جاده‌های مازندران، گرچه نام مازندران را بر خود یدک می‌کشند اما کاربری ملی آنها بر هیچکس پوشیده نیست. نزدیک بودن به پایتخت، قرار گرفتن در مسیرِ عبورِ زائرین مشهدالرضا (ع) و واقع شدن در نقطه ابتدایی و انتهایی کریدور (دالان) شمال به جنوب کشور، از این جاده‌ها، راه‌هایی ملی ساخته است، که هرگونه بی توجهی به آنها، امرِ حمل و نقل را در کشور با مشکل مواجه می‌سازد.

وزیر راه و شهرسازی نیز در سفر اخیر خود بر این امر صحه گذاشته و گفت: مسکن، اقامت و راه‌های مازندران باید پاسخگوی یک کشور و رفت‌وآمدهای فراملی باشد.
اظهارات وزیر راه و شهرسازی تلویحا مهر تاییدی بر این مدعاست که زیرساخت‌های حمل‌ونقلی مازندران، به‌ویژه وضعیت راه‌ها در حال‌حاضر تناسبی با نیاز این استان و حجم سفر در این بخش ندارد. همین نیاز به شبکه معابر «فراملی» سبب شد ابرپروژه‌‌‌‌‌‌‌ای با عنوان «آزادراه تهران – شمال» در سال‌۱۳۷۵ رسما کلنگ‌‌‌‌‌‌‌زنی شود؛ ابرپروژه‌‌‌‌‌‌‌ای که اجرای آن فازبندی شد تا به فراخور نیاز، به‌تدریج قطعات مختلف آن تکمیل شود اما با این‌حال همچنان بخش‌هایی از این پروژه بهره‌‌‌‌‌‌‌برداری نشده‌است.
در حال‌حاضر قطعه اول، باند رفت قطعه دوم و قطعه چهارم آزادراه تهران- شمال افتتاح شده‌است اما علاوه‌بر باند برگشت قطعه دوم، قطعه سوم آزادراه هنوز باقی‌مانده و عملیات ساخت آن آغاز نشده‌است. تیرماه سال‌گذشته سید‌ابراهیم رئیسی، رئیس‌‌‌‌‌‌‌جمهور فقید همزمان با افتتاح بخشی از قطعه دو، فرمان آغاز عملیات اجرایی قطعه سوم را نیز صادر کرد، اما پیشرفت عملیات عمرانی این پروژه محسوس نبود و پس از حادثه بالگرد و تغییر دولت، این پروژه تقریبا متوقف‌شده بود. سرانجام پنجم آذرماه جاری در جلسه‌‌‌‌‌‌‌ای که با حضور رئیس بنیاد مستضعفان، وزیر راه و شهرسازی، روسای سازمان‌برنامه و بودجه‌کشور و بانک‌مرکزی، دبیر هیات‌دولت، سخنگوی دولت، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و مسوولان دستگاه‌های مرتبط برگزار شد، مقرر شد کارگروهی برای از سر‌گیری ساخت قطعه سه آزادراه تهران-شمال با حضور نمایندگان سازمان‌برنامه و بودجه‌کشور، بنیاد مستضعفان، وزارتخانه‌‌‌‌‌‌‌های راه و شهرسازی، جهادکشاورزی، اقتصاد و نیرو، سازمان حفاظت محیط‌زیست و معاون هماهنگی و نظارت اقتصادی و زیربنایی معاون اول رئیس‌‌‌‌‌‌‌جمهور تشکیل شود. استان مازندران ۱۰ هزار و ۷۰۰ کیلومتر راه اصلی و فرعی دارد که ۳۵۰ کیلومتر آن را جاده‌های کوهستانی و برفگیر تشکیل می‌دهد و سالانه ۱۱ تا ۱۳ درصد از تردد استانی در این محورها انجام می‌شود. مازندران به لحاظ برخورداری از مواهب طبیعی مختلف از جمله دریا و جنگل، سالانه پذیرای میلیون‌ها مسافر از اقصی نقاط کشور است و ثبت حدود ۳۰ میلیون مسافر در سال موید این مطلب مهم و اساسی است که ایمن سازی جاده‌های استان باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

تخصیص اعتبارات به تفکیک هر محور
در همین راستا، محمدرضا کدخدازاده در جلسه شورای برنامه ریزی استانداری مازندران که با حضور وزیر راه و شهرسازی برگزار شده بود، اظهار کرد: طی جلسه گذشته مقرر شد به تفکیک هر محور میزان اعتبار لازم مشخص شود تا تخصیص اعتبارات صورت گیرد. کدخدازاده با بیان اینکه زمین در مازندران تهدید و فرصت است، افزود: در محور سوادکوه تلاش کردیم چهارخطه اجرا شود. برای تکمیل پل سفید ۲ هزار میلیارد اعتبار لازم بود و در کنار آن مباحث زیرگذرها، میدان بالازیراب و … وجود دارد، که برای این بخش روی مولدسازی حساب کردیم که با تحقق آن دست ما بازتر می‌شود. معاون وزارت راه و شهر سازی تصریح کرد: اعتبار مصوب امسال ما به هزار میلیارد هم نمی‌رسد اما استفاده از اوراق برای تکمیل پروژه در حال انجام است. این مسئول به پروژه محور ساری- تاکام اشاره کرد و گفت: این محور در هر کیلومتر به ۲۵۰ میلیارد بودجه نیاز دارد.
