بامداد روز جمعه تالاب بین‌المللی انزلی در محدوده «چراغ پشتان» اسیر شعله‌های آتش شد و نداشتن دسترسی به محل آتش سوزی نیز اطفای حریق در این منطقه را با مشکلاتی مواجه کرد.
اولین آتش سوزی در تالاب انزلی در سال ۱۴۰۱ در ۳۱ تیرماه اتفاق افتاد که طی آن، حدود ۱۵ هکتار از این تالاب در محدوده روستای کوچک محله طعمه حریق شد و این دومین آتش سوزی در سال جاری در تالاب انزلی است.
تالاب بین المللی انزلی در سال ۱۴۰۰ نیز شاهد چندین مورد آتش سوزی بزرگ بود که در آن بخش وسیعی از نیزارهای روستاهای شانگهای پرده، روستاهای طالب آباد، لیجارکی و منطقه چراغ پشتان انزلی طعمه آتش شدند که همه این حریق‌ها به قصد تصرف اراضی و توسط سودجویان انجام شد.
در سال ۹۸ نیز حدود ۱۰ هکتار از نیزارهای تالاب بین المللی انزلی توسط سودجویان به آتش کشیده شد. این تالاب بین المللی با مساحتی حدود ۲۰ هزار هکتار که از شمال به انزلی، از جنوب به صومعه‌سرا، از شرق خمام، از جنوب شرقی به رشت و از غرب به کپورچال و آبکنار انزلی محدود است.
فرماندار شهرستان انزلی صبح روز جمعه در این رابطه گفت: آتش سوزی از بامداد جمعه در قسمت مرکزی تالاب در محدوده چراغ پشتان آغاز شد و دامنه آتش به دلیل عدم امکان دسترسی به اطراف گسترش یافت.
محمد پورخوش سعادت اضافه کرد: پس از دریافت گزارش آتش سوزی در تالاب انزلی مدیریت بحران شهرستان به محل مورد نظر اعزام و دستگاههای خدمات رسان محیط زیست، منابع طبیعی، آتش نشانی و سپاه در منطقه مستقر شدند.
وی با بیان اینکه به علت عدم دسترسی، دامنه این آتش سوزی را نمی توان تعیین کرد، گفت : در زمان شروع آتش سوزی دامنه حریق ۲ هکتار بود که درحال حاضر وسیع تر شده و قابل اندازه گیری نیست.
همانطور که در ابتدا نیز به آن اشاره شده بود، گسترش دامنه آتش سوزی و عدم دسترسی به محل حادثه در منطقه چراغ پشتان اطفای حریق را با مشکل مواجه کرده بود تا جایی که ستاد بحران استان گیلان از سازمان امداد هوایی کشور درخواست بالگرد آب پاش کرد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری گیلان نیز طی گفت‌وگویی در حوالی ظهر جمعه، با بیان اینکه حریق تالاب، بامداد جمعه در منطقه چراغ پشتان از حواشی شهر بندری انزلی شروع شده و عوامل اجرایی و امدادی به منطقه اعزام شده‌اند، اظهار داشت: با توجه به باتلاقی بودن منطقه، اطفاء حریق فقط از طریق بالگرد آبپاش امکان پذیر است که در این رابطه از ساعت ۳۰ دقیقه صبح اطلاع رسانی و درخواست امداد هوایی به دلیل عدم دسترس بودن از مدیریت بحران کشور بصورت ملی به دستور استاندار گیلان انجام شده است.
امیر مرادی ادامه داد که تجهیزات استانی در انزلی برای اطفای حریق فراهم است اما به دلیل عدم دسترسی به منطقه تنها راه اطفای آن هوایی است که هماهنگی‌ها با مدیریت بحران کشور و سازمان اطفاء هوایی کشور برای دراختیار گرفتن بالگرد و هواپیمای آب پاش انجام شده است. وی سپس تاکید کرد که تعداد بالگردهای آب پاش در کشور محدود است اما قول مساعد داده شده که این بالگرد برای اطفا حریق به تالاب انزلی اعزام شود.
ساعت از یک ظهر روز جمعه گذشته بود که یک فروند بالگرد آب‌پاش بر فراز تالاب سینه سوخته‌ی انزلی به پرواز درآمد.
