اولین روز دی ماه امسال بود که سید شمس الدین حسینی نماینده مردم تنکابن، رامسر و عباس آباد در مجلس با بیان اینکه در حوزه تأمین آب شرب شهرها دچار مشکل هستیم، گفت: ۱۰ شهر حوزه انتخابیه دارای تنش آبی هستند و روستای کریم آباد با تانکر آبرسانی می‌شود و خرم آباد در لب ساحل از بی آبی می سوزد.

حالا آنطور که پیداست اُفتِ فشار و قطعی آب در برخی مناطقِ شرقِ استان نیز، شهروندان را با مشکل جدی مواجه کرده است به طوری که قطعی آب در برخی از شهرها و روستاها باعث نارضایتی شهروندان از بی توجهی مسئولان مربوط شده است.

براساس اعلام مسئولان و کارشناسان حوزه آبفا، سرانه مصرف آب آشامیدنی در مازندران از میانگین کشوری بالاتر است و سرانه تولید آب در هر شبانه روز برای هر مازندرانی در مناطق شهری ۲۰۰ و در مناطق روستایی ۱۷۱ لیتر عنوان شده است که از این میزان شهروندان در هر شبانه روز ۱۴۰ تا ۱۵۰ لیتر و در مناطق روستایی نیز ۱۲۰ تا ۱۳۰ لیتر آب مصرف می‌کنند که این میزان بیشتر از حد استاندارد است.

بر همین اساس ظرفیت سالانه تولید آب در مازندران ۵۲۲ میلیون مترمکعب است و سالانه ۳۴۰ میلیون مترمکعب آب در مازندران تولید و استحصال می‌شود که از این مقدار ۲۲۰ میلیون مترمکعب آب مصرف می‌شود.

در همین حال جمعی از شهروندان شرق مازندران کمبود و قطع مکرر آب آشامیدنی را کلافه کننده دانسته و از وضع موجود انتقاد کردند.

قطع مکرر و کمبود آب آشامیدنی شرق مازندران در شهرستان‌های بهشهر، نکا و گلوگاه در حالی است که انتظار می‌رفت به دلیل وجود سد گلورد و ذخیره آبی در این سد از مشکلات آب و قطع مکرر آن در این شهرستان‌ها کاسته شود، اما به دلیل آبگیری نشدن کامل سد گلورد مردم این ‌مناطق همچنان با تنش آبی در فصول مختلف و حتی در پاییز هم روبرو هستند.

اعتراض نکایی‌ها به قطعی و افت فشار آب

ذوالفقاری یکی از شهروندان نکایی در منطقه نودهک نکا با اشاره به قطع مکرر آب آشامیدنی به مدت طولانی در ساعت‌های مختلف شبانه روز، آن را کلافه کننده دانست و گفت: این قطعی آب مکرر مشکلات جدی برای اهالی منطقه بوجود آورده و زندگی عادی را مختل کرده است.

وی افزود: در سرزمین و استان پر باران قرار داریم اما از نعمت آن محرومیم و انتظار می‌رود که مسئولان برای رفع این مشکل دائمی منطقه یادشده تلاش بیشتری انجام دهند.

طاهری یکی دیگر از شهروندان شرق مازندران هم قطعی مکرر آب شرب به همراه کاهش فشار آب در منطقه علمیه و دو گنبدان نکا را از مشکلات دائمی دانست و گفت: با وجود اینکه مسئولان اعلام کردند چاه جدید ایجاد خواهد شد و انشعابات فرسوده بهسازی می‌شود اما همچنان مشکل کم آبی و قطع مکرر آب در منطقه وجود دارد.

وی افزود: مردم‌ِ مناطق مختلف شهرستان نکا نسبت به قطعی و افت فشار آب اعتراض دارند و اگرچه این مشکلی است که در چند سال اخیر مدام مردم را درگیر کرده اما از سال گذشته شدت گرفت به طوری که اواخر سال گذشته و اوایل سال جدید با قطعی آب شدید مواجه بودیم.

وی اظهار داشت: مسئولان همواره بر صرفه جویی و مدیریت مصرف تاکید دارند در حالیکه مردم خود این موارد را به دلیل هزینه بالای آب رعایت می‌کنند و نباید ضعف مدیریتی خود را پای عدم رعایت صرفه جویی مردم دانسته و به نوعی مردم را مقصر بدانند.

