چند سالی است موضوعِ شیوعِ بیماریهای غیرواگیر در مازندران از جمله دیابت و سرطان سر و صدای زیادی به پا کرده است. بیماریهایی که اگر در مراحل اولیه شناسایی شده و روند درمانی آن توسط مبتلایان پیگیری شود، میتوان ضمنِ کاستن از سرعت و شدت بیماری، آن را کنترل کرد یا بهبود بخشید. سال ۹۵ […]
چند سالی است موضوعِ شیوعِ بیماریهای غیرواگیر در مازندران از جمله دیابت و سرطان سر و صدای زیادی به پا کرده است.
بیماریهایی که اگر در مراحل اولیه شناسایی شده و روند درمانی آن توسط مبتلایان پیگیری شود، میتوان ضمنِ کاستن از سرعت و شدت بیماری، آن را کنترل کرد یا بهبود بخشید.
سال ۹۵ بود که رئیس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در همایش سرطان پستان در ساری با بیان اینکه دههزار نفر سالانه در کشور به سرطان مبتلا میشوند، گفت:«شایعترین انواع سرطانها مربوط به مازندران است و از هر ۱۰۰ هزار ابتلا، ۵۰ هزار مورد مربوط به این استان میشود.»
پروفسور محمد اسماعیل اکبری ضمن بیان این مطلب که مازندرانیها در ابتلا به انواع سرطان مقام نخست را در کشور دارند، تاکید کرد: متاسفانه ۶۰ درصد مبتلایان پس از پیشرفت بیماری شناسایی میشوند.
بنا به اظهارنظر کارشناسان حوزه بهداشت و درمان بر خلاف تصور عموم سرطان یک بیماری قابل پیشگیری است و بیش از ۴۰ درصد سرطانها قابل پیشگیری هستند.
متوسط بروز جهانی سرطان در مردان به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ۲۱۹ و در کشور ما این رقم ۱۵۷ نفر است و متوسط بروز جهانی سرطان در زنان به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ۱۸۳ و در ایران ۱۳۰ نفر است. میزان بروز سالیانه سرطان در ایران کمتر از متوسط جهانی است اما پیش بینی میشود بروز سرطان در ایران طی ۲ دهه آینده ۲ برابر متوسط جهانی افزایش یابد.
در همین حال سرطان با ۱۶ درصد، بعد از بیماریهای قلبی عروقی، دومین عامل مرگ و میر در کشور ما به شمار میرود که علاوه بر از دست رفتن جان افراد در ابتلا به این بیماری، بنا به آمارهای سرطان جزو یکی از پرهزینه ترین بیماریها به شمار میرود و سالانه رقمی معادل چهار هزار میلیارد تومان برای این بیماری در کشور هزینه میشود.
با توجه به شرایطی که بیماری سرطان برای مبتلایان بوجود میآورد مازندران طی سالهای اخیر روند افزایشی ابتلا به این بیماری را دارد به طوری که در جدیدترین و آخرین آمار ارائه شده در این خصوص که در کتاب سیمای سرطان کشور و مازندران درج شده است این وضعیت تشریح شده است که علاوه بر افزایش ابتلا به این بیماری در استان، بیشترین فراوانی سرطانها مربوط به روده بزرگ، پستان، پروستات و دهانه رحم است.
همچنین سرطان به عنوان سومین عامل مرگومیر زودرس در مازندران است که شاید این موضوع نشان دهنده شدت بیماری در استان را به ما نشان دهد.
رییس گروه بیماریهای غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در این باره گفت: بر اساس جدیدترین آمار منتشر شده در کتاب سیمای سرطان کشور و مازندران، تعداد کل موارد جدید سرطان از چهار هزار و ۸۲۹ نفر در سال ۱۳۹۳ به هفت هزار و ۶۱۰ نفر در سال ۱۳۹۷ افزایش یافت که ۵۷.۵۸ درصدی کل سرطانها در استان را شاهد هستیم.
رقیه زکی زاده افزود: در این میان موارد جدید سرطان پستان ۱۰۴.۲ درصد، موارد جدید سرطان روده بزرگ (کولورکتال) ۸۱.۸۸ درصد و موارد جدید سرطان پروستات ۱۰۴.۸ درصد رشد داشتهایم.
وی موارد جدید سرطان معده در آن سال را ۲۳ درصد و موارد جدید سرطان دهانه رحم ۱۹.۵ درصد اعلام کرد و ادامه داد: تمامی این آمارها نشان دهنده افزایش تعداد مبتلایان به سرطان در مازندران است که موضوع جدی در زمینه بیماریهای غیرواگیر به شمار میرود.
رییس گروه بیماریهای غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: در بین سرطانهای شایع کشور و مازندران، سه سرطان روده بزرگ، پستان و دهانه رحم از شایعترین و در عین حال قابل پیشگیریترین سرطانها هستند. وی با اشاره به اینکه به همین دلیل برنامه ملی پیشگیری از آنها در نظام سلامت کشور در حال اجراست، افزود: در استان مازندران نیز غربالگری سرطان روده بزرگ به صورت آزمایشی در شهرستان میاندورود شروع شد.
زکی زاده ادامه داد: همچنین امسال با گسترش برنامه غربالگری این سرطان با خرید و توزیع ۱۶۰ هزار تست فیت تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ در جمعیت ۵۰ تا ۶۹ سال روستایی شهرستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران اجرا شده است.
