحصیل در دانشگاه‌های ایران، پایین بودن هزینه‌های آن به نسبت کشور خودشان است حالا که آنان از خدمات آموزشی ارزان‌تر بهره می‌برند چه بهتر که فقط به‌عنوان یک پزشک و حقوقدان و مهندس و. به کشور خود بازنگردند بلکه با اتخاذ سیاست‌های تشویقی و راهکار‌های خلاقانه بتوان از آن‌ها به‌عنوان مبلغان جاذبه‌های مختلف فرهنگی گردشگری ایران در طول دوران تحصیل‌شان مدد جُست، این، همان بهره بردن از فرصت‌هاست.
در همین راستا، استان مازندران، با توجه به ظرفیت‌ گردشگری خارق‌العاده، از جمله استان‌هایی است که می‌تواند دانشجویان خارجی را با عنوانِ نمایندگانِ انتقالِ فرهنگ و آداب و سنن ایرانی – اسلامی به کشورهای تابعه‌شان تربیت کند.
فاصله نزدیک دانشگاه‌های مازندران، به خصوص دانشگاه معین استان به ساحل خزر سبب شد که دانشجویان خارجی به همراه خانواده‌های آنها تحصیل در این استان برای آنها جاذبه داشته باشد و ایام خوشی را در زمان تحصیل تجربه کنند. دانشجویان خارجی که برای تحصیل به مازندران سفر کردند از کشورهای عراق، سوریه، یمن، افغانستان، اندونزی و نیجریه برای تحصیل خود را به این خطه از شمال رساندند.
این دانشجویان در رشته‌های مختلف پزشکی و علوم انسانی، علوم پایه، زبان‌های خارجی، تربیت بدنی، الهیات و علوم قرآنی، به همراه علوم اقتصادی و گردشگری در دانشگاه‌های مازندران تحصیل می‌کنند.
دیپلماسی علمی به معنای شکل‌دادن به ارتباطات و همکاری‌های علمی بین کشورها است تا بستری مشترک بر پایه دانش و خرد برای حل عالمانه مشکلات مشترک و مشارکت برای مقابله با معضلات ملی و جهانی فراهم شود. با این هدف‌ها، نوعی پیوند بین رایزنان علمی و سیاسی برقرار می‌شود تا زمینه برای فعال شدن دیپلماسی علمی فراهم شود؛ امروز با سرعت گرفتن روند تولید علم و فناوری، دیپلماسی علمی و به دنبال آن تبادل اطلاعات و تازه‌های دانش بیش از پیش یافته است.
دیپلماسی علمی کشور ایران نیز هماهنگ با رشد علمی و فناوری و کسب رتبه‌ها خوب علمی جهان فعال است و در مسیر یکی از سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی ابلاغی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی به پیش می‌رود. دانشگاه مازندران واقع در ساحل خزر در بابلسر در بین دانشگاه‌های مازندران بیشترین دانشجوی خارجی را از کشورهای مختلف جذب کرد.
دانشگاه مازندران به همراه دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل حدود هزار دانشجوی خارجی در حال تحصیل دارند که از این تعداد دانشجوی خارجی دانشگاه مازندران با ۶۲۹ دانشجوی خارجی در بین دانشگاه‌های مازندران بیشترین دانشجوی خارجی را جذب کرد.
بابلسر که به نگین گردشگری کشور شهرت دارد با جاذبه‌های خوب طبیعی دانشجویان خارجی را به همراه خانواده‌هایشان به سوی خود جذب کرده است.
از طرف دیگر تنوع رشته‌های مختلف در دانشگاه مازندران به همراه حضور اساتید مجرب در این دانشگاه سبب شد که فرایند جذب دانشجوی خارجی در این دانشگاه افزایشی باشد.
جذب دانشجوی پزشکی برای اولین بار
در این پیوند رئیس دانشگاه علوم پزشکی بابل خردادماه امسال اظهار کرد: جذب دانشجوی خارجی در رشته پزشکی در این دانشگاه برای نخستین بار در دولت سیزدهم انجام شد.
علی مظفرپور بیان داشت: در حال حاضر ۱۹ دانشجوی پزشکی از کشور عراق در این دانشگاه تحصیل می‌کنند که این آمار در ترم‌های بعدی افزایش خواهد یافت.
وی ادامه داد: تشکیل شورای بین‌المللی سازی دانشگاه جهت تسریع در روند جذب دانشجوی خارجی، شرکت در کارگاه‌های مهارت افزایی بین‌المللی، آموزش زبان انگلیسی به اعضای هیات علمی جهت تدریس در پردیس بین‌الملل، آموزش زبان انگلیسی به کارکنان پردیس دانشگاه جهت برقراری ارتباط موثر با دانشجویان خارجی، بارگذاری وبسایت انگلیسی دانشگاه، بارگذاری وبسایت عربی دانشگاه، تهیه خوابگاه جهت اسکان دانشجویان خارجی، تهیه و تنظیم کوریکولوم‌های انگلیسی، بازدید از دانشگاه‌هایی که تجربه‌های موفق در جذب دانشجویان خارجی داشته‌اند، از جمله اقداماتی بوده که جهت فراهم کردن بستر لازم برای جذب دانشجوی خارجی انجام شد.
در استان مازندران تعداد ۷۷ مرکز علمی و دانشگاهی تعریف شده و حدود ۲۰ هزار دانشجو در این مراکز تحصیل می‌کنند و طی سال‌های اخیر همسو با سیاست‌های کشوری این مراکز با جذب دانشجوی خارجی در عرصه بین‌المللی فعال‌ شده است.
