پرونده باغ وحش طاهرده ساری با ورود دادستانی وارد مرحله جدید و جدیتری شده است. این دومین بار است که یک اتفاق تلخ، باغ وحش طاهرده ساری را به صدر اخبارِ محیط زیستی مازندران میکشاند. اولین بار در سال ۱۳۹۱ بود که این مجموعه خصوصی تنها برای جذب گردشگر در برابر دیدگان مردم، الاغهای زنده […]
پرونده باغ وحش طاهرده ساری با ورود دادستانی وارد مرحله جدید و جدیتری شده است.
این دومین بار است که یک اتفاق تلخ، باغ وحش طاهرده ساری را به صدر اخبارِ محیط زیستی مازندران میکشاند.
اولین بار در سال ۱۳۹۱ بود که این مجموعه خصوصی تنها برای جذب گردشگر در برابر دیدگان مردم، الاغهای زنده را روانه قفس شیرها میکرد که همین اقدام بلافاصله با واکنش منفی افکار عمومی و دوستداران حیات وحش روبهرو شد. حالا بار دیگر انتشار عکسهایی دردناک از وضعیتِ نگهداری وحوشِ این باغ وحش، مردم و فعالان حیات وحش و محیط زیست را بشدت نگران و ناراحت کرد.
توضیحات اداره کل محیط زیست مازندران
در همین رابطه اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران طی روزهای اخیر درباره وضعیت دو قلاده خرس و شیر در باغ وحش ساری که به طرز عجیبی لاغر هستند توضیحاتی ارائه داد. در اطلاعیه روابط عمومی محیط زیست مازندران آمده است که باغ وحش طاهرده ساری پس از اخذ موافقت دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست و ارائه تعهد مبنی بر انتقال به مکان مناسب و مجاز، مجوز ادامه فعالیت برای دوره سه ساله را اخذ کرد که این مجوز تا مهرماه سال آینده معتبر است.
بر اساس این گزارش، معاون این اداره کل به همراه رییس و کارشناسان اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ساری، یکشنبه دوم بهمن ماه ۱۴۰۱ بازدیدی از این باغ وحش انجام دادند که در این بازدید محل نگهداری و جانمایی جانوران وحشی پستاندار نظیر شیر، خرس، روباه، مرال، گراز و پرندگانی نظیر قرقاول، قو، عقاب، دال و کبوتر مناسب ارزیابی شد اما یک قلاده خرس قهوهای نر به دلیل بیماری، بصورت جداگانه در قرنطینه نگهداری میشود تا دوره درمان آن تکمیل شود.
این خرس قهوهای به دلیل گذراندن دوران نقاهت، از نظر جثهای لاغر و ضعیف بوده اما در راه رفتن و سایر فعالیتهای حیاتی مشکلی نداشته است.
محیط زیست مازندران اعلام کرد یک قلاده شیر نر که به صورت غیرطبیعی لاغر و ضعیف شده بود نیز در این باغ وحش مشاهده شد که توصیه لازم به مالک باغ وحش جهت انجام معاینه و درمان بیماری صورت پذیرفت، ضمن آنکه این شیر بیش از ۱۵ سال دارد و از کهولت سن نیز رنج میبرد.
براساس دستورالعمل ابلاغ شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، باغ وحشها ملزم به بهره گیری از خدمات دامپزشک به طور دائمی بوده که این باغ وحش نیز ضمن بهره گیری از دامپزشک مقیم، فرآیند درمان گونههای یاد شده را در دستور کار خود دارد، از طرفی پایش و نظارت بر نحوه نگهداری کلیه مراکز نگهداری و تکثیر و پرورش حیات وحش نیز به طور مستمر از سوی این اداره کل انجام میگیرد و در صورت هرگونه قصور، اقدام قانونی لازم صورت خواهد پذیرفت.
مواردی مانند بیماری، ضعف، پیری، مرگ طبیعی در کلیه جانوران اهلی و وحشی امری طبیعی بوده، با این اوصاف، در خصوص اعمال حساسیتهای بیشتر در امر نظارت، تغذیه، شرایط محیط نگهداری جانوران، بیماریها و اطلاع رسانی به موقع وقایع به این اداره کل موارد و تذکرات لازم به مالک باغ وحش طاهرده ساری ارائه شد.
