سی و سه روزی که بی باران گذشت و زمین در آرزوی قطره‌ای باران هلاک شد!
آسمان نبارید اما زمین گریست؛ که گریه آسمان باران است و اشک زمین، رویای خیسی است که تبدیل به شوره زار می‌شود!
پاییز، کیِ اینقدر نامهربان بود؟ آسمان چه زمانی اینقدر کم لطف بود که زمین را فراموش کند؟
پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های مازندرانی می‌دانند که نافِ این قطعه از سرزمین مادری را با باران بریده بودند و هرگاه آفتاب نبود، حتما آسمان، آبستنِ باران بود.
‌اما گویی هجومِ افکارِ تغییرِ اقلیم، باورِ آسمان را چنان هدف گرفته است که دست و دلش به باریدن نمی‌رود!
مازندران استانی با محور تولیدی کشاورزی است که تقریبا کشت تمامی محصولات آن به بارندگی و ذخیره سازی آب بستگی دارد. طبق آمارهای رسمی تعداد بهره برداران بخش کشاورزی مازندران حدود ۵۰۰ هزار نفر است و هرگونه تغییر در بارندگی به صورت مستقیم بر زندگی و معیشت آنان و در نهایت بر امنیت غذایی کشور که مازندران نقش حدود ۱۲ درصدی در تولید ارزش افزوده آن دارد، اثرگذاری خواهد کرد.
آب و هوای معتدل خزری جلگه‌های غربی و مرکزی استان تا کوهپایه‌های شمالی البرز را شامل می‌شود که در آن به دلیل کمی فاصله کوهستان و دریا رطوبت تجمع یافته و به بارش‌های قابل ملاحظه و دمای معتدل می‌انجامد. میانگین بارندگی سالیانه در نوار ساحلی مازندران حدود یکهزار میلی متر است که از غرب به شرق کاهش می‌یابد.
آمارهای هواشناسی و شرکت آب منطقه‌ای از کاهش بارندگی در ارتفاعات و دشت‌ها و تغییر الگوی بارندگی از نم نم باران به بارش‌های سیل آسا و در اصطلاح علمی باران‌های غیرموثر در مازندران نشان می‌دهد که خشکسالی در استان به صورت خزنده رخنه کرده است.
پیشروی غول خشکسالی تا قلب ذخیره‌گاه‌های آبی مازندران اعم از سد، آب بندان و سفره‌های زیرزمینی، تهدیدی که کم ترین پیامد آن نابودی مهم ترین دارایی اقتصادی این استان یعنی کشاورزی و بویژه کشت برنج است.
مهم‌ترین دلیل بروز این وضعیت نیز کاهش بارندگی‌ها و پیرو آن کم‌شدن حجم آب رودهای مازندران است. به این موضوع باید افزایش دمای هوا در زمستان و بهار و ذوب‌شدن زودهنگام برف ارتفاعات به‌عنوان یکی از منابع تأمین آب استان را نیز اضافه کرد.
صاحبنظران می‌گویند، وضعیت آبی مازندران مساعد نیست. هرچند که نشانه‌های خشکسالی و تنش آبی در سراسر مازندران دیده می‌شود، اما مناطق شرقی این استان بیشتر از سایر نقاط در معرض تنش آبی قرار دارند. یکی از اقداماتی که در چند سال اخیر برای کاهش تنش‌های آبی در مازندران انجام شد، اعلام ممنوعیت کشت دوم برنج در استان بود که به‌گفته مسئولان، منجر به انجام‌نشدن کشت دوم در هزاران هکتار از شالیزارهای مازندران شد.
براساس شاخص بارش استاندارد هواشناسی، دوره سه ماهه منتهی به مهر ماه سال ١٤٠٤ نشان می‌دهد، عمده مناطق شرقی و مرکزی مازندران تحت تاثیر خشکسالی ضعیف تا بسیار شدید بوده‌اند به طوری که نیمه شرقی، ارتفاعات شرق تا مرکز و قسمتی از ساحل مرکز استان تحت تاثیر انواع خشکسالی خفیف تا بسیارشدید بوده و تنها قسمتی از میان‌بند ساری، قسمتی از قائم‌شهر، سوادکوه شمالی، سوادکوه، قسمتی از کوهپایه تا ارتفاعات چالوس و کوهپایه تا ارتفاعات کلاردشت، قسمت کوچکی از ارتفاعات تنکابن و قسمت کوچکی از ساحل رامسر تحت تأثیر ترسالی ضعیف تا بسیار شدید و در بقیه مناطق در محدوده نرمال بوده است.
داده‌های دریافتی از مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نشان می‌دهد که هم اکنون ۸۶.۴ درصد از مجموع مساحت مازندران تحت تاثیر خشکسالی خفیف، متوسط، شدید تا بسیار شدید است که از این میزان ۲۵.۷ درصد مساحت استان با خشکسالی بسیار شدید، ۲۴.۱ درصد تحت تاثیر خشکسالی شدید، ۲۳.۶ درصد خشکسالی متوسط، ۱۳.۱ درصد خشکسالی ضعیف و ۸.۶ درصد در حد نرمال، ۲.۳ درصد ترسالی ضعیف، ۱.۶ درصد ترسالی متوسط و ۰.۳ درصد نیز درگیر ترسالی بسیار شدید است.
آنطور که نقشه‌های پیش‌یابی هواشناسی می‌گویند، دست‌کم تا سه شنبه ۶ آبان ماه، خبری از باران نیست!
کارشناسان خشکسالی را بارش کمتر از حد معمول که منجر به تغییر الگوی آب و هوایی می‌شود، تعریف کرده‌اند و در همین راستا نیز خشکسالی از نظر هواشناسی به حالتی از خشکی ناشی از کمبود بارندگی اطلاق می‌شود.
خشکسالی به طور معمول براساس درجه خشکی در مقایسه با مقادیر نرمال یا میانگین و طول دوره خشکی تعریف می‌شود. تعاریف خشکسالی هواشناسی باید به صورت موردی برای هر منطقه خاص در نظر گرفته شود چرا که شرایط جوی که موجب کمبود بارش می‌شود، از منطقه‌ای به منطقه دیگر تغییر می‌کند.

از دیدگاه اقلیم شناسان، خشکسالی یک پدیده طبیعی است که در اثر تغییرات الگوه‌های آب و هوایی ناشی از کاهش نزولات جوی کمتر از حد معمول خود به خود به وجود می‌آید و ادامه آن موجب عدم تعادل اکولوژیکی و هیدرولوژیکی می‌شود.
از طرفی چون از دیدگاه جغرافیایی تعریف خشکسالی مفهومی مکان‌مند است، شدت خشکسالی در هر محل تابعی از ضریب تغییرپذیری بارش در همان محل است بنابراین از نظر اقلیم شناسی خشکسالی قابل تعیین است به طوری که در این روش درجه خشکسالی و ترسالی تعیین می‌شود.
کاهش ۴۰ درصدی بارندگی، ۵۰ درصدی روان آب‌های رودخانه‌های دائمی و همچنین کم شدن حدود ۶۰ درصدی ذخایر آبی پشت سدها و آب بندان‌های مازندران، باعث بروز تنش آبی در این استان شده است به‌گونه‌ای که مناطق شرقی با کمبود شدید آب در بخش کشاورزی مواجه اند و همین امر نیز شرکت آب منطقه‌ای را برآن داشت تا طرح نوبت بندی منابع آبی استان را حدود یک ماه زودتر آغاز و جهادکشاورزی نیز اخطار کم آبی صادر کند.
کارشناسان، کاهش بارندگی و تغییر الگوی بارش، کم شدن دبی آب رودخانه‌ها، پایین رفتن ایستایی آبهای زیر زمینی و پیش روی جبهه آب شور به جبهه آب شیرین در سواحل را نشانه‌های پیش روی خشکسالی در استان مازندران بیان کردند.
مازندران با تولید محصولات مختلف کشاورزی نقش مهمی در تامین امنیت غذایی کشورمان ایفا می‌کند که با پیش‌روی غول خشکسالی، به نوعی امنیت غذایی نیز با ضربات جبران ناپذیری مواجه خواهد شد و تداوم وضعیت موجود نیز می‌تواند به این نگرانی‌ها بیفزاید. مازندران با داشتن ۴۶۰ هزار هکتار زمین‌های زراعی و باغی سالانه ۷۲ نوع محصول کشاورزی را تولید می‌کند که با تولید بیش از ۹۵۰ هزار برنج سفید، ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن مرکبات و ۸۰ هزار تن آبزیان رتبه نخست کشور را دارد.