با تصویب آیین‌نامه تسهیل جذب دانشجوی خارجی بخشی از زیرساخت‌ها و موانع قانونی پیش پای جذب دانشجوی بین‌المللی در دانشگاه‌های کشور برداشته و گام بزرگی در تحقق افق برنامه هفتم توسعه در این زمینه خواهد بود. یکی از اقدامات مهم گفتمان‌سازی در این زمینه بوده که جذب دانشجوی خارجی می‌تواند به عنوان یکی از ارکان اصلی مرجعیت علمی تلقی شود و کشوری که مدعی مرجعیت علمی است و افق خود را به سوی کسب این نوع مرجعیت هدف‌گذاری کرده، باید به این عنصر توجه داشته باشد. هیچ کشوری نمی‌تواند مرجعیت علمی خود را تثبیت کند مگر اینکه در جذب دانشجویان بین‌المللی موفق عمل کند و برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران متناسب با این هدف تنظیم شده است. بر اساس این برنامه توسعه باید تا پنج سال آینده، ۳۲۰ هزار دانشجوی بین‌المللی در دانشگاه‌های کشور جذب شوند و در این برنامه توسعه ایران باید یکی از مراکز ثقل جذب دانشجو در سطح دنیا شود. در این ارتباط هاشم داداش‌پور معاون سابق وزیر علوم پیشتر گفت که موانع قانونی بسیاری برای جذب دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه‌ها وجود دارد و برخی زیرساخت‌ها نیز باید تامین شود؛ هدفگذاری ۳۲۰ دانشجوی خارجی عددی حداقلی برای این است که این ظرفیت را تجربه کنیم و در این مسیر به پیش برویم.
داداش‌پور اضافه کرد: هر چند رسیدن به افق برنامه‌ریزی شده، کار آسانی نیست اما با توجه به ظرفیت‌های عظیمی که در کشور ما وجود دارد، قابل انجام است. وی یادآور شد: در زمان حاضر بیش از ۲۰۰ دانشگاه کشور مجوز جذب دانشجوی بین‌المللی را دارند و چنانچه این دانشگاه‌ها بتوانند ظرفیت‌سازی کنند، با سرعت می توانیم به سوی تحقق هدف جذب ۳۲۰ دانشجوی بین‌المللی در پنج سال آینده حرکت کنیم. در همین راستا دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران توانسته است به دستاوردها و موفقیت های خوبی دست یابد.
دور جدید پذیرش دانشجویان خارجی در دانشگاه علوم پزشکی مازندران
مدیر امور بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی مازندران با تاکید بر عزم راسخ این دانشگاه جهت تقویت بین‌المللی سازی و ارتقاء رتبه جهانی اعلام کرد: ثبت نام دور پنجم دانشجویان بین‌الملل جدیدالورود از کشورهای پاکستان، هندوستان، افغانستان و عراق در دانشگاه علوم پزشکی مازندران انجام شد. محسن رمضانی افزود: برنامه ثبت نام دانشجویان خارجی جهت تحصیل در مقطع تخصصی رشته‌های جراحی عمومی، دندانپزشکی، phd سم شناسی، انگل شناسی و ویروس شناسی و همچنین مقطع کارشناسی ارشد رشته‌های پزشکی MBBS، سم شناسی، بیوشیمی بالینی، میکروبیولوژی، ایمنولوژی، پرستاری اورژانس، پرستاری مراقبت‌های ویژه و روان‌پرستاری در مجتمع دانشگاهی پیامبر اعظم (ص) انجام شد و این دانشجویان به طوری رسمی تحصیل خود را در این دانشگاه آغاز کردند.
وی تصریح کرد: ۱۶۵ دانشجوی خارجی در دانشگاه علوم پزشکی مازندران در حال تحصیل هستند که با ثبت نام دور جدید تعداد این دانشجویان به ۲۵۱ دانشجو رسید و پیش بینی می‌شود در هفته‌های آینده و ترم بعد نیز شاهد پذیرش دانشجوی بین‌الملل باشیم.
رمضانی توضیح داد: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران یکی از ۲ دانشگاه علوم پزشکی استان با حدود نیم قرن فعالیت است از حدود پنج سال قبل با پذیرش دانشجو از کشورهای جهان به مسیر بین‌المللی شدن وارد شده است و در آن زمان نیز بنا را بر این گذاشت تا این مسیر را با افزایش تعداد دانشجو از کشورهای بیشتر، پُربارتر کند.
وی گفت: بر همین اساس و تصمیم گیری مجموعه مدیریت این دانشگاه پارسال ۵۶ دانشجو از کشورهای هندوستان، افغانستان و عراق در مقطع دکتری پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی در مقطع کارشناسی ارشد رشته‌های روان پرستاری و بیوشیمی و در رشته پزشکی مقطع کارشناسی پذیرش شدند.
به گفته مدیر امور بین‌الملل علوم پزشکی مازندران مسیر مورد نظر دانشگاه برای حضور پُررنگ‌تر در عرصه بین‌الملل با فراهم کردن زیرساخت‌ها و استانداردهای موردنظر برای جذب دانشجویان خارجی مورد توجه قرارگرفته است به طوری که با ایجاد فضای فیزیکی از جمله آزمایشگاه‌ها، ‌خوابگاه‌ها و نیز استقبال و علاقه‌مندی اساتید و اعضای هیات علمی به تبادلات فرهنگی با جذب دانشجو از دیگر کشورهای جهان و نیز افزایش تعداد رشته‌ها و مقاطع تحصیلی این مهم محقق شده است.

  • نویسنده : مائده مطهری زاده