بسیاری تصور میکنند که استفاده گسترده از نهادهها، نه تنها به بهرهوری محصول، بلکه به سلامت خاک و محیط زیست نیز آسیب میزند. این دیدگاه باعث شده تا هرگونه افزایش در آمار مصرف کود در یک منطقه، با نگاهی شکاکانه و با عنوان مصرف بیرویه مواجه شود. برخی کارشناسان معتقدند مصرف بالای کود نه نشاندهنده افراط بلکه میتواند نتیجهی مستقیم استراتژیهای زراعی و نیازهای بیولوژیک خاک باشد. مصرف اصولی کود علاوه بر کاهش هزینههای تولید، موجب استفاده بهینه از منابع، افزایش کیفیت محصولات و پایداری تولید کشاورزی خواهد شد. در بسیاری از زمینهای استان چند فصل پشتسرهم زیر کشت میروند، لذا مواد غذایی خاک سریعتر تخلیه میشود و خاک دچار افت حاصلخیزی میشود و کشاورز مجبور است برای حفظ عملکرد کود بیشتری مصرف کند.
مصرف بالای کود در استان نه افراط بلکه نیاز خاک است
مجید محمدی مدیر خدمات حمایتی کشاورزی گلستان با رد ادعای مصرف بی رویه کود در استان گفت: مصرف بالای کود در استان نه افراط، بلکه محصول ساختار زراعی و نیاز خاکهای ضعیف است.
در همین رابطه مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان میگوید دلیل اینکه آمار مصرف کود در استان ما بالاتر از سایر استانهاست، به دلیل ساختار زراعی منطقه است.
محمدی معتقد است برخلاف بسیاری از استانها که تنها یک دوره کشت در سال دارند، در گلستان دو تا سه دوره کشت درسال انجام میدهند، به تبع این تعدد کشت، طبیعتاً نیاز به نهاده و مصرف کود نیز بالاتر از میانگین سایر استانها است.
وی در ادامه با بیان اینکه مؤسسه تحقیقات آب و خاک کشور، مصرف حدود ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار را توصیه کرده است، افزود: مقدار مصرف فعلیکود در استان در حدود ۱۸۰ کیلوگرم در هکتار است، لذا ادعای مصرف بیرویه با مبانی علمی و تجربههای کشورهای توسعهیافته همخوانی ندارد.
محمدی با اشاره به اهمیت مصرف اصولی کود در تولید محصولات کشاورزی گفت: برخلاف برخی برداشتهای نادرست، استفاده علمی و متناسب از کود شیمیایی نه تنها آسیبزا نیست، بلکه یکی از عوامل مهم افزایش عملکرد محصولات است.
استفاده غیر استاندارد خاک را ضعیف کرده است
مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان با اشاره به ضرورت توسعه کشاورزی حفاظتی در استان، از کمبود مواد آلی در خاکهای منطقه سخن گفت و افزود: خاکهای ما طی سالها به دلیل استفاده غیر استاندارد، از نظر مواد آلی به شدت ضعیف شدهاند، در حالی که یک خاک سالم باید حدود پنج درصد مواد آلی داشته باشد، بسیاری از خاکهای استان ما دارای ۱.۶ درصد و یا حتی کمتر از یک درصد مواد آلی هستند. محمدی ادامه داد: در بخش کود پتاسه بیش از ۱۰۰ درصد نیاز اعلامشده استان تأمین شد، اما در حوزه کودهای فسفاته به دلیل وابستگی بخشی از منابع به واردات و مشکلات ایجادشده در شرایط خاص کشور، امکان تأمین کامل نیاز استان فراهم نشد.
محمدی استفاده از کودهای غیر از کودهای شیمیایی پایه را تنها راه برای احیای دوباره خاک عنوان کرد و افزود: نکته بسیار مهم این است که افزودن تنها یک دهم درصد مواد آلی به خاک، میتواند بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم بر عملکرد محصول اثرگذار باشد؛ بنابراین استفاده از کودهای استاندارد برای بازگرداندن حیات به زمینهای زراعی مهم است.
یارانه کود مستقیم بهحساب کشاورز واریز خواهد شد
مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان با اعلام تغییر سیاستهای حمایتی دولت، از واریز مستقیم یارانه کود به حساب مصرفکننده نهایی خبر داد و گفت: برخلاف گذشته که یارانه به تولیدکننده پرداخت میشد، امسال یارانه مستقیماً به حساب آخرین حلقه زنجیره یعنی کشاورز واریز میشود.
وی با بیان اینکه تا پایان تیرماه، یارانههای مربوط به کشاورزان واجد شرایط پرداخت شده و روند پرداخت نیز بهصورت ماهانه ادامه دارد خاطرنشان کرد: در پایان هر ماه گزارش اطلاعات کشاورزان دریافت میشود و در صورت تکمیل بودن اطلاعات، یارانه تا دهم ماه بعد به حساب آنان واریز خواهد شد.
محمدی از کشاورزان خواست برای جلوگیری از بروز مشکل در دریافت یارانه، اطلاعات خود را در سامانه دولت من تکمیل و شماره شبای حساب بانکی خود را ثبت کنند و نیز کشاورزانی که امکان ثبت اطلاعات بهصورت مستقیم را ندارند، میتوانند با مراجعه به کارگزاریهای مجاز در سراسر استان، نسبت به تکمیل اطلاعات خود اقدام کنند.
بهنظر میرسد آنچه در ذهن بسیاری مصرف بیرویه کود در گلستان نام گرفته، نه نتیجهی افراط، بلکه پاسخ منطقی به واقعیتهای زراعی این خطه است؛ جایی که در سال تا سه دوره کشت انجام میشود و خاکهایش پس از سالها استفادهی غیراستاندارد، امروز کمتر از یکسوم حد مطلوب ماده آلی را در خود دارد.
در چنین شرایطی، مصرف اصولی کود نه تنها ضرورت زیادهخواهی، بلکه ابزار بازگرداندن حیات به زمینهای فرسودهی استان است.
تأمین پایدار نهادههای کشاورزی یکی از پیشنیازهای تحقق امنیت غذایی است و شرکت خدمات حمایتی کشاورزی با برنامهریزی مستمر، تلاش میکند دسترسی کشاورزان به کودهای مورد نیاز در زمان مناسب و با سهولت بیشتری انجام شود.
