مائده مطهری زاده جاده‌های مواصلاتی مازندران، از جمله جاده‌های کشور هستند که به رغمِ میزانِ بالای تردد و عبور و مرور، کمترین سهم از اعتبارات ملی و استانی را به خود اختصاص داده‌اند. جاده‌هایی با کاربری ملی و اعتباراتِ روستایی! اکنون رییس دستگاه قضا، به مساله سه جاده پرتردد و البته پرچالش مازندران ورود کرده […]

مائده مطهری زاده

جاده‌های مواصلاتی مازندران، از جمله جاده‌های کشور هستند که به رغمِ میزانِ بالای تردد و عبور و مرور، کمترین سهم از اعتبارات ملی و استانی را به خود اختصاص داده‌اند.
جاده‌هایی با کاربری ملی و اعتباراتِ روستایی!
اکنون رییس دستگاه قضا، به مساله سه جاده پرتردد و البته پرچالش مازندران ورود کرده است. جاده چالوس، جاده مرزن آباد و جاده جویبار.
عباس پوریانی در حاشیه بازدید از سه راه جویبار – ساری خرابی و ضعف سازه‌ها در جاده‌ها را از مهم‌ترین دلایل به وجود آمدن تصادفات رانندگی ذکر کرد و گفت: برای بهبود و رفع این خرابی‌ها، دستگاه‌های مرتبط با حمل و نقل جاده‌ای می‌توانند با بررسی و ارزیابی دوره‌ای جاده‌ها، نقاط ضعف و خرابی آن‌ها را شناسایی کرده و پروژه‌های تعمیر و بهسازی را طراحی و اجرا کنند.
پوریانی با بیان اینکه بسیاری از جاده‌های استان مازندران از نظر کیفیت روکش آسفالت و برخی معضلات دیگر در وضعیت بسیار نامناسبی بوده و این مشکلات منجر به وقوع حوادث متعدد می‌شوند، تصریح کرد: همکاری میان دستگاه‌های مربوطه و سایر ارگان‌ها می‌تواند منجر به بهبود و افزایش ایمنی راه‌ها شده و کمک کند تا میزان تصادفات رانندگی در جاده‌ها کاهش یابد.
بیست و سوم اردیبهشت ماه بود که رئیس کل دادگستری مازندران با اشاره به معضل ترافیک و یک طرفه جاده مرزن‌آباد در ایام تعطیل، گفت: این موضوع مورد بازدید و دستورات لازم اتخاذ خواهد شد.
عباس پوریانی در حاشیه ملاقات مردمی با مردم مرزن‌آباد با اشاره به ملاقات با ۷۸ نفر از مردم این منطقه اظهار کرد: عمده مشکلات مربوط به ترافیک جاده و مسدود شدن آن در ایام تعطیل و گلایه از دستگاه‌های اجرایی بوده است.
رئیس کل دادگستری مازندران با بیان اینکه جاده مرزن آباد تا تهران و ترافیک آن از دیگر مباحث مهم است، گفت: در روزهای تعطیل ترافیک حجیم و مسدود شدن جاده از مهم‌ترین مشکلات است و بارها مسافران ۱۲ ساعت در ترافیک بدون امکانات مانده‌اند.
پوریانی بیان کرد: با حضور مدیران متولی از جاده بازدید خواهد شد و وضعیت موجود را به اطلاع مسئولان ارشد مجریه خواهیم رساند.
وی افزود: با توجه به حضور و سفر رئیس جمهور به استان مازندران این مسائل با ایشان مطرح خواهد شد و امید است با کمک دولت این مشکل عظیم برطرف شود.
همچنین طرح ملی تعریض حدفاصل طویر مرزن آباد تا دزدبن جاده کندوان نیز پس از گذشت ۱۴ سال از آغاز آن به بهره برداری نرسیده است، ترافیک سرسام آور و وقوع تصادفات مکرر از جمله پیامدهای تکمیل نشدن این طرح راه سازی بوده که باید برای آن تدابیر ویژه‌ای اتخاذ شود. پرسشی که کاربران جاده و مسافران و اهالی دارند این است که چرا طرح ملی تعریض طویر – دزدبن واقع در جاده کندوان پس از یک دهه تکمیل نشد؟ تا کی باید در محدود این طرح شاهد ترافیک سرسام آور و وقوع تصادفات متعدد بود؟ اگر اولویت بندی طرح ها مهم است باید این طرح در اولویت باشد چرا که در جاده کندوان پرتردد واقع است. چرا نهادهای ذیربط برای حل این مشکل تدابیر ویژه ای اتخاذ نکرده اند؟ چرا نمودار روزشمار آغاز و انجام این طرح به مردم گزارش نمی شود؟ و ده ها پرسش دیگر که مسوولان امر هرچه زودتر گام های اساسی برای حل این نیاز ضروری بردارند.
