طی بهار و تابستان سال جاری نوار سبز کشور شاهد بارش‌های خوبی بود و مشکل جدی آب برای شالی‌کاران و باغداران پیش نیامد و حتی برابر اعلام رسمی کارشناسان آب منطقه‌ای شاهد افزایش سطح آب‌های زیرزمینی در مقایسه کوتاه‌مدت با گذشته بودیم هرچند در مقایسه بلندمدت این ذخایر همچنان با کاهش مواجه هستند.

نکته‌ای که می‌تواند کمی نگران‌کننده باشد این است که برابر اعلام سازمان هواشناسی، پاییز ۱۴۰۳ کمی دیرتر از راه خواهد رسید و معنای این پیش‌بینی جز این نیست که برعکس روال معمول که تابستان کم‌بارش و پاییز پربارش است، این روال برای سال جاری معکوس شده است.
رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: «پیش‌بینی همه مدل‌های عددی بیانگر این است که پاییز سال جاری کم‌بارش و دما بالاتر از نرمال خواهد بود.»
یکی از تبعات تغییر اقلیم و گرمایش جهانی همین است که نظم و الگوی بارش بر هم می‌ریزد و می‌توان احتمال داد ریزگردهایی که یکی از ریشه‌های آن بیایان قره‌قوم در کشور ترکمنستان در همسایگی استان گلستان است، در پاییز به سمت گلستان و مازندران حرکت کنند.
این ریزگردها در سال ۱۴۰۱ چندین بار اهالی شرق و مرکز گلستان را آزار داده بود و در سال ۱۴۰۲ پایش حتی به غرب گلستان تا شرق و مرکز مازندران هم رسید.
شاید ریزگرد برای استانی چون سیستان و بلوچستان امری عادی به‌نظر آید اما برای استانی چون گلستان و مازندران که اراضی حاصل‌خیز بسیاری دارد، فاجعه‌بار است. استمرار این ریزگردها می‌تواند اراضی مناسب برای کشت دیم و همچنین مراتع وسیع استان گلستان را خفه و ظرف چند سال آن را تبدیل به شوره‌زار کند. هم‌اکنون ده‌ها هزار هکتار از اراضی شرق استان گلستان که تا همین چند سال قبل مراتع دام بودند، به زمین لایزرع تبدیل شدند و اگر مدیران تدبیری نیندیشند، این روند فزونی خواهد یافت.
همچنین اگر این روند ادامه یابد شرق و مرکز مازندران نیز از گزند آن دور نخواهد ماند و زیان اقتصادی ناشی از گسترش این ریزگردها غیرقابل محاسبه خواهد بود.
جای تأسف است که بنویسیم مدیران و کارشناسان حوزه آب و خاک در دو استان گلستان و مازندران، در موضوع ریزگرد خود را در حد «تولیدکننده خبر» تقلیل دادند و در طول سال هیچ اقدامی انجام نمی‌دهند و زمانی که ریزگرد مانند بلای آسمانی نازل شد و هم مردم آن را مانند بختک بالای شهر و روستای خود مشاهده کردند، این مدیران خبر می‌دهند که ریزگرد آمده و از کجا آغاز شد و تا کجا خواهد رفت.
توقع ما از مدیران استان مازندران و گلستان این است که اکنون و در حالی‌که هنوز پاییز خشک و کم‌باران آغاز نشده است و ریزگردها بلند نشدند، اقدامی کنند، اقدامی که می‌تواند با همکاری کشور ترکمنستان باشد و از داخل خاک این کشور همسایه آغاز گردد.
مدیران ارشد استان در حوزه آب و خاک نباید مانند مدیران حوزه مدیریت بحران باشند که همواره پس از آغاز بحران و تحمیل خسارت، شروع می‌کنند به ارائه گزارش خسارت و هیچ طرح و ایده‌ای برای مدیریت پیشابحران ندارند.
اگر کاری قرار است صورت گیرد تا در پاییز شاهد کاهش خسارت ریزگردها باشیم، امروز است و همچنین لازم است گزارش اقدامات نیز به آگاهی مردم رسانده شود.
نکته آخر این‌که حدود دو سال قبل رییس سازمان مدیریت بحران دولت سیزدهم هشدار داده بود که بخش‌هایی از استان مازندران ظرف ۱۵ سال آینده کویر خواهد شد و ما امروز شاهد هستیم که فرایند کویرزایی از شرق گلستان آغاز شده است و اراضی بسیاری در این منطقه که تا همین دو دهه قبل برای کاشت گندم و جو دیم و همچنین مراتع دام بود، به ریگزار تبدیل شد و اگر این فرایند، متوقف نشود به شرق مازندران هم کشیده خواهد شد.