وی هدف از اجرای این برنامه را شناسایی و ثبت بیماران مشکوک یا مبتلا به این سرطان و سپس ارائه خدمات مناسب در سطوح مختلف شبکه بهداشتی درمانی و نیز ساماندهی نظام ارجاع، درمان و مراقبت بیماران اعلام کرد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران نیز به افزایش میزان ابتلا به سرطان در استان اشاره کرد، گفت: بخشی از علت ابتلا به این بیماری به سن مرتبط است و استانهایی که با کهنسالی روبرو هستند میزان ابتلا به بیماری در آنها زیاد است. عباس علیپور افزود: مازندران از جمله مسنترین استانهای کشور به شمار میرود به طوری که ۱۵ درصد از جمعیت این استان را افراد سالمند با سنِّ بالای ۶۵ سال تشکیل میدهند در حالی که میانگین جمعیت سالمند کشور ۹ درصد است.
مازندران حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار نفر جمعیت دارد که از این میزان ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران یکی از ۲ دانشگاه علوم پزشکی این استان قرار دارند.
وی ادامه داد: سن بالا یکی از عوامل تاثیرگذاری در افزایش تعداد مبتلایان به سرطان در مازندران به شمار میرود که در کنار دیگر عوامل میتواند تاثیر خود را بگذارد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: میزان امید به زندگی مردم مازندران بیش از ۷۶ سال است که این میانگین به نسبت کشور رقم بالاتری است که همین موضوع در احتمال افزایش میزان ابتلا افراد بیشتر به بیماری سرطان تاثیر دارد.
وی افزود: مازندرانیها که جزو رتبهدارهای کم تحرکی و چاقی در کشور به شمار میروند همین عوامل، خود بر میزان ابتلا افراد به سرطان تاثیر گذاشته است و به عنوان فاکتور خطر در این خصوص به شمار میرود.
به گفته علیپور الگوهای غذایی نادرست یعنی مصرف زیاد شیرینی و نمک خود از دیگر عوامل تاثیرگذار بر روند افزایش ابتلای مازندرانیها به بیماریهای غیر واگیر از جمله سرطان تاثیر گذاشته و اکنون بخش بیشتری از هزینههای درمانی برای این بیماران سوق پیدا کرده است.
وی گفت: توریستی و گردشگری بودن مازندران نیز سلامت مردم استان را تحت الشعاع قرار داده است و افزایش تعداد فستها در مناطق مختلف استان شاهد هستیم که این نوع غذا جزو غذاهای نامناسب و مضر برای سلامتی
به شمار میرود.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران به مردم استان توصیه کرد که شیوه و سبک زندگی خود را تغییر بدهند و از حالت کم تحرکی و استفاده از غذاهای نامناسب بپرهیزند.
وی گفت: در راستای همین موضوع دانشگاه علوم پزشکی مازندران برنامه غربالگری سرطانهای گوارشی، دهانه رحم و پستان را در دستور کار قرار داده است و بخشی از افزایش تعداد موارد ابتلا به سرطان ناشی از اجرای این طرحهای غربالگری است که منجر به شناسایی موارد جدید شده است.
دکتر محمد اسلامی جویباری فوق تخصص خون و سرطان بالغین در استان نیز رایجترین عوامل ایجاد سرطان را محیطی، فردی و تغذیه بیان و عنوان کرد: مصرف دخانیات، کم تحرکی، رژیمهای غذایی فست فودی، چربی و گوشت موجب ابتلا به سرطان میشود.
وی گفت: اگر فردی زندگی سالم داشته باشد، فقط با نیم ساعت ورزش روزانه، استرس کمتر، مصرف میوه، مصرف کمتر گوشت، عدم استفاده از سموم محصولات کشاورزی میتواند میزان ابتلای خود به این بیماری را به طور چشمگیری کاهش دهد. اسلامی جویباری با تاکید بر اینکه رعایت کردن هر یک از این عوامل موجب کاهش ۵۰ درصدی ابتلا به سرطان میشود، اظهار داشت: البته شخصی هم که به این بیماری مبتلا میشود به این معنا نیست که زندگی او تمام شده و باید دست از مقابله با این بیماری بکشد، بلکه باید دید نوع بیماری چیست و بازخورد درمان چگونه خواهد بود.
وی افزود: بیماری هرچه در مرحله زودتری تشخیص داده شود، شانس درمان و بهبودی بیشتر خواهد بود. به گفته این کارشناس و فوق تخصص خون و سرطان، کاهش وزن غیرطبیعی یا دردهای مزمن طولانی مدت، سرفههای طولانی مدت، تعریق شبانه از علایم زمینهای ابتلا به این بیماری است که نیاز به مراجعه به
پزشک دارد.
این فوق تخصص خون و سرطان بالغین، شایعترین سرطان استان مازندران را سرطان معده بیان و مطرح کرد: داشتن علائمی نظیر کاهش وزن، درد شکم، کاهش اشتها میتواند در این خصوص هشدار دهنده باشد. وی گفت: برای درمان روشهای مختلفی وجود دارد که عمل جراحی، شیمی درمانی و رزتراپی از جمله نمونههای درمان است که هر کدام هم عوارض، مصائب و مشکلات خود را دارد.
دکتر اسلامی جویباری به این نکته نیز اشاره کرد که بیمار، از زمان تشخیص تا بهبودی کامل نیاز به حمایت کامل دارد و خود فرد نیز باید با نگاهی امیدوارانه فرایند درمان خود را طی کند.
البته این جمله معروف را همگان شنیدهایم که «پیشگیری بهتر از درمان است.» بنابراین، بهتر آنکه سعی کنیم تا با روی آوردن به سبک زندگی سالم، جلویِ ابتلای خود به این بیماریهای مزمن، پرهزینه و مرگآور را بگیریم.