اما دیگر وسعتِ آتشی که از بامداد رو به گسترش بود تا ۴۰ هکتار از عرصه طبیعی انزلی را سوزانده و خاکستر کرده بود.
فرماندار انزلی نیز با تایید سوختن و خاکسترشدن حدود ۴۰ هکتار از وسعت عرصه طبیعی تالاب انزلی در این آتش سوزی، علتِ اصلی گسترده‌تر شدن آتش سوزی در سطحِ تالاب را تغییر وزش باد دانسته و اعلام کرده بود که در صورت عدم مهار به موقع، گستره آتش وسیع‌تر خواهد شد.
البته بعد از آن، محمد پورخوش سعادت از اعزامِ ۲ بالگرد آبپاش سپاه از مدیریت بحران کشور به منطقه آتش سوزی برای اطفای حریق نیز خبر داده بود.
بعدازظهر روز جمعه بود که دادستان انزلی اعلام کرد: با دستور قضایی عامل آتش افروزی در حدود ۴۰ هکتار از اراضی تالاب انزلی در منطقه چراغ پشتان این شهر بندری دستگیر شد.
اکبر سبحانی عصر جمعه گفت: فردی که دستور قضایی علیه آن از سوی دادستانی انزلی صادر شده از افراد بومی ساکن در منطقه چراغ پشتان شهرستان بندر انزلی است که جهت انجام تحقیقات مقدماتی تحت نظر قرار گرفته است.
وی تاکید کرد: حسب دستور دادستان، دستگاههای متولی مانند شرکت آب منطقه ای و منابع طبیعی باید نسبت به استخراج مختصات جغرافیایی این مناطق اقدام کرده و به دادستانی اعلام کنند تا سودجویان نتوانند با الحاق این اراضی به ملک خویش، زمینهای مورد نظر را تصرف کنند.
ساعت از ۹ شب جمعه گذشته بود که خبر رسید حریقی که از بامداد جمعه بر جان نیزارهای تالاب انزلی در منطقه چراغ پشتان این شهرستان افتاده بود با کمک ۳ بالگردهای آبپاش و دستگاه‌های خدمات رسان آتش نشانی نیمه مهار شد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری گیلان جمعه شب آخرین وضعیت این حریق را تشریح و از پایان عملیات اطفای حریق در تالاب انزلی خبرداده و افزود: آتش تقریبا مهار شده اما عملیات اطفا در نقاطی که دود مشاهده می‌شود ادامه خواهد داشت. امیر مرادی اضافه کرد: عملیات اطفاء از زمین با ایجاد آتش‌بُر و از طریق هوا توسط ۲ بالگرد سپاه اعزامی از مدیریت بحران کشور و یک بالگرد هلال احمر استان مجهز به سبد آبپاش مدیریت بحران گیلان انجام شده است.
وی ادامه داد: در عملیات هوایی هریک از خلبانان این سه بالگرد با ۱۰ مورد آبگیری توانستند عملیات اطفا حریق را در مناطق دور از دسترس انجام دهند.
وی گفت: برای مهار این آتش سازمان‌های آتش نشانی شهرداری انزلی، بنادر و دریانوردی گیلان و منطقه آزاد انزلی تیم مجهزی از منابع طبیعی و محیط زیست، نیروهای سپاه و بسیج و هلال احمر شهرستان در منطقه حضور داشتند.
وی از تلاش‌های صورت گرفته برای بازگشایی مسیر دسترسی به محل آتش سوزی تقدیر کرد و گفت: این تلاش‌ها موجب شد آتش نشانان بتوانند شعله‌های آتش را پیش از رسیدن بالگردهای آبپاش مهار کنند و بالگردها نیز مناطق دور از دسترس را آبپاشی کنند.
مرادی گفت: نیروهای محیط زیست در منطقه حضور خواهند داشت تا مناطقی که دود بلند می‌شود را با استفاده از کوله پشتی‌های مجهز خاموش کنند.
اما این خاموشی دیر نپایید که با وزشِ بادِ مخالف دوباره در زیر خاکستر جان گرفت و سینه سوخته تالاب را نشانه رفت.
رضاپور رییس سازمان آتش نشانی بندرانزلی صبح دیروز اعلام کرد: با بررسی‌های انجام شده متوجه شدیم آتش‌سوزی دوباره در منطقه چراغ پشتان تالاب بین‌المللی انزلی شعله گرفته که موجب افزایش دود در محدوده شهری انزلی شده است.
