از ۲۶ تیرماه امسال تاکنون، ۱۰ بار آتش به جان این تالاب ارزشمند افتاده و حالا یک پرسش جدی‌تر از همیشه مطرح است؛ میانکاله تا کی باید هزینه آتش‌های سریالی را بپردازد؟ گزارش میدانی خبرشمال از زخمی تازه بر پیکر زیست‌کره میانکاله، روایت ساعاتی است که محیط‌بانان، نیروهای مردمی و امدادی برای نجات این سرمایه طبیعی، با شعله‌هایی جنگیدند که نفس تالاب را به شماره انداخته است.
میانکاله؛ گنجینه‌ای که زیر خاکستر نفس می‌کشد
به گزارش خبرشمال، صبح که خورشید آرام‌آرام روی پهنه خزر بالا می‌آمد، قرار نبود میانکاله بوی دود بگیرد؛ قرار نبود سکوت تالاب با صدای شعله‌هایی شکسته شود که دوباره به جان یکی از ارزشمندترین زیست‌بوم‌های ایران افتاده بودند. اینجا میانکاله است؛ سرزمینی میان آب و خشکی، جایی که سال‌هاست به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ذخیره‌گاه‌های طبیعی کشور شناخته می‌شود. شبه‌جزیره‌ای ارزشمند در استان مازندران که تالاب‌های گسترده‌اش، پوشش گیاهی منحصربه‌فردش و حضور هزاران پرنده مهاجر، آن را به یکی از گنجینه‌های طبیعی ایران تبدیل کرده است. میانکاله فقط یک منطقه حفاظت‌شده نیست؛ خانه‌ای برای حیات وحش، پناهگاهی برای پرندگان مهاجر و بخشی از حافظه طبیعی این سرزمین است. اما این روزها، میانکاله به جای آواز پرندگان، بارها صدای زبانه کشیدن آتش را شنیده است. از ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ که نخستین حریق امسال در این منطقه رخ داد، تاکنون میانکاله ۱۰ بار در آتش سوخته است؛ آتش‌هایی که هر بار بخشی از پوشش گیاهی خشک این زیست‌کره ارزشمند را خاکستر کرده و نگرانی‌ها درباره تکرار این حوادث را بیشتر کرده است. آخرین حریق اما داستان دیگری داشت؛ آتشی که هم‌زمان در چند نقطه شعله‌ور شد و نیروهایی را به میدان آورد که ساعت‌ها با دود، باد و شعله جنگیدند.
محمدرضا کنعانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران:
سه جبهه آتش، میانکاله را در شرایط سخت قرار داد
در حالی که شعله‌ها از سه نقطه نزدیک به هم زبانه می‌کشیدند و باد ساحلی هر لحظه مسیر تازه‌ای برای پیشروی آتش باز می‌کرد، مدیریت بحران در میانکاله وارد مرحله‌ای سخت شد؛ مرحله‌ای که به گفته محمدرضا کنعانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران، یکی از دشوارترین عملیات‌های مهار حریق در این منطقه به شمار می‌رفت. وی درباره این حادثه، اظهار کرد: آتش‌سوزی به‌صورت هم‌زمان در سه نقطه با پوشش گیاهی خشک رخ داد و وزش شدید باد در نوار ساحلی میانکاله، شرایط را برای کنترل و مهار شعله‌ها دشوار کرد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به وضعیت منطقه، عنوان کرد: زمانی که چند کانون آتش در فاصله نزدیک از یکدیگر شکل می‌گیرد، کنترل حریق پیچیده‌تر می‌شود؛ چراکه نیروهای عملیاتی باید هم‌زمان چند جبهه را مدیریت کنند و اجازه ندهند شعله‌ها به مناطق بیشتری سرایت کند.
وی ادامه داد: در این شرایط، محیط‌بانان و نیروهای حاضر در منطقه با تمام توان پای کار بودند و فشار زیادی را تحمل کردند؛ چراکه علاوه بر گرمای آتش، وزش باد نیز روند عملیات را سخت‌تر کرده بود.
کنعانی با بیان اینکه برای مهار این حریق نیاز به پشتیبانی بیشتر وجود داشت، خاطرنشان کرد: با هماهنگی‌های انجام‌شده، تجهیزات و نیروهای کمکی از بندر امیرآباد، آتش‌نشانی، شهرداری و هلال احمر به منطقه اعزام شدند تا عملیات اطفای حریق با توان بیشتری ادامه پیدا کند.
وی تاکید کرد: حضور نیروهای بومی و مردمی منطقه نیز در کنار محیط‌بانان نقش مهمی در کنترل آتش داشت و همکاری همه دستگاه‌ها باعث شد این حادثه بدون آسیب جانی برای نیروهای حاضر به پایان برسد.
کنعانی در پایان با اشاره به شرایط خطرناک حاکم بر منطقه، گفت: اگرچه خوشبختانه آسیبی به محیط‌بانان وارد نشد، اما حجم آتش به اندازه‌ای بود که هر لحظه احتمال وقوع حادثه‌ای ناگوار وجود داشت و تلاش شبانه‌روزی نیروهای حاضر، مانع از گسترش بیشتر بحران شد.
روایت یک فداکاری؛ نجات تنها لودر میانکاله از دل شعله‌ها
در میان آن همه دود و آتش، یک صحنه هرگز از ذهن شاهدان این حادثه پاک نخواهد شد.
یک دستگاه تراکتور در محاصره کامل شعله‌ها قرار گرفت و سوخت؛ اما خطر بزرگ‌تر، نزدیک شدن آتش به تنها لودر مستقر در میانکاله بود؛ تجهیزی که در روزهای بحران، یکی از مهم‌ترین ابزارهای مقابله با حریق در منطقه محسوب می‌شود.
میانکاله دیگر تحمل آزمون و خطا ندارد؛ هر شعله‌ای که در این زیست‌کره زبانه می‌کشد، بخشی از سرمایه طبیعی کشور را تهدید می‌کند.
- نویسنده : فرزانه حسنی