کدخدازاده با بیان اینکه در بحث کمربندی‌ها بحث ارزیابی و تملک مطرح است، خاطرنشان کرد: محور هراز ۴ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان نیازمند اعتبار است.
رضا اکبری رییس سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای کشور نیز در این جلسه تصریح کرد: اعتبار دو برابر شاخص راه به استان مازندران اختصاص داده شد که ۱۰۰ کیلومتر راه روستایی امسال احداث و نزدیک به ۱۲ تا ۱۳ هزار تن قیر استفاده شد. وی با اشاره به اینکه بیش از ۶۰ پروژه تحت عنوان نقاط حادثه خیز در استان مازندران در حال اجرا است، یادآور شد: ۱۰۰ شرکت حمل ونقل بین المللی داریم که حوزه جغرافیایی ندارند، اکنون شرایط برای فعالیت شرکت‌های بین المللی بهتر است و مسائل و مشکلات قابل بررسی است.
تکمیل و اتمامِ پروژه مهم آزادراه قائمشهر – ساری نیازمند سه هزار میلیارد تومان اعتبار
آزادراه قائمشهر – ساری به عنوان اَبرطرح راهسازی مازندران بعد از عبور از کش و قوس کمبود اعتبار و مسکوت ماندن پس از یک دهه، از پارسال گام اجرایی به خود گرفته است و با توجه به اهمیت موضوع اجرای این طرح در نخستین سفر وزیر راه و شهرسازی به استان مازندران بازدید از این طرح در دستور کار قرار گرفت و دستورات لازم برای همکاری اتمام طرح داده شد.
براساس داده های آماری ارائه شده از سوی شرکت توسعه ساخت راه‌های کشور به عنوان متولی اجرای آزادراه، کلنگ ساخت این طرح به طول ۴۵ کیلومتر در سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۹۰ به زمین زده شد اما برخی موانع اداری و کمبود مالی باعث شد تا گرد توقف بر چهره این طرح بنشیند و ساخت آن مشمول گذر زمان شود این روند تا سال ۱۳۹۵ ادامه یافت و در آن سال با مصوبه هیات وزیران دستورات لازم برای اجرای طرح اتخاذ و ابلاغ شد و جان دوباره به این طرح بخشید و از سال ۱۴۰۲ وارد فاز اجرایی شد. تصویب نامه هیات وزیران در باره ساخت آزاد راه قائمشهر – ساری را معاون اول رئیس جمهوری در دولت دوازدهم خرداد ماه سال ۱۳۹۵ به وزارت راه و شهرسازی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، وزارت کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ابلاغ کرده بود.
بر اساس این تصویب نامه وزارت راه ۳۰ درصد منابع مالی مورد نیاز برای احداث آزادراه قائمشهر- ساری و تأسیسات جانبی خاص آن را از محل ردیف اعتباری شماره (۴۰۷۰۲۸۱۸) قوانین بودجه سنواتی و فروش اوراق مشارکت و سایر منابع مصوب مربوط تأمین و طبق مفاد قرارداد منعقده به حساب مشترک طرح واریز می‌کند. طرف مشارکت نیز تأمین هفتاد درصد ۷۰ درصد منابع مالی لازم برای احداث آزادراه و تأسیسات جانبی خاص آن را تعهد و تأمین و به حساب مشترک طرح واریز می‌کند. مشخصات جغرافیایی آزادراه قائمشهر – ساری بدین گونه است که این آزادراه از عبور متانکلا منطقه‌ای در ورودی شهر قائمشهر از مسیر خیابان آیت الله صالحی مازندرانی تا مهد دشت قطع شده و بعد از پلیس راه ساری به سمت نکا به محور سراسری کشور وصل می‌شود.
مجری آزادراه قائمشهر به ساری، طول این مسیر را ۴۵ کیلومتر اعلام کرد و گفت که تاکنون یک سوم از مسیر برای اجرای این طرح مراحل و اقدامات لازم برای آزادسازی انجام شده است. سید کاظم حسینی افزود: برای آزادسازی مابقی مسیر و دو سوم باقی مانده پیش بینی می‌شود به سه همت اعتبار نیاز باشد. وی ادامه داد:‌ تاکنون برای اجرای آزاد راه قائمشهر به ساری چهار هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است. مجری آزادراه قائمشهر به ساری پیشرفت فیزیکی کنونی اجرای این طرح را حدود ۱۵ درصد اعلام و خاطرنشان کرد: با تخصیص اعتبارات مورد نیاز و بهره برداری از این آزاد راه بخش عمده‌ای از ترافیک جاده فعلی قائمشهر به ساری مرتفع خواهد شد. وی اضافه کرد: در سفر اخیر وزیر راه و شهرسازی به مازندران و بازدید از مراحل اجرای این آزادراه تقاضای تامین مالی از طریق مشارکت بانک ملی ایران مطرح شد که در این زمینه وزیر مربوطه نسبت به این موضوع مساعدت کرد. به گفته حسینی با توجه به موافقت وزیر راه و شهرسازی برای جلب مشارکت بانک ملی ایران در ادامه ساخت آزادراه مربوطه قرار شد جلسه‌ای با حضور مسوولان مربوطه انجام تا مشارکت بانک موردنظر برای اجرای این طرح جلب شود.
