مرکبات بعد از برنج، دومین محصول غذایی مازندران است که علاوه بر تامین نیاز داخل، به خارج از کشور نیز صادر می‌شود.

یازدهم مهرماه امسال، مدیر جهاد کشاورزی میاندورود از صادرات ۴۴۰ تن نارنگی پیش رس از این شهرستان به کشورهای همسایه خبر داد.
محمدباقر اسفندیاری با اشاره به وجود سه هزار و ۵۰۰ هکتار باغ نارنگی در این شهرستان که عمده محصول جنبه صادراتی دارد، افزود: باید حفاظت‌های لازم برای تولید محصول سالم انجام شود و با آفت مگس میوه مدیترانه‌ای مبارزه شود تا تولید و صادرات دچار اختلال نشود. وی گفت:‌ صادرات نارنگی پیش رس از این شهرستان به کشورهای روسیه، عراق و گرجستان در حال انجام است که می‌توان از آن به‌عنوان یک اتفاق خوب یاد کرد چراکه زنجیره تولید بدون صادرات تکمیل نخواهد شد و باید از این فرصت برای بهینه‌سازی تولید و بسته‌بندی استفاده کنیم.
مدیر جهادکشاورزی شهرستان میاندورود تصریح کرد: برای توسعه صادرات باید دستورالعمل‌های بهداشتی و پروتکل‌های صادراتی کشورهای هدف را رعایت کنیم تا روند صادرات تداوم داشته باشد.
اسفندیاری با اشاره به اینکه درجه بندی مناسب مرکبات برای عرضه به بازار یکی از شرایط فروش بهتر این میوه‌ و حفظ کیفیت آن‌ها است، گفت: واحدهای سورتینگ فعال این شهرستان بر اساس مصوبه شورای مرکبات جهاد کشاورزی استان، سبززدایی نارنگی‌های پیش‌رس را ممنوع دانسته و خودداری می‌کنند.
۱۶ مهرماه، سرپرست مدیریت حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی مازندران گفت: از اول مهرماه امسال تاکنون بیش از چهار هزار تن از محصول نارنگی پیش‌رس استان صادر شده است.
حمید نادریان اظهار کرد: باتوجه‌ به برداشت نارنگی پیش‌رس با اقدامات انجام شده شاهد کاهش جمعیت آفت مگس میوه طی هفته‌های اخیر در باغ‌های سطح استان بودیم. وی افزود: همچنین با اقدامات و برنامه‌ریزی‌های انجام شده شرایط برای صادرات محصولات مازندران فراهم است. سرپرست مدیریت حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اعلام اینکه از اول مهرماه امکان صادرات، برگ سلامت مبدا و مجوز قرنطینه برای صادرات وجود دارد، تصریح کرد: روزانه ۵۰۰ تا ۶۰۰ تن صادرات مرکبات در حال انجام است. نادریان بیان کرد: از اول مهرماه امسال تاکنون بیش از چهار هزار تن از محصول نارنگی مازندران صادر شده و موضوع مهم اینکه زمان برداش باید میوه به رسیده کامل رسیده باشد.
اکنون با پایانِ جولانِ مگس میوه مدیترانه معاون امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به صادرات پنج هزار تن نارنگی از استان به کشورهای منطقه، گفت: نگرانی در ارتباط با افزایش جمعیت آفت مگس میوه در باغ‌های استان وجود ندارد.
حسین ملایی با بیان اینکه، حدود ۴۰ درصد از محصول نارنگی استان برداشت شده است، افزود: میزان صادرات این محصول هم از حدود پنج هزار تن گذشته است. معاون امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران به برگزاری جشنواره مرکبات طی آبان‌ماه در شهرستان قائم‌شهر، تصریح کرد: هیچ نگرانی در ارتباط با افزایش جمعیت آفت مگس میوه نداریم.
ملایی با اعلام اینکه جمعیت آفت مگس میوه به دلیل سرما و بارش باران کاهش یافت و جای نگرانی نیست، گفت: با این‌ وجود باغداران بحث مبارزه و کنترل آفت را جدی بگیرند.
این مقام مسوول، در ادامه گفت: رنگ‌آمیزی و سبززدایی مرکبات نوبرانه مازندران با هدف صادرات محصولات تولیدی و رفع چالش‌های بهداشتی در این حوزه ممنوع شد. معاون امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکی مازندران ضوابطی را برای تولید و عرضه مرکبات در نظر گرفته که بر اساس آن رنگ آمیزی مرکبات در سورتینگ‌ها ممنوع است و در صورت هرگونه گزارش سبززدایی با متخلفان برخورد خواهد شد.
وی با بیان اینکه در سال جاری صادرات مرکبات از استان شرایط جدید و ویژه‌ای خواهد داشت، گفت: طرح صادرات مرکبات از مازندران به کشورهای مختلف جهان در دست پیگیری است و باید با برنامه‌ریزی اصولی برای تحقق این امر بکوشیم.
مولایی با بیان اینکه باید از شرایط سنتی صادرات کالا دست برداریم، ادامه داد: تحقق صادرات مطلوب مرکبات به چین رعایت الزامات کشور مقصد را می‌طلبد. وی اضافه کرد: تمامی سردخانه‌ها و انبارهای صادراتی که قرار است در طرح صادرات مرکبات به کشور چین مشارکت داشته باشند باید در سامانه مربوطه در وزارت جهاد کشاورزی ثبت شود چون در غیر این صورت محصول تولیدی نگهداری شده در سردخانه فاقد مجوز، امکان صادر ندارد.

