طی دو روز گذشته شاهد افت دما در بسیاری از مناطق سه استان مازندران، گیلان و گلستان بودیم به‌گونه‌ای که بسیاری از شهروندان ناچار شدند بخاری و تجهیزات حرارتی را در منازل و اقامت‌گاه‌های خود روشن کنند، موضوعی که به گواه بسیاری از مردم، در این وقت از سال بی‌سابقه بوده است.
البته این افت دما از روز شنبه-دیروز-، جبران شد و شاهد افزایش دما طی ساعات گذشته بودیم و اگر این چرخه سرما-گرما طی هفته‌های آینده تکرار شود باید بپذیریم با تنش‌های دمایی مواجه هستیم، موضوعی که برابر مطالعات جهانی، یکی از تبعات گرمایش جهانی و تغییر اقلیم است. در دو روزی که دما کاهش داشت، نخستین برف پاییزی در ارتفاعات استان گلستان باریدن گرفت که به گفته کارشناسان حوزه آب و هوای این استان، در این زمان از سال بی‌سابقه بود. «عثمان مجیدی» رییس بخش تحقیقات اداره‌کل هواشناسی گلستان در همین خصوص گفت: پوشش نخستین برف پاییزی در استان گلستان حدود ۲۱۰ کیلومتر مربع تخمین زده شده است. وی افزود: بررسی آمارها در سالیان گذشته نشان می‌دهد بارش برف در این تاریخ کم‌سابقه بوده است و امسال شاهد بارش برف زودهنگام بودیم. عثمان مجیدی گفت: پیش از این پیش‌بینی شده بود پاییز امسال بارش‌های فرا نرمال داشته باشیم که بارش این برف، پیش‌بینی موردنظر را محقق کرد. آنچه که موضوع این تحلیل است تهدیدی است که درصورت تکرار چنین موج سرما و بارس برف به‌ویژه در مناطق جلگه‌ای در سه استان شمالی، برای محصولات کشاورزی وجود دارد و لازم است ادارات‌کل جهاد کشاورزی از هم‌اکنون پاسخ‌هایی برای کشاورزان داشته باشند. با توجه به این‌که هم‌اکنون میلیون‌ها تُن مرکبات بر بالای درختان در باغ‌های این سه استان وجود دارند که تا رسیدن به مرحله رسیدن و برداشت دو تا سه ماه دیگر زمان لازم است و همچنین کشتزارهای کلزا و گندم که اخیراً بذرپاشی شده‌ و خواهندشد و شاید بسیاری از کشاورزان ندانند استمرار چنین تنش‌هایی که به یخ‌زدگی سطوح بالایی خاک نیز منجر خواهد شد، چه اندازه است و آنان چه باید بکنند تا محصول خود را مصون نگاه دارند، ضرورت دارد کارشناسان مربوطه در این زمینه اظهارنظر کنند. در برف سنگینی که پاییز سال ۱۳۸۶ بارید شاهد بودیم محصول مرکبات و مشخصاً تامسون کشاورزان که دو تا سه روز پس از بارش برف و سرمای هوا، بر روی درخت مانده بود، تلخ شد و زیان اقتصادی سنگینی به باغداران وارد کرد.
در همان ایام هم کسی از باغداران از ایجاد چنین اثری توسط سرما بر مرکبات آگاهی نداشت و زمانی متوجه موضوع شدند که کار از کار گذشته بود.
البته ما دعا می‌کنیم که بارش زودهنگام برف در همان ارتفاعات سه استان شمالی محدود باشد و به جلگه نرسد اما کارشناسان جهاد کشاورزی لازم است در این زمینه آگاهی لازم را به شهروندان بدهند، اقدامات پیشگیرانه را لحاظ کنند و آنان را از خسارت‌های احتمالی دور نگاه دارند. سه استان شمالی، مرکز تولید غذای کشور هستند و هر اتفاقی اعم از سیل، بارش‌های رگباری، سرمای زودرس و تنش‌های دمایی تهدیدی جدی برای انواع محصولاتی است که در اراضی پهناور این سه استان در دو فصل پاییز و زمستان وجود دارد. نکته مهم بعدی این است که جهاد کشاورزی، فرمانداری‌ها، بخشداران و دهیاران نیز لازم است موضوع تغییرات اقلیم و تنش‌های آب و هوایی را برای کشاورزان در روستاها تبیین کنند تا آنان هم از وجود چنین خطراتی آگاه شوند و اتفاق پاییز سال ۱۳۸۶ برای آنان تکرار نشود. نکته آخر این است که برخی روش‌های سنتی که در میان باغداران برای صیانت از مرکبات در برابر سرمای زودرس مانند روشن نگاه داشتن آتش در ساعات انتهایی شب و بامداد با استفاده از کاه و کلش رواج داشت که تجربه باغدارانی که از این روش استفاده کردند، نیز این روش را تأیید می‌کند. در چنین شرایطی توقع می‌رود کارشناسان جهاد کشاورزی علاوه بر داده‌های علمی، از این روش‌های سنتی نیز بهره ببرند و درصورت موثر بودن، در مواجهه با موج سرمای زودرس در پاییز، مکانیسمی برای اجرای آن تعریف کنند تا محصولات کشاورزان به‌ویژه مرکبات از آسیب و زیان مصون بماند.