آفت مگس میوه مدیترانه چند سالی است که در مازندران جولان میدهد و باغات زیادی را آسیب زده و خساراتی چند را روی دست باغداران گذاشته است. مگس میوه مدیترانهای یکی از مهمترین آفات درختان میوه در سراسر دنیا است. از پراکندگی آن از نظر جغرافیایی در مناطقی مانند آفریقا، جنوب اروپا و مناطق شبه […]
آفت مگس میوه مدیترانه چند سالی است که در مازندران جولان میدهد و باغات زیادی را آسیب زده و خساراتی چند را روی دست باغداران گذاشته است.
مگس میوه مدیترانهای یکی از مهمترین آفات درختان میوه در سراسر دنیا است. از پراکندگی آن از نظر جغرافیایی در مناطقی مانند آفریقا، جنوب اروپا و مناطق شبه قاره هند، غرب استرالیا و آمریکا وجود دارد.
محققان منشاء این حشره را آمریکای جنوبی میدانند ولی با توجه به سازگاری اکولوژیکی با آب و هوای منطقه غرب آسیا که موجب ازدیاد بیش از حد این حشره در این منطقه شده با نام مگس میوه مدیترانهای شناخته میشود.
مگس میوه مدیترانهای تقریبا جز کیوی به هر میوهای خسارت وارد میکند. این مگس به دلایل اﻧﺘﺸﺎر وﺳﻴﻊ و سریع در ﺟﻬﺎن، ﺗﺤﻤﻞ ﺷﺮاﻳﻂ آب و ﻫﻮای ﺳﺮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﮔﻮﻧﻪها و داﻣﻨﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻧﻲ گسترده آن لقب ﻣﺨﺮبﺗﺮﻳﻦ آﻓت ﻛﺸﺎورزی در ﺟﻬﺎن را از آن خود کرده اﺳﺖ. این آفت دارای ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺧﺴﺎرت اﻗﺘﺼﺎدی در ﺑﻴﻦ ﮔﻮﻧههای مگس میوه است.
توانایی مگس مدیترانهای برای تحمل آب و هوای خنک بهتر از دیگر گونههای مگس میوه است و میتواند حدود ۳۰۰ میزبان از گلها، سبزیجات و میوه (مانند آووکادو، موز، انبه، فلفل، مرکبات، انجیر، خرمالو، گلابی، هلو، سیب، به، گیلاس و… ) باشد. ﺍﻳﻦ ﺁﻓﺖ ﻣﻰﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﻗﺎﺭچهای ﻋﺎﻣﻞ ﭘﻮﺳﻴﺪﮔﻰ ﺑﺎﺷﺪ; همچنین ﺳﻮﺭﺍخهاﻯ ﺗﺨﻤﮕﺬﺍﺭﻯ ﺣﺸﺮﻩ ﺩﺭ ﭘﻮﺳﺖ ﻣﻴﻮﻩ ﺍﺯ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺗﺎ ﺣﺪ ﺯﻳﺎﺩﻯ ﻣﻰﻛﺎﻫﺪ. ﻛﻨﺘﺮﻝ ﺧﺴﺎﺭﺕ ﺍﻳﻦ ﺁﻓﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺯﻳﺎﺩﻯ ﺭﺍ در بر میدارد.
این مگس توانایی آسیب به بیش از ۲۵۰ تا ۳۰۰ نوع میوه را دارد.
این آفت اولین بار در سال ۵۴ در میوه هلوی مشهد دیده شد که پس از آن از سال ۶۲ وارد استان مازندران شد و در سال ۶۴ بهطور گسترده شیوع پیدا کرد. گرم شدن کره زمین در سالهای اخیر یکی از دلایل گسترش این آفت خسارت زاست.
تحقیقات انجام شده، نبود قرنطینه محصولات کشاورزی را دلیل اصلی ورود آفات و بیماریهای گیاهی به کشور دانست و اعلام کرد: محصول وارداتی باید ابتدا وارد قرنطینه شده و دقیق مورد بررسی قرار گیرد سپس در مرحله بعدی وارد بازار شود اما متاسفانه نبود قرنطینه موجب ورود آفات به کشور است.
این حشره در مرحله اول از گوشت میوه مرکبات تغذیه کرده و با ایجاد زخم در سطح پوست میوه موجب نفوذ قارچ عامل کپک آبی و باکتریها میشوند که به باعث پوسیدگی و لهیدگی میوه میشود. میوهها به محض آلودگی با این آفت شروع به ریزش از درخت کرده که این آسیب در پرتقال و نارنگی بیشتر مشاهده میشود. علاوه بر کاهش تعداد محصول در اثر ریزش، کاهش کیفیت محصول نیز به دلیل وجود لکه بر روی میوه باعث شد تا بازارپسندی محصول از بین رفته و فروش محصولات با مشکل مواجه شود.
اواخر تیرماه امسال بود که مدیرکل دفتر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات کشور، با توجه به تداوم روند فعالیت و افزایش جمعیت مگس میوه در سال جاری و مقایسه آن با سال گذشته گفت: جمعیت آفت و شرایط آب و هوایی مساعد امسال همراه با تداوم گرما، زنگ خطر را برای باغات مرکبات و سیاه ریشه بویژه در باغات هدف صادرات میوه مازندران به صدا درآورده و برنامه ریزی برای ادامه عملیات مدیریت آفت در طول فصل ضروری است.