مکان باغ وحش باید تغییر کند
مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران همچنین با تاکید بر اینکه این باغ وحش مجوز نه بلکه اجازه تمدید ادامه فعالیت را داشت، عنوان کرد: پس از مهرماه ۱۴۰۲، مسؤول باغ وحش باید زمینی را با رعایت استانداردهای لازم پیدا و باغ جدید را احداث کند.
باغ وحش ضوابط استقرار را رعایت نکرده است
اما کوروس ربیعی رییس اداره نظارت بر حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران در همین راستا طی گفتوگویی با خبرگزاری فارس مازندران با بیان اینکه باغ وحش مشمول یک سری ضوابط استقرار است، گفت: بهدلیل چسبیده بودن باغ وحش به بافت روستا این باغ وحش باید پس از مدت سه سال که همان مهرماه ۱۴۰۲ است واحدها را مطابق قانون جانمایی کند.
به اذعان وی گیرنده فیلم حاشیهساز یکی از بازدیدکنندگان بوده و مسؤول باغ وحش در آن برهه از زمان مشغول انجام درمان انگلی از خرس قهوهای بوده است و شیر هم که از کهولت سن رنج میبرد.
ربیعی با اشاره به حواشی این باغ وحش در سال ۹۱، یادآور شد: آن زمان هم تذکر داده شد، باغ وحشها مراکزی هستند که حیوانات را در اسارت نگه میدارند، تغذیه و نکات مهم را باید رعایت کنند و در مواقع ضروری مراتب را به محیط زیست اطلاع دهند.
رئیس اداره نظارت بر امور حیات وحش محیط زیست مازندران تاکید کرد: تقاضای ما این است که بازدیدکنندگان مراتب را با محیط زیست درمیان بگذارند شلوغ کاری و ایجاد هیجان چیزی را حل نمیکند، این حیوانات مصون از بیماریها نیستند.
ورود دادستانی مرکز مازندران به ماجرا
اکنون دادستان مرکز مازندران با پیگیری مباحث مطرح شده در فضای مجازی در خصوص وضعیت یک قلاده شیر و خرس نحیف در باغ وحش طاهرده ساری دستور داد تا وضعیت سلامت حیوانات این باغ وحش طی یک هفته با نظر دامپزشکان تعیین شود.
به گزارش روابط عمومی دادگستری مازندران، با دستور ویژه رییس کل دادگستری استان، محمد کریمی دادستان ساری در جلسهای با حضور مدیر و کارشناسان اداره حفاظت محیط زیست این شهرستان و مالک باغ وحش طاهرده وضعیت و شرایط نگهداری انواع حیوانات در این باغ وحش به ویژه شرایط و علت نحیف بودن یک قلاده خرس و ۲ شیر را بررسی و دستورات لازم را صادر کرد.
دادستان ساری در این خصوص گفت: با توجه به انتشار تصاویری در فضای مجازی در خصوص وضعیت یک قلاده شیر و خرس نحیف در باغ وحش ساری با دستور رئیس کل دادگستری استان مازندران این موضوع در دستور کار این دادستانی قرار گرفت و در کمترین زمان، جلسه با حضور رئیس محیط زیست شهرستان ساری و مدیر باغ وحش تشکیل شد.
محمد کریمی افزود: نمایندهای از سوی دادستانی، محیط زیست و دامپزشکی به محل اعزام تا علل این مورد تشخیص داده و همچنین گزارشی از وضعیت باغ وحش و سلامت دیگر حیوانات موجود در باغ وحش به این دادستانی اعلام کنند.
وی تصریح کرد: با تحقیقات به عمل آمده از سوی کارشناسان محیط زیست مشخص شد ۲ قلاده شیر و یک خرس که تصاویر آن منتشر شد طبق گفته مالک و نماینده محیط زیست تا ۲ ماه پیش سالم بودند اما بعد از آن دچار بیماری شده و هر کدام جداگانه و در قرنطینه به خاطر بیماری و کهولت سن در حال درمان بودند که فردی با استفاده از غفلت نگهبانان و عبور غیرقانونی از حفاظ سیمانی اقدام به تصویربرداری و انتشار آن میکند در حالی که بیماری برای حیوانات با سن بالا طبیعی است و سایر حیوانات باغ وحش در وضعیت مناسب و با شرایط خوب هستند.