طبق آمارهای رسمی، مجموع باغ‌های مرکبات مازندران ۱۱۲ هزار هکتار است که از این میزان ۱۱۰ هزار هکتار ارقام بارده هستند. همچنین از مجموع باغات مرکبات مازندران ۸۰ هزار هکتار زیر کشت ارقام مختلف پرتقال، ۳۰ هزار هکتار ارقام مختلف نارنگی و بقیه زیر کشت محصولاتی از جمله نارنج و لیمو قرار دارند. برداشت مرکبات مازندران با ارقام زودرس نارنگی از هفته آینده آغاز خواهد شد و اکنون باغداران در حال آماده شدن برداشت نارنگی‌های زودرس در سطح حدود ۱۱ هزار هکتار هستند.
مازندران با دارا بودن ۱.۵ درصد از اراضی کشور و ۲.۵ درصد اراضی کشاورزی کشور سالانه بیش از هفت میلیون تن محصولات کشاورزی تولید می‌کند که ۱۰ درصد ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است. به طور متوسط در یک هکتار باغ مرکبات ۳۰ تن محصول برداشت می‌شود.

وضعیت زیرساختی صادرات
مرکبات مازندران خوب نیست
اولین روز از آبان ماه، استاندار مازندران با اشاره به تولید مناسب مرکبات در استان گفت: جلسات متعدد و پیش‌بینی لازم جهت صادرات داخلی و خارجی مرکبات انجام شده است و آمادگی لازم در این زمینه وجود دارد. یوسف نوری در حاشیه ملاقات مردمی در غرب مازندران شهرستان نوشهر در جمع خبرنگاران، اظهار کرد: در حوزه برنج با برنامه‌ریزی از پیش تعیین شده کار به گونه‌ای پیش رفت که مشکلات کمی بوجود آمد. وی با بیان اینکه در حوزه مرکبات هم همین گونه بوده است، افزود: در حوزه نارنگی زودرس وضعیت مناسب بوده است و کشاورزان از طریق اتحادیه‌های خود محصول را به فروش رساندند.
استاندار مازندران تصریح کرد: بخش دیگری از تولید و برداشت مرکبات و کیوی در حال انجام است و به لحاظ قیمتی وضعیت نسبت به سال گذشته مطلوب بوده است. این مسئول با تاکید بر اینکه در حوزه مرکبات بخصوص پرتقال تولید خوبی را در مازندران شاهد بودیم، ابراز امیدواری کرد: لازم است بازار داخلی و خارجی برای صادرات فراهم شود که جلسات زیادی برای مقاصد خارج از کشور و داخلی برگزار شد.
نوری خاطرنشان کرد: وضعیت صادرات مرکبات و ‌کیوی به داخل استان و چه به کشورهای چین، هندوستان و حاشیه دریای خزر بررسی شده است و با همدلی انجام خواهد شد. وی با بیان اینکه آمادگی لازم جهت صادرات در حوزه دریایی و زمینی وجود دارد، گفت: برآورد هزینه انجام شد و در صورتی‌که شرکت حمل و نقل دریایی آمادگی داشته باشد کار انجام می‌شود. با این حال، نماینده ولی فقیه در مازندران و امام جمعه ساری با اشاره به اینکه طلای زرد و مرکبات استان در راه بازار است، گفت: زیرساخت‌های صادرات این محصولات باغی فراهم نیست.
آیت الله محمد باقر محمدی لائینی با اظهار اینکه طلای زرد مازندران و مرکبات در راه بازار است، گفت: از سویی زیرساخت‌های صادرات فراهم نیست و از سوی دیگر صنایع تبدیلی مناسبی در استان نداریم و اختلاف قیمت بین محصول در باغ و بازار زیاد است.
آیت الله محمدی لائینی با عنوان اینکه واسطه‌ها ضربه زیادی به تولید کننده و مصرف کننده می‌زنند از مدیران خواست تا تدبیری بیندیشند تا این دو گروه ضرر نکنند.
هر سال وقت برداشت هر محصولی که می‌رسد، کشاورز و باغدار می‌نالد و مسئولان بدون اینکه کاری بکنند از حضور دلالان می‌گویند. انگار قرار نیست این بازی به پایان برسد و حداقل یکبار کشاورز حاصل دسترج خود را ببیند و شیرینی و حلاوت آن را حس کند. اگرچه دریچه‌ای به نام صادرات و تأمین نیاز مرکبات در داخل کشور مطرح است، اما بی‌توجهی اتحادیه‌ها سبب شده تا دلالان و واسطه‌ها هر بار با حضور در باغات و زمین‌های زراعی قیمت دلخواه خود را اعلام کرده و جولان بدهند. گویی باغداران به حداقل سود قانع شده‌اند و می‌ترسند مبادا همان را هم از دست بدهند. تولیدات باغی مازندران با توجه به کیفیت و تنوع محصولات قابلیت عرضه در بازار‌های بین‌المللی به ویژه همسایگان ایران را دارد و طبق بررسی‌ها دست‌کم ۵۰۰هزار تن از مرکبات این استان را می‌توان به کشور‌های مختلف صادر کرد، اما قیمت پرتقال سر باغ نسبت به هزینه تولید اصلاً همخوانی ندارد. در شرایطی که باغداران با صرفِ مخارجِ هنگفتِ کود و سموم شیمیایی و نهاده‌های کشاورزی، برای به بار نشستنِ مرکبات، متحملِ هزینه‌های فراوان می‌شوند، به دور از عدالت و انصاف است که سودِ این کارِ جهادیِ آنان، با عدمِ حمایت‌ِ دولت و بخش خصوصی، به جیبِ دلالانِ فرصت طلب برود.

  • نویسنده : مائده مطهری زاده