طاهری گفت: سالیان سال است که منتظر آبگیری سد گلورد هستیم اما به انتهای عمر خود رسیدیم و خبری از سد گلورد و آبگیری آن نیست و فقط وعده داده می‌شود.

عرب یکی از شهروندان بهشهری هم با ابراز نگرانی از قطع آب مکرر در مناطق مختلف گفت: در شهرستان بهشهر به وفور شاهد قطع آب هستیم و در آپارتمان‌ها که اصلا فشار ضعیف آب جوابگو نیست و حتی مخزن آب هم پاسخگو نیست.

وی افزود: اگر تا چند سال پیش فقط در فصول گرم سال در شهرستان با مشکل کمبود آب مواجه بودیم اما در این چند سال اخیر وضعیت به گونه‌ای است که حتی در فصل زمستان هم مردم با کاهش فشار آب و کمبود آب روبرو هستند.سختی و لب شوری

آب در گلوگاه کلافه کننده شده است

فضل‌علی از شهروندان گلوگاهی هم با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر کمبود آب ربطی به تابستان و زمستان ندارد و دائمی است؛ می‌گوید: سختی آب در شهرستان گلوگاه بسیار بالا و در برخی موارد شور است و سالیان سال است که مسوولان وعده رفع مشکلات را داده و اگرچه کارهای اولیه انجام شد، اما همچنان مشکل داریم.

وی افزود: اکنون هم که پاییز را پشت سر گذاشته‌ایم با اُفت فشار آب و تغییرِ طعمِ آب در برخی مواقع روبرو هستیم و شهروندان مجبور می‌شوند برای آشامیدن آب معدنی مصرف کنند و امیدواریم‌ مسوولان برای رفع این مشکلات چاره اندیشی کنند تا مشکلات برطرف شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران، منابع تامین آب مورد نیاز این استان را از طریق ۷۲۰ حلقه چاه، ۳۵۳ دهنه چشمه، رودخانه سردآبرود و همچنین بهره‌گیری از آب سد رجایی، البرز و میجران اعلام کرد و گفت که برای جبران کم‌آبی و تامین آب آشامیدنی مورد نیاز مردم، باید از منابع آب‌های سطحی استفاده کنیم.

بهزاد برارزاده با بیان اینکه میزان آب‌های تولیدی و استحصالی در برخی شهرهای این استان با سرانه مصرف آن مطابقت ندارد و تداوم این امر کار خدمت رسانی به مردم را با مشکل مواجه کرده است، بیان کرد: هم اکنون تنها از ۱۲ درصد آب‌های سطحی این استان از طریق سه سد برای تامین آب آشامیدنی مورد نیاز مردم استفاده می‌شود که با توجه به وضعیت فعلی، این میزان باید افزایش یابد.

وی با بیان اینکه شرق مازندران هم اکنون با کمبود منابع آب آشامیدنی مواجه است، افزود: برای رفع این مشکل و تامین آب آشامیدنی پایدار، آب سد گلورد باید به شرق استان انتقال یابد.

مشکلات کمبود آب شرق مازندران در گرو فقر منابع آبی زیرزمینی

برارزاده اظهار کرد: در شرق مازندران و در شهرستان‌های نکا، بهشهر و گلوگاه، به دلیل افزایش آب شور دریا و نفوذ به چاه‌های آب شرب و فقر منابع آبی زیرزمینی، در سالیان اخیر با مشکلات کمی و کیفی آب مواجه شده‌ایم که برای رفع این مشکل در کوتاه مدت بهره‌برداری از یک واحد آب شیرین کن با ظرفیت ۵۰ لیتر در ثانیه، حفر و تجهیز دو حلقه چاه و نیز استفاده از چاه‌های کشاورزی به صورت استیجاری در روزهای پیک مصرف در حال پیگیری و انجام بوده و در بلندمدت نیز تکمیل ساخت و بهره‌برداری از تصفیه‌خانه سد گلورد توسط شرکت آب منطقه‌ای در دستور کار قرار دارد.

وی یادآور شد: همچنین در سال جاری از طریق انجام پروژه‌های اصلاح و بازسازی شبکه‌های فرسوده و نیز کشف و رفع نشت‌های نامرئی، از طریق کاهش هدررفت آب، بخش قابل توجهی از کمبود آب منطقه جبران شد.