دادستان ساری گفت: باتوجه به بررسی انجام شده و اظهارات مالک باغ وحش تغذیه مناسب همواره انجام شده نسبت به تزریق واکسن نیز اقدام شده بود و سایر جانوران باغ وحش مشکلی نداشتند اما با توجه به همه مسایل، مهلتی برای بررسی سلامت گونههای موجود در باغ وحش در نظر گرفتیم.
نظر کلی مدافعان حقوق حیوانات درباره باغ وحشها
به طور کلی بسیاری از دوستداران و فعالان محیط زیست و حیات وحش، باغ وحش و نگهداری حیوانات در یک محیط محصور و محدود (قفس) و به دور از زیستگاه اصلی را نه تنها نمیپسندند بلکه برخی، از آن به عنوان یکی از مولفههای حیوانآزاری یاد کرده و به شدت آن را محکوم میکنند.
آنها معتقدند که نگهداری از حیوانات در شرایط نامساعد اسارت، بیماریهای روانی و افسردگی را برای آنها در پی دارد همچنین باغ وحشها یکی از مراکز خرید و فروش حیوانات به ویژه در کشور ما هستند چرا که ورودی و خروجی حیوانات در آنها مشخص نیست.
مدافع حقوق حیوانات و فعالان حیات وحش به این نکته اشاره میکنند که اگر قرار است حیوان رو به انقراضی را برای نگهداری در باغ وحشها تکثیر کنیم نباید برای آن از عبارت «احیای نسل» استفاده کنیم چرا که احیای نسل هنگامی اتفاق میافتد که گونهای در محل زیستگاه اصلی خود و بدون آنکه نیازی به انسان داشته باشد به حیات خود ادامه دهد بنابراین احیای نسل در باغ وحشها بیمعنی است و باید به آن «زاد و ولد در باغ وحشها» گفت.
از همه اینها مهمتر، آنچه که نگرانی و ناراحتی فعالان حیات وحش را دوچندان میکند، شرایط و وضعیتِ بدِ نگهداری از حیوانات در باغوحشهاست.
سپهر سلیمی فعال حقوق حیوانات در این باره میگوید: وضعیت باغ وحشهای ما بسیار اسفناک است و فهمیدن چنین شرایطی نیاز به این ندارد که کارشناس باشید بلکه اگر فردی با چشم باز و وجدان آگاه وارد باغ وحشی شود و وضعیت را ببیند، متوجه وخامت اوضاع می شود، روزانه گزارشهای مردمی زیادی مبنی بر شرایط بد نگهداری حیوانات در باغ وحشها و مرگ خاموش حیوانات به ما میرسد که این نشاندهنده توجه مردم به این بخش است.
او میگوید: مسالهای که درباره باغ وحشها وجود دارد این است که این شرایط بد فقط ظاهر ماجرا است، مثلا قفسهای غیر استاندارد اصلا قابل قبول نیست در واقع حتی با شرایطی که سازمان محیط زیست هم تعریف کرده هماهنگی ندارد، تقریبا ۹۵ درصد باغوحشهای ایران شرایط تعریف شده سازمان محیط زیست را هم به طور کامل اجرا نمیکنند، مثلا میگویند قفس یک فرد شیر باید ۱۵۰ متر مربع باشد در صورتی که بیش از ۹۰ تا ۹۵ درصد باغ وحشهای ایران این شرایط را رعایت نمیکنند و شیرها در فضای بسیار کوچکی به سر میبرند، این در حالی است که عملا هر یک شیر نر در طبیعت به فضایی بین ۲۰ تا ۵۸۵ کیلومتر مربع نیاز دارد.
البته برخی از فعالان حقوق حیوانات نیز در این میان، منکر کارکرد باغ وحشها نیستند و بر این باورند که یکی از مهمترین کارکردهای باغ وحشها نگهداری از حیوانات آسیب دیدهای است که دیگر نمیتوانند به طبیعت بازگردند اما حرف آنها این است که باغ وحشها حق تکثیر این حیوانات، برای منافع خود را ندارند.
