حقیقتی که هم مردم و هم مسئولان نباید از آن غفلت کنند این است که این استان دچار کمبود جدی آب است و کشت ارقام آببر چون برنج برای گلستان مناسب نیست و لازم است محصولاتی را جایگزین آن کنند که نیاز به آب کمتری دارد.
حدود سه دهه است که کشاورزان در برخی اراضی شیبدار شهرستان مینودشت اقدام به کاشت زعفران میکنند و از کسب و کار خود نیز رضایت دارند و امروز تجربه سه دهه تأیید میکند که مینودشت میتواند به یکی از کانونهای نوظهور تولید زعفران در استانهای شمال کشور تبدیل شود.
در اقتصاد کشاورزی، گاهی یک محصول کوچک میتواند دریچهای بزرگ به سوی اشتغال، درآمد پایدار و رونق روستاها باز کند. زعفران، همین ظرفیت را دارد؛ محصولی کمحجم و باارزش که در صورت انتخاب زمین مناسب، مدیریت علمی و دسترسی به بازار، میتواند درآمد کشاورزان را افزایش دهد و بخشی از فشار اقتصادی بر خانوارهای روستایی را کاهش دهد. از این منظر، توجه به گسترش کشت زعفران در مینودشت، صرفاً حمایت از یک محصول کشاورزی نیست؛ بلکه فرصتی برای بازنگری در الگوی تولید و بهرهبرداری اقتصادی از ظرفیتهای منطقه است.
سوال ما این است که آیا رونق کشت زعفران در مینودشت به یک برنامه اقتصادی پایدار تبدیل خواهد شد یا در حد تجربههایی پراکنده باقی میماند؟ پاسخ به این پرسش، بیش از هر چیز به عملکرد دستگاههای مسئول بستگی دارد. کشاورز برای ورود به کشت جدید، به توصیه و وعده بسنده نمیکند؛ او به مشاوره تخصصی، پیاز زعفران سالم، آموزش روشهای صحیح کاشت و برداشت، تسهیلات متناسب با هزینههای تولید و مهمتر از همه، بازار فروش مطمئن نیاز دارد. اگر این زنجیره شکل نگیرد، حتی محصولی باارزش مانند زعفران نیز نمیتواند بهتنهایی ضامن سودآوری باشد.
از دیگر سو، توسعه این کشت باید بر پایه مطالعات اقلیمی، بررسی کیفیت خاک، دسترسی به منابع آب و ارزیابی اقتصادی صورت گیرد. صرف جذابیت قیمت زعفران در بازار، دلیل کافی برای توصیه عمومی به کشت آن نیست. مسئولان کشاورزی باید مشخص کنند کدام مناطق مینودشت برای توسعه این محصول مناسبترند، هزینه واقعی تولید چقدر است و کشاورز در برابر نوسان قیمت و خطرات تولید چگونه حمایت خواهد شد. موضوع مهم دیگر، عبور از خامفروشی است. اگر قرار باشد محصول کشاورز با زحمت فراوان تولید شود، اما سود اصلی در مراحل فرآوری، بستهبندی، برندسازی و فروش نصیب واسطهها شود، توسعه کشت بهتنهایی نمیتواند اقتصاد روستا را متحول کند. مینودشت برای بهرهبرداری کامل از ظرفیت زعفران، به زنجیرهای از تولید تا عرضه نیاز دارد؛ زنجیرهای که در آن تعاونیهای کشاورزی، واحدهای فرآوری، بستهبندی بهداشتی و مسیرهای فروش مستقیم نقش مؤثری ایفا کنند. در این میان، حمایت از کشاورزان خرد باید در اولویت باشد. تسهیل دسترسی به تسهیلات، برگزاری دورههای آموزشی، ایجاد مزارع الگویی، ارائه خدمات ترویجی و کمک به بازاریابی محصول، اقداماتی است که میتواند ریسک ورود کشاورزان به این عرصه را کاهش دهد. همچنین لازم است دستگاههای مسئول با انتشار آمار شفاف درباره سطح زیر کشت، میزان تولید، هزینهها و درآمد حاصل، امکان ارزیابی واقعی عملکرد این برنامه را فراهم کنند.
زعفران برای مینودشت فقط یک محصول نیست؛ میتواند فرصتی برای افزایش درآمد روستایی، ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد محلی باشد. اما این فرصت زمانی به نتیجه میرسد که مسئولان بهجای تبلیغ ظرفیتها، زیرساخت تحقق آنها را فراهم کنند. اکنون نوبت جهاد کشاورزی، دستگاههای اقتصادی و نهادهای پشتیبان تولید است که روشن کنند برای توسعه اصولی کشت زعفران در مینودشت چه برنامهای دارند، چه میزان اعتبار اختصاص دادهاند و برای تضمین بازار فروش کشاورزان چه اقداماتی انجام خواهند داد.
کشاورز مینودشتی نباید در آغاز مسیر با وعدههای امیدوارکننده تنها بماند و در زمان برداشت محصول، با هزینههای سنگین و بازار نامطمئن دستوپنجه نرم کند. رونق زعفران زمانی معنا پیدا میکند که سود آن در سفره تولیدکننده دیده شود؛ نه فقط در آمارهای تبلیغاتی.
زارع با اشاره به افزایش فعالیتهای تجاری در مرز اینچهبرون گفت: در ماههای اخیر، با توجه به افزایش ورود کالا و تغییرات ایجادشده در جریان تجارت، زیرساختهای مرزی استان با فشار بیشتری مواجه شدهاند و موضوع تخلیه و بارگیری، مسائل مرتبط با راهآهن و زیرساختهای مرزی باید متناسب با این شرایط تقویت شود.
وی بیان کرد: مرز گلستان در مقطعی با افزایش ورود کالاهای اساسی مواجه شد و زیرساختهای موجود آمادگی چنین حجم افزایشی را نداشتند؛ به همین دلیل اکنون همه دستگاههای مرتبط در تلاش هستند مشکلات موجود در حوزه تخلیه و بارگیری و زیرساختهای مرزی و ریلی را کاهش دهند. مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گلستان با اشاره به افزایش تردد کامیونها و ورود کانتینر به استان گفت: افزایش حجم تردد کامیونها و جابهجایی ریلی کالا نشان میدهد ظرفیت تجارت در استان در حال گسترش است و باید زیرساختها نیز متناسب با این روند توسعه پیدا کند.
زارع با اشاره به استقبال تجار و سرمایهگذاران از ظرفیتهای جدید ایجادشده در استان گفت: شرایط موجود فرصتی ایجاد کرده تا سرمایهگذاران و تجار از مسیر جنوب به سمت گلستان سوق پیدا کنند و استان بتواند از موقعیت جغرافیایی خود در حوزه لجستیک و تجارت منطقهای استفاده بیشتری داشته باشد.
وی افزود: همه دستگاههای متولی باید برای تقویت زیرساختها همکاری کنند تا فعالان اقتصادی و سرمایهگذارانی که تجارت خود را از این مسیر انجام میدهند، با کمترین مشکل مواجه شوند.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گلستان همچنین با اشاره به ظرفیت نمایشگاهی استان گفت: توسعه و تقویت زیرساختهای نمایشگاهی میتواند بهعنوان فرصتی برای معرفی ظرفیتهای اقتصادی و تجاری استان و جذب سرمایهگذاران مورد استفاده قرار گیرد. زارع تأکید کرد: با توجه به ظرفیت گلستان در ارتباط با کشورهای اوراسیا از جمله روسیه، قزاقستان، ارمنستان، قرقیزستان و بلاروس و همچنین کشورهای آسیای مرکزی، باید از موقعیت ایجادشده برای توسعه تجارت و سرمایهگذاری استفاده کرد و همزمان زیرساختهای لازم را توسعه داد.


