سعید معین در جلسه ستاد گیاهپزشکی کنترل مگس میوه مدیترانهای در سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به اهمیت مدیریت و کنترل آفت خسارتزای مگس میوه مدیترانهای در باغات مرکبات و سیاه ریشه بویژه در باغات هدف صادرات میوه، اظهار کرد: تحلیل دقیق کارشناسان پیش آگاهی و شبکه مراقبت شهرستانها با توجه به پیش بینی تداوم گرما در طول فصل تابستان میتواند ما را به سمت مدیریت مطلوب آفت سوق دهد تا امکانات محدود را در باغهایی که تراکم آفت مسئله ساز است بکار بگیریم و از خسارت اقتصادی به محصول جلوگیری کنیم.
وی به استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی تاکید کرد و افزود: اتحادیه تعاونی باغداران و کلینیکهای گیاهپزشکی، مدیریت هماهنگی ترویج، کمک و همیاری شورا و دهیاریهای روستاها برای اطلاع رسانی و مدیریت آفت مگس میوه مدیترانهای ضروری است.
حالا مدیر حفظ نباتات جهاد کشاورزی مازندران، در تازهترین اظهارات خود گفت: باغهایی که میزبانهای مختلفی برای آفت دارد بیشتر در معرض خطر است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر باغهای نارنگی پیشرس در معرض خطر است، افزود: راهکارهای مدیریت مگس میوه در باغهای استان برای باغداران تشریح شده است.
وی با تاکید بر اینکه باغداران نسبت به برداشت انواع میوههای رسیده اقدام کنند، اضافه کرد: اگر همه باغداران پای کار بیایند این آفت کنترل خواهد شد.
زاغی با اشاره به اینکه در باغهایی که تنوع میزبانهای آفت مگس میوه بیشتر بوده آلودگیها بیشتر است، بیان کرد: باغداران باید برای مدیریت و پیشگیری از افزایش جمعیت مگس میوه مدیترانهای در باغهای مرکبات و جلوگیری از خسارت احتمالی روی مرکبات، بهویژه نارنگی پیشرس، توصیههای فنی را عملیاتی کنند.
وی با اعلام اینکه انجام اقدامات پیشگیرانه بهترین روش مقابله است، تصریح کرد: برداشت بهموقع میوههای رسیده و جمعآوری میوههای فاسد از پای درختان تاثیر بالایی در مقابله با آفت مگس میوه دارد.
این مسوول گفت: نصب تلههای جلبکننده، انجام طعمه پاشی، رعایت بهداشت باغ مانند حذف و از بین بردن علفهای هرز داخل و حاشیه باغها، جمعآوری و دفن هرگونه میوه ریخته شده پای درختان در عمق ۵۰ سانتیمتری خاک مورد تاکید است.
این کارشناس حفظ نباتات جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به شرایط اقلیمی (دما و رطوبت) مناسب برای افزایش زادآوری و وجود میزبان های حساس رسیده نظیر انجیر، گلابی، سیب و میوه های در حال رسیدن به ویژه نارنگی پیش رس، افزود: ازدیاد نسل و طغیان آفت مگس میوه مدیترانه ای و در نهایت خسارت روی مرکبات دور از انتظار نیست.
وی گفت: نصب تله های جلب کننده حاوی مایع سراتراپ، سراتینکس یا سراتل حداقل به تعداد ۵۰ تا ۷۰ عدد در هر هکتار باغ مرکبات با الویت نصب روی نارنگی پیش رس برای شکار انبوه به باغداران توصیه می شود.
زاغی تصریح کرد: در صورت وجود تک درختان میزبان حساس نظیر انجیر، گلابی، سیب و خرمالو در حاشیه باغات مرکبات، ۲ تا ۳ تله روی هر درخت نصب شود.
این مسوول کشاورزی مازندران انجام طعمه پاشی با استفاده از پروتئین هیدرولیزات به میزان ۳ تا ۵ لیتر به اضافه حشره کش مالاتیون به میزان ۲۰۰ سی سی در ۱۰۰ لیتر آب با استفاده از سمپاش ۲۰ لیتری پشتی بصورت یک ردیف در میان بر اساس دستور العمل در صورت مشاهده شکار روزانه ۲ تا ۳ عدد حشره کامل آفت در تله های نصب شده در باغ را مورد تاکید قرار داد.
زاغی تصریح کرد: در صورت مشاهده روزانه بیش از ۳ عدد مگس در هر تله جلب کننده نصب شده در باغ، انجام کاور اسپری (سمپاشی) با سموم توصیه شده نظیر مالاتیون یا دیپترکس (تری کلروفن) با نسبت توصیه شده، الزامی است.
به غیر از مازندران، باغات مرکبات استان گلستان نیز در معرض خطر جدی آسیبهای مگس میوه مدیترانهای قرار دارند.
یک کارشناس ارشد مدیریت حفظ نباتات جهاد کشاورزی گلستان در این باره میگوید: باغات کردکوی و بندرگز مورد هجمه آفت مگس مدیترانهای قرار گرفته است و در صورتیکه کنترل نشود، میتواند گسترش یابد.
مرتضی بری، کارشناس ارشد مدیریت حفظ نباتات جهاد کشاورزی گلستان گفت: مگس مدیترانهای از خطرناکترین آفاتی است که میتواند به بیش از ۲۵۰گونه گیاهی تا ۹۰درصد خسارت وارد کند.
بری افزود: این گونه مگس از خرداد در باغات غرب استان دیده و در این زمینه هشدار و آگاه سازی انجام شد، اما ظاهراً کارساز نبود و اکنون باغات کردکوی و بندرگز مورد هجمه این آفت قرار گرفته است و در صورت که کنترل نشود میتواند گسترش یابد. بیش از نیمی از باغات استان در معرض خطر است.
وی اضافه کرد: جمع آوری میوههای آفت زده و از بین بردن آن، شخم زدن سطحی باغ به ویژه قسمت سایه انداز آن، استفاده از تله، طعمه پاشی و در نهایت سموم توصیه شده، از راههای کنترل این آفت است.