تنش آبی در ۶ شهرستان مازندران

تابستان امسال نیز مدیر بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات آبی و برقابی شرکت آب منطقه‌ای مازندران اذعان داشت که مشکل کم‌آبی در شهرستان‌های بهشهر، گلوگاه، ساری، میاندورود، آمل و محمودآباد ملموس‌تر است که تقسیم و توزیع آب درحال مدیریت این مهم هستیم.

جواد طوسی مدیر بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات آبی و برقابی شرکت آب منطقه‌ای مازندران بیان کرد: موضوع مهم دیگر تنش آبی در پایین دست سد شهیدرجایی بوده که نیاز است همکاری کاملی با طرح توزیع آب در منطقه صورت گیرد.

این مسؤول تصریح کرد: در حوزه پایین‌دست سد هراز نیز باتوجه به کاهش آورد رودخانه‌ای و نبود ذخایر برفی بالادست در شهرستان محمودآباد شاهد تنش کم آبی هستیم که همکاران با بحث نوبت‌بندی آب درحال مدیریت هستند.کشور ما در کدام مرحله از تنش یا ورشکستگی آبی قرار دارد؟!

هرگاه به ازای هر نفر در کشور سالانه ۱۷۰۰ متر مکعب آب تجدیدپذیر در دسترس باشد، شاخص آب آن کشور استاندارد است، اما اگر این میزان به زیر ۱۷۰۰ متر مکعب در سال برسد کشور دچار تنش آبی می‌شود. اگر این عدد از هزار متر مکعب هم کمتر شود بحران آب اتفاق می‌افتد.

کشور ما یکی از کم‌برخوردارترین کشورهای دنیا از نظر دسترسی به منابع آبی است که طی سال‌های اخیر سوء مدیریت منابع آب در کشور، گرمایش زمین و تغییر اقلیم این کم‌آبی را شدت بخشیده‌ و شرایط را سخت‌تر از همیشه کرده‌اند. ایرانیان روزانه بیش از ۲٫۵ برابر استاندارد جهانی آب مصرف می‌کنند و به شدت در برداشت و مصرف آب‌های زیرزمینی زیاده‌خواهانه برخورد می‌کنند که این برخورد نادرست با منابع آبی کشور را در دچار بحران کرده است.

نکته‌ای که در خصوص کم‌آبی در کشور ما وجود دارد این است که ایران در کدام یک از مراحل تنش، بحران یا ورشکستگی آبی قرار دارد؛ بر اساس معیارهای جهانی، زمانی که به ازای هر نفر در یک کشور مقدار سالانه ۱۷۰۰ متر مکعب آب تجدیدپذیر در دسترس باشد، شاخص بیلان آب آن کشور استاندارد است اما اگر این میزان به زیر ۱۷۰۰ متر مکعب در سال برسد کشور در شرایط تنش آبی قرار می‌گیرد، حال اگر این عدد از ۱۰۰۰ متر مکعب هم کمتر شود, شرایط بحران آبی در کشور ایجاد می‌شود.

بر اساس آخرین آمارها، کشور ما از سال ۱۳۹۱ از شرایط نرمال خارج شده و در حال حاضر در مرز تنش و بحران آب قرار دارد و تنها یک قدم تا بحران آب فاصله دارد. نکته نگران‌کننده این است که طبق پیش‌بینی‌ها با ادامه این روند ایران تا سال ۲۰۵۰ به سالانه ۵۰۰ متر مکعب آب تجدیدپذیر به ازای هر نفر می‌رسد که این مقدار مرز بحران آب را نیز رد می‌کند!

با وجود این آمار نگران‌کننده هنوز هم زمان برای مقابله با کم‌آبی در کشور داریم که این مهم نیازمند توجه و اقدام فوری تمام سازمان‌های مربوط به این موضوع است. اصلاح الگوی کشت کشاورزی و تغییر روش‌های آبیاری زمین‌ها، استفاده از روش‌های بازچرخانی آب و آب خاکستری، تبیین قانون در خصوص مصرف آب مجازی، تجدید نظر در خصوص استقرار صنایع آب‌بر و فرهنگ‌سازی در خصوص مصرف آب در مصارف خانگی و خدمات از جمله سرفصل‌های مهم در ارائه راهکارهای مربوط به مقابله با کم‌آبی در کشور هستند.