مهرداد رضاپور در ادامه افزود: به علت افزایش شدید حجم و غلظت دود در جاده کمربندی انزلی، کاهش دید شدید رخ داده که پلیس راهور به منظور جلوگیری از بروز حادثه این مسیر را مسدود کرده است.
سرپرست معاونت هماهنگی و امور عمرانی استاندار گیلان دقایقی قبل گفت: آتش در نیزار‌های تالاب بین‌المللی انزلی به طور کامل اطفا شده، ولی دود ناشی از این آتش‌سوزی آسمان شهر انزلی به ویژه بخش کنارگذر را فرا گرفته است.
مسعود کاظمی با بیان اینکه این آتش سوزی از محدوده چراغ پشتان انزلی آغاز شد گفت: بررسی‌ها برای تعیین وسعت آتش سوزی و علت آن ادامه دارد.
اما نکته اینجاست که هر سه آتش سوزی منطقه «چراغ‌پشتان»، طی سه سال متوالی در یک بازه زمانی اتفاق افتاده است.
اولین آتش سوزی در ۸ شهریور ۹۹، دومین آتش سوزی در ۸ شهریور ۱۴۰۰ و سومین آتش سوزی در ۱۰ شهریور ۱۴۰۱!
همین هفته گذشته بود که استاندار گیلان در جمع اصحاب رسانه از اختصاص یک هزار و ۱۹۰ میلیارد تومان اعتبار برای احیای تالاب بین‌المللی انزلی خبر داده بود.
اسدالله عباسی، گفت: یک هزار و ۱۹۰ میلیارد تومان از اعتبارات دولتی سفر رییس جمهور به گیلان مرتبط با تالاب بین المللی انزلی ست به طوری که با احداث تصفیه‌خانه‌ها، ساماندهی حوزه‌های آبریز، ترمیم و بازسازی موج‌شکن‌ها در دریا، مقابله با گیاه مزاحم سمبل آبی، عملیات آبخیزداری اراضی حاشیه‌ی تالاب و اقداماتی از این دست می‌توان روند پالایش و احیای این تالاب مهم و بین المللی را تسریع نمود و این مهم اکنون بطور جد در دستور کار قرار دارد.
آنچه که مسلم است این آتش‌سوزی‌ها عموما توسط افراد سودجو و با هدف تصرف زمین‌های تالاب انجام می‌شود.
رئیس اداره محیط زیست شهرستان بندر انزلی نیز ضمن تایید این مطلب اذعان داشت: با توجه به تناوب و تکرار آتش سوزی‌ها می‌توان گفت این اقدام سودجویانه با هدف تصرف زمین و تغییر کاربری صورت می‌گیرد.
فلاح با بیان اینکه آتش سوزی‌ها در مناطق نیزاری که اغلب مشرف به فعالیت‌های کشاورزی دامپروری و استخرداری هستند رخ می‌دهد، تاکید کرد: افراد در ابتدا در زمین‌های تصرف شده، کشاورزی و دامپروری می‌کنند و بعد از مدت کوتاهی تغییر کاربری داده و به صورت غیرقانونی فعالیت‌های دیگر حتی کارهای صنعتی به صورت غیرمجاز آغاز می‌کنند ولی در سطح شهرستان بندر انزلی دادستان و رئیس دادگستری سخت پیگیر این مسئله هستند و در این پرونده‌ها با شدت برخورد می‌کنند و افرادی که سعی در تخریب محیط زیست دارند، بدانند متخلفین در این زمینه نمی‌توانند از قانون فرار کنند.
اکبر سبحانی، دادستان بندر انزلی نیز در این باره می‌گوید: حریم و بستر تالاب، اراضی ملی هستند و به موجب ماده ۶۷۵ قانون مجازات اسلامی هر کس بناها و اراضی ملی را آتش زده و حریق عمدی انجام دهد اگر قصد مقابله با حکومت و نظام جمهوری اسلامی را داشته و محارب شناخته شود مجازات اعدام را دارد و اگر محارب نباشد و چنین قصدی نداشته باشد به مجازات دو تا پنج سال حبس
محکوم می‌شود.