یکی از زیباییهای منحصربفرد استان مازندران، با ورودِ پرندگان مهاجر و فرود آنان در تالابهای استان شکل میگیرد. پاییز و زمستان مازندران قطعا با حضور این پرندگان زیبا، خواستنیتر و دلرباتر است، اما آنچه مایه تاسف است، نیات پلید و افکار شوم شکارچیان و تفنگ بدستانی است که همزمان با ورود این موجودات زیبای خدا، […]
یکی از زیباییهای منحصربفرد استان مازندران، با ورودِ پرندگان مهاجر و فرود آنان در تالابهای استان شکل میگیرد.
پاییز و زمستان مازندران قطعا با حضور این پرندگان زیبا، خواستنیتر و دلرباتر است، اما آنچه مایه تاسف است، نیات پلید و افکار شوم شکارچیان و تفنگ بدستانی است که همزمان با ورود این موجودات زیبای خدا، با یکدیگر هم قسم میشوند برای کشتار و خرید و فروش آنها.
همین روز گذشته بود که حیدرپور رییس اداره محیط زیست شهرستان بابل از اعلامِ فراخوان توسط شکارچیانِ غیرمجاز در این شهرستان خبر داد.
حیدرپور رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بابل گفت: فراخوانهایی بین برخی شکارچیان برای شکار پرندگان مهاجر انجام شده بود که طی اقداماتی توانستیم از زمان و مکان این فراخوان باخبر شویم.