این روزها رژه سگهای ولگرد به صورت گلههای بزرگ و کوچک، در شهرها و روستاها و به ویژه حاشیه و حومه شهرها علاوه بر نازیبا کردن سیمای شهر و روستا، احساس ناامنی را بخصوص در شبها به شهروندان القا میکند. سگهای بلاصاحب که با عدم دوراندیشی به ظاهر حیواندوستان، قبل از عقیمسازی، تغذیه میشوند و […]
این روزها رژه سگهای ولگرد به صورت گلههای بزرگ و کوچک، در شهرها و روستاها و به ویژه حاشیه و حومه شهرها علاوه بر نازیبا کردن سیمای شهر و روستا، احساس ناامنی را بخصوص در شبها به شهروندان القا میکند.
سگهای بلاصاحب که با عدم دوراندیشی به ظاهر حیواندوستان، قبل از عقیمسازی، تغذیه میشوند و در بعضی موارد هم، پاچهی همنوعانِ آن به ظاهر سگدوستان را گرفته و حتی گاه آنان را به کامِ مرگ میکشانند.
از سویی دیگر، عدهای حیوان آزار هم هستند که با نهایتِ شقاوت و سنگدلی این حیوانات زبان بسته را به زورِ شکنجههای وحشتناک از پای درآورده و دلِ هر انسان با وجدانی را به درد میآورند.
هر دوی این افعال و رفتارها، چه آنها که دانسته یا نادانسته، با غذا دهی بدون عقیم سازی، در تولید مثل و افزایش سگهای خیابانی، نقش دارند و چه آنان که این حیوانات بی زبان را از دمِ تیغِ قساوت میگذرانند، شدیدا محکوم و غیر اخلاقی و غیر انسانی است و تنها راهِ درست، جمع آوری این سگها توسط مراجع ذیربط دولتی و یا غیر دولتی، سپس عقیم سازی و نگهداری آنها در شرایط مناسب در بیرون از فضای شهرها و روستاهاست.
یک صحنه دلخراش
متاسفانه در روز گذشته فیلمی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد راننده یک خودروی ۲۰۶ یک قلاده سگ تلف شده را به عقب خودرویش بسته و در حال گذر از یکی از خیابانهای شهر چالوس است.
این تصویر به همان اندازه غمانگیز و دهشتناک است که مشاهده صحنه گاز گرفتگی یک انسان بی گناه توسط سگهای هار و ولگرد.
مسوول خدمات امور شهری شهرداری چالوس در همین خصوص به خبرنگاران گفت: چنین گزارشی در قالب فیلم یا مکتوب هنوز به این واحد گزارش نشده است و به محض اطلاع از این حادثه فرد خاطی و مجرم که مرتکب این رفتار خلاف انسانی شده برابر قانون با او برخورد میشود. علی سام دلیری اضافه کرد: برابر ضوابط، تمام سگهای بدون صاحب در زمینی بالاتر از شهرک نواب به گستره حدود ۷۰۰ متر با هدف نگهداری در نظر گرفته شده و هم اینک در این مرکز حدود ۲۰۰ قلاده سگ از عقیم سازی آنها گرفته تا عمل جراحی و آذوقه به این حیوانات خدمات ارائه میشود.
شهرداریها و دهیاریها مسوول جمع آوری سگهای ولگرد هستند
بر اساس مفاد بند ۱۵ ماده ۵۵ قانون شهرداریها، جمع آوری حیوانات بلاصاحب و دفع حیوانات مریض، مزاحم و ولگرد را وظایف شهرداری در شهرها و استناد به بند ۳۱ ماده ۱۰ اساسنامه تشکیلات سازمان دهیاریها وظایف این ارگان در روستاها دانسته است.
اگرچه سگ از دوستان قدیم بشر محسوب شده و بیش از هزاران سال از اهلی شدن این حیوان و نقش مفید آن در زندگی بشر میگذرد، اما یکی از مشکلات مهم بهداشتی و اجتماعی در بسیاری از شهرها و روستاهای کشور وجود سگهای ولگرد است.
با شناخت برخی بیماریهای قابل انتقال بین حیوان و انسان و به مخاطره افتادن سلامت انسانها، امروز در هیچ نقطهای حضور آزاد سگهای بدون صاحب در خیابانها امر پذیرفته شدهای نیست و لازم است اقدامات اساسی در خصوص کنترل اصولی این حیوانات به عمل آید.
به گفته یک کارشناس بهداشت، از جمله مهمترین این بیماریها میتوان به هاری، کیست هیداتیک، سالک، لاروهای مهاجر احشایی و…
اشاره کرد.
سگهای ولگرد به عنوان یکی از عوامل اصلی حمله و گزش به انسان مطرح هستند که در موارد عدیدهای گزش انسان توسط سگ بدون انتقال بیماری منجر به مرگ بالاخص در اطفال میشود. به گفته جعفرزاده، سگهای ولگرد موجب سلب آسایش عمومی در شهرها و روستاها شده و به عنوان یکی از مهمترین عوامل آلوده کننده پارکها و تفرجگاهها مطرح است.
سگها، دارای قابلیت و پتانسیل تولید مثل بسیار بالا بوده و به همین علت جمعیت سگهای ولگرد در صورت اجرا نشدن برنامههای کنترل و مبارزه، سریعا افزایش یافته که مخاطرات فراوانی برای شهروندان به دنبال خواهد داشت.
اردیبهشت ماه امسال بود که مدیر گروه بیماریهای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: آمار حیوان گزیدگی طی سالهای اخیر در استان روند افزایشی داشته، به گونهای که شمار افرادی که فروردین امسال مورد گزش حیوانات قرار گرفتند به نسبت مدت مشابه سال قبل افزایش یافته است.
آزیتا دلیلی افزود: تعداد گزیده شدن مازندرانیها توسط حیوانات در فروردین پارسال یکهزار و ۹۱۱ نفر بود و در فروردین امسال به دو هزار و ۳۱۸ افزایش یافته است.
افزایش بی سابقه گزش سگ در شهرستان بابل
گزش سالانه سگ تنها در شهرستان بابل از ۲۵۰ مورد به بیش از ۳۰۰۰ مورد رسیده است.
به گفته دکتر جلاهی معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: ۳۰۳۵ مورد حیوان گزیدگی پارسال در شهرستان بابل گزارش شد که ۲۳۲۴ مورد گزش سگ و ۴۴۷ مورد گربه گزیدگی بوده است.
او افزود: ۵۶۵ مورد گزش توسط حیوانات نیز از ابتدای امسال تاکنون در شهرستان بابل صورت گرفت که ۴۷۳ مورد آن گزش با سگ بوده است.
دکتر جلاهی با بیان اینکه آمار وحشتناک سگ گزیدگی در بابل بسیار افزایش یافته است، ادامه داد: تعداد گزش سگ در سالهای قبل حدود ۲۵۰ مورد در سال بود که در حال حاضر به بیش از ۳ هزار مورد سگ گزیدگی رسیده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: واکسن هاری و تزریق ایمنوگلوبولین برای هر نفر حدود ۱۴ میلیون تومان هزینه دارد به عبارتی در سال گذشته بیش از ۴۲ میلیارد تومان برای گزش حیوانات در این شهرستان هزینه شده است.
او از شهردار بابل و دیگر ارگانهای مرتبط خواست در این مورد پیگیری لازم را داشته باشند دکتر جلاهی افزود: علاوه بر سگ و گربه تمامی پستانداران خونگرم مانند اسب، گاو، گوسفند، خرگوش، خوکچه و خفاش با گزش، چنگ زدن با ناخن، بزاق دهان و لیسیدن ویروس هاری را انتقال میدهند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: اولین قدم پس از گزش یا هر گونه خراش با چنگ ناخن حیوانات، شست و شوی محل گزش با آب و صابون به مدت ۲۰ دقیقه و سپس مراجعه فوری به مراکز بهداشتی است او افزود: به دلیل اهمیت موضوع در شهرستان بابل دو مرکز درمان هاری در میدان باغ فردوس و در روستای فیروزجاه بعلت صعب العبوری منطقه و فاصله زیاد از شهر بابل فعال هستند دکتر جلاهی گفت: بعلت بی هوازی بودن ویروس هاری محل گزش تا حد امکان نباید بخیه یا پانسمان محکم شود مگر اینکه محل جراحت وسیع و عمیق و یا محل گزش دارای خونریزی زیاد باشد که در این صورت بخیه شل و با فاصله با هدف جلوگیری از خونریزی زیاد انجام شود. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل با بیان اینکه هاری درمان ندارد، ولی واکسن هاری میتواند باعث پیشگیری از ابتلا به این بیماری مهلک شود، ادامه داد: مردم در صورت گزش و یا هر گونه خراش با چنگ ناخن حیوانات، جهت تزریق واکسن بصورت شبانهروزی به مرکز بهداشت بابل واقع در میدان باغ فردوس مقابل بنیاد شهید شهرستان مراجعه کنند.
سناریوهای تکراری و بی نتیجه
سریال تکراری گاز گرفتگی سگهای ولگرد و برهم خوردن آرامش و امنیت شهروندان و یا حتی خاتمه دادن به زندگی افراد به چند تیتر خلاصه میشود و باز داستان از نو در شهری دیگر تکرار میشود!
شهرداریها، نداشتن بودجه کافی، زمین مناسب برای ساماندهی، بالا بودن هزینه عقیم سازی و… را از دلایلی برای کند شدن رفع این معضل برمیشمارند، اما آمار پنهانی هزینه درمان هاری برای دولت چیزی کمتر از این نخواهد بود. سگها نیز از موجودات خدا هستند و در آموزههای دینی ما درخصوص آزار نکردن به حیوانات و احترام و مهربانی با آنان تاکید زیادی شده است و باید با اصول اخلاقی و اصولی به کاهش و کنترل سگهای بلا صاحب پرداخت.
بسیاری از متخصصان و کارشناسان این حوزه همانطور که در ابتدای این گزارش نیز عنوان شد، معتقدند که راهحل، کنترل و کم شدن جمعیت سگهای ولگرد به روش گرفتن، عقیم سازی، واکسینه کردن و رها سازی است که میتواند موثرترین و پایدارترین شیوه باشد در حالی که روشهای خشن و یا مرگ آرام هیچ کدام راه حل مناسبی نیستند و نتایج مطلوبی نخواهند داشت.