عملیات اجرایی این طرح به طول حدود ۲۰ کیلومتر از سال ۱۳۸۹ شروع شد و بر اساس برنامه اعلامی قرار بود از حدود پنج کیلومتر درست در امتداد قطعه چهار آزاد راه تهران – شمال پیش از شهر مرزن آباد شروع و تا منطقه دزدبن در مسیر جاده کندوان ادامه یابد منتهی بنا به گفته برخی از کارشناسان و مسوولان روند اجرای این طرح به علت وجود موانع و بروکراسی‌های اداری با مشکلات و موانع فراوانی برخورد کرد به طوری که این وضعیت حتی به وقفه چندین ساله روند اجرای این طرح نیز منجر شد.
رفع گره‌های کور ترافیکی در راستای بهره برداری از قطعه چهار آزاد راه تهران – شمال در محدوده شهری مرزن آباد، جلوگیری از یکطرفه شدن جاده کندوان در زمان اوج سفرها از منطقه دزدبن تا مرزن آباد و در نهایت رفع نگرانی و دغدغه چندین ساله ساکنان نقاط شهری و روستایی پیرامون بخش مرزن آباد ناشی از این معضل ادامه دار از مهم ترین اهدافی است که برای اجرای این طرح پیش بینی شده بود.
پس از گذر زمان از شروع این طرح روند اجرای آن با مشکلات و موانع فراوانی از جمله کمبود اعتبار، شرایط بد آب و هوایی، کم کاری برخی از مسوولان ادارات در ادوار گذشته در جابه جایی مستحدثات موجود در حریم و نیز با ادعای مالکیت اراضی در حریم مواجه شد.
مسوولان امر با اشاره به قدمت بیش از ۸۰ ساله جاده تاریخی کندوان اتمام این طرح را با توجه به مشکلات همیشگی مردم، مسافران و گردشگران به خاطر معضل ترافیک و حادثه خیزی مسیر ضرورتی اجتناب ناپذیر می دانند.
یافته‌‌‌های یک مطالعه کارشناسی که پس از بروز ریزش و سیلاب در جاده چالوس ناشی از بارندگی منتشر شد نشان‌دهنده وجود ۲۰۶ نقطه خطر در محور تهران-چالوس است. نتایج فنی یک خطرسنجی توسط تیم مطالعاتی به مدیریت دکتر علی‌‌‌بیت‌‌‌اللهی، عضو هیات علمی و رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن وشهرسازی، نشان می‌دهد، پراستفاده‌‌‌ترین و پرترددترین جاده شمال کشور در هر کیلومتر به طور متوسط در معرض ۳۳/ ۱ خطر قرار دارد. این در حالی است که بر اساس نتایج این مطالعه، ۹۴‌درصد از حوادث و پدیده‌‌‌های حادثه‌‌‌ساز و خطرناک این مسیر، ناشی از ریزش دیواره‌‌‌های جاده و سقوط سنگ و همچنین روان‌‌‌آب‌‌‌ها (سیلاب) هستند. این دو، عمده‌‌‌ترین مخاطراتی هستند که جاده چالوس را به طور بالقوه و به‌خصوص در ایام بارندگی، به مسیر بارش سنگ و سیل تبدیل کرده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد به دلیل مورفولوژی مسیر جاده چالوس، عملا این جاده فاقد مسیرهای جایگزین است. مطالعات نشان می‌دهد در امتداد محور چالوس-کرج، ۳۲ دهنه پل وجود دارد که همگی فاقد مسیر جایگزین هستند که در صورت خرابی آنها، مسیر کاملا مسدود خواهد شد. بررسی‌‌‌های انجام شده نشان می‌دهد جاده چالوس همچنین دارای ۱۳ زون پرخطر است. به این معنا که در هر یک کیلومتر از این ۱۳ زون، دست‌‌‌کم ۴ خطر، مسافران این جاده را تهدید می‌کند. علاوه بر ریزش سنگ و خطر روان‌‌‌آب‌‌‌ها (سیلاب)، این محور در مناطق مختلف و شناسایی‌شده مستعد لغزش و رانش زمین، گسل و مخاطرات ناشی از مداخله‌‌‌های انسانی است. در مجموع، ۲۷۶ پدیده خطرآفرین در این ۲۰۶ نقطه از جاده چالوس در کمین مسافران این جاده هستند.
خطرسنجی محور تهران- شمال، انجام شده از سوی این تیم تحقیقاتی نشان می‌دهد محور چالوس در جایگاه اول پرخطرترین مسیرهای جاده‌‌‌ای شمال کشور (مازندران) قرار گرفته است. هر چند در دو محور دیگر یعنی محور هراز و فیروزکوه و به‌خصوص محور هراز، تراکم و تعداد نقاط خطر، کم‌‌‌نیست. در محور هراز نیز به ازای هر کیلومتر ۱/ ۱ نقطه پرخطر شناسایی شده است. اما تراکم نقاط پرخطر در محور چالوس بیش از محور ‌هراز است.