وزیر مربوطه وعده داد با انتخاب پیمانکار پل مرکز شهر پل سفید، ساختِ این پل به زودی اجرایی می‌شود
همچنین ایجاد پل جدید در شهر پل سفید به عنوان بخشی از طرح مهم و بزرگ تعریض جاده سوادکوه (فیروزکوه) از دهه ۹۰ شمسی در برنامه مسوولان امر قرار گرفت؛ اما پس از چندین سال تاخیر در اجرا این‌بار مورد نظر و توجه دولت چهاردهم برای ساخت و بهره‌برداری قرار گرفته است. در سال ۱۳۹۷ به منظور حل مشکلات ترافیکی در محور سوادکوه احداث پل جدید در پل سفید در دستور کار وزارت راه و شهرسازی قرار گرفت که اتمام این پروژه خط پایانی بر گره ترافیکی یکی از محورهای پر تردد کشور در ایام تعطیل سال قلمداد شد.
ساخت پل در پل سفید بخشی از کارهای باقی مانده برای تکمیل طرح چهار بانده کردن جاده قائمشهر به تهران است که از سال ۱۳۸۳کلید خورده بود. جاده قائمشهر به تهران که بار اصلی هدایت ترافیک خودروهای سنگین را در ایام تعطیل سال برعهده دارد، ۱۹۰ کیلومتر طول دارد که ۸۵ کیلومتر آن در حوزه استحفاظی مازندران واقع است. به دلیل وجود یک پل کم عرض در ورودی شهر پل سفید تنها برای ۲ خودرو صورت گرفت و برگشت امکان تردد وجود دارد به همین دلیل هم این مقطع از مسیر جاده قائمشهر – تهران همواره با مشکل ترافیک سنگین مواجه است و پل کنونی ورودی شهر پل سفید جوابگوی حجم زیاد تردد خودروها به ویژه در ایام تعطیل و با توجه به چهاربانده شدن این مسیر نیست و به همین دلیل هم ساخت پل جدید به صورت چهارخطه در دستور کار قرار گرفت. در آن زمان اعتبار پیش بینی شده برای ساخت پل جدید ۴۶۰ میلیارد ریال و مدت زمان اجرای آن ۲ سال پیش بینی شد که این پل به صورت چهارخطه احداث و در این حالت امکان تردد خودروهای بیشتر در این پل فراهم می‌شود که با بهره برداری آن، گره ترافیکی آن برطرف خواهد شد. جاده قائمشهر – تهران به عنوان یکی از محورهای مواصلاتی پرتردد کشور به شمار می‌رود که در طول سال هموطنان زیادی از این مسیر برای رسیدن به دیگر نقاط کشور استفاده می‌کنند. علاوه بر این عبور قسمت‌هایی از این جاده از درون شهرهای شیرگاه، زیرآب و پل سفید و روستاها باعث شده تا مردم ساکن در این مناطق به علت حجم بالای ترافیک متحمل مشکلاتی شوند. در سال‌های اخیر تعریض جاده سوادکوه به طول حدود ۸۵ کیلومتر به عنوان بخشی از جاده سراسری تهران – قائمشهر در چهار قطعه تعریف و انجام شد که شامل تعریض گدوک به پل سفید به طول ۳۹ کیلومتر، پل سفید به قائمشهر به طول ۲۱ کیلومتر، قطعه سوم الف پل سفید به قائمشهر به طول پنج کیلومتر و قطعه سوم ب پل سفید به قائمشهر به طول ۱۹ کیلومتر است. با توجه به اهمیت و ضرورت تکمیل ساخت این پل برای خروج از گره ترافیکی جاده سوادکوه، وزیر راه و شهرسازی در سفر هفته گذشته به مازندران از مراحل ساخت این پل بازدید کرد و وعده داد این روند تسریع می‌یابد. در همین راستا، مدیر کل راه و شهرسازی مازندران ضمن اشاره به بازدید وزیر راه از مراحل ساخت پل جدید پل سفید گفت: وزیر مربوطه وعده داد با انتخاب پیمانکار پل مرکز شهر پل سفید، ساختِ این پل به زودی اجرایی می‌شود. علی دیوسالار ادامه داد: با توجه به اهمیت این پل در رفع گره ترافیکی جاده سوادکوه اقدامات لازم ظرف مدت دو سه ماه آینده آغاز خواهد شد. وی ادامه داد: این پل بخشی از طرح بزرگ تعریض جاده سوادکوه است که سالهای اخیر اجرا شده است و بدلیل کمبود اعتبار ساخت این پل با تاخیر پیش رفت که با حمایت دولت این روند معکوس خواهد شد.

  • نویسنده : مائده مطهری زاده