وضعیت پرخطر در جاده چالوس، دو ریسک بزرگ را برای مسافران این جاده به وجود آورده است. نتایج مطالعه انجام شده در این زمینه نشان می‌دهد، علاوه بر وجود ۲۰۶ نقطه پرخطر در این جاده که در مجموع ۲۷۶ بحران در آن شناسایی شده است، یک تهدید بزرگ مربوط به شرایط پل‌‌‌ها در این جاده است. در محور چالوس، ۴۵‌درصد پل‌‌‌های مورد ارزیابی از آسیب‌‌‌پذیری بالا برخوردار هستند که آسیب‌‌‌های عمده‌‌‌ آنها شامل خردشدگی، نم‌‌‌زدگی و شوره‌‌‌زدگی ناشی از تراوش و نشت آب در اجزای سازه‌‌‌ای بوده است. با توجه به شرایط خاص این پل‌‌‌ها، پرتردد بودن محور چالوس و در دسترس نبودن مسیر جایگزین، انجام اقدامات فوری به منظور مقاوم‌‌‌سازی، بازسازی و رفع خطر در این مسیرها بسیار مهم و ضروری است. در این مطالعه آمده است: اگر چه در این محور ۲۷۶ نقطه حادثه‌‌‌خیز در مجموع به ثبت رسیده است اما برآورد می‌شود حتی مجموع پدیده‌‌‌های خطرآفرین در این مسیر، بیشتر از این تعداد باشد. این مورد بیانگر این است که در برخی نقاط ثبت شده، چند مخاطره با هم حضور دارند. بیشترین فراوانی نیز مربوط به پدیده و خطر «ریزش» است. نقاط مرتبط با ریزش، ۸۰‌درصد از کل مخاطرات موجود را دربرمی‌گیرد. پس از پدیده ریزش به ترتیب، فراوانی پدیده‌‌‌ها، به صورت روان‌‌‌آب معادل ۱۴ درصد، تلاقی گسل ۷ درصد، خطرات احتمالی مرتبط با عوامل انسانی ۶‌درصد و پدیده لغزش با فراوانی ۴‌درصد از کل هستند. فراوانی گسل‌‌‌ها نیز از این نظر مهم است که بر رویداد لغزش وریزش تاثیر گذاشته و بنابراین آگاهی از تعداد نقاطی که در نزدیکی گسل واقع شده است می‌تواند معنی‌‌‌دار باشد.
مدیرکل راهداری مازندران اما در تازه‌ترین سخنان خود گفت: برای نگهداری راه‌های استان سالانه به ۳۰ هزار میلیارد تومان نیاز داریم.
حسن جهانیان در گفت وگو با خبرنگاران با بیان این که سه درصد از راه‌های کشور در استان مازندران قرار دارد، میزان تردد را ۸ درصد و سه برابر ظرفیت راه‌های استان ذکر کرد و گفت: نظارت بر ۲۱۹ شرکت مسافری و ۱۴۹ شرکت باربری را از جمله اقدامات است و همه راه‌های استان دارای بار ترافیکی بالایی است.
وی تردد حاده‌های شریانی را ۸ درصد ذکر کرد و گفت میزان تردد ۳ برابر ظرفیت راه‌های استان است و این مسئله وضعیت نگهداری راه‌ها را حساس و دوچندان کرده است.
وی تراکم راه روستایی در کشور را ۲۶ درصد و در مازندران تراکم جمعیت روستایی در استان ۴۲ درصد ذکر کرد و گفت: این مسئله بار ترافیک روستاها را به ویژه در پایان هفته افزایش داده است.
وی ریزش، رانش، داشتن نقاط پرتگاهی و سیلاب را از جمله مسائل و سختی‌های کار در حوزه راهداری ذکر کرد و گفت: از نظر آب و هوایی سال گذشته شاهد ۹۱ روز بارش مستمر در راه‌های استان بودیم و در مجموع همکاران ما حدود چهار ماه در آماده باش آب و هوایی بوده‌اند.
مدیر کل راهداری استان مازندران ذکر کرد: در مجموع همکاران راهداری در طول سال در حالت آماده باش برای خدمات رسانی قرار دارند از این رو تجهیز و نوسازی ماشین آلات جمله دغدغه‌هاست و هزینه‌ها به دلیل تورم رو به افزایش است و اعتباراتی که در حوزه راه تخصیص داده می‌شود نسبت به هزینه‌ها ناچیز و کم است.
جهانیان با بیان اینکه سه تا ۵ درصد هزینه ساخت برای نگهداری راه‌ها هزینه می‌شود، گفت: ارزش راه‌های استان ۱۰ هزار میلیارد تومان است، گفت: ۳۰ هزار میلیارد تومان برای نگهداری راه نیاز است اما بودجه تخصیصی امسال ۲۳۷ میلیارد تومان از منابع استانی و هزار میلیارد تومان نیز از منابع ملی داده شده است که نسبت به آنچه که نیاز داریم بسیار کم است و با این اعتبارات حداقلی مجبوریم که کارهای اداره را اولویت بندی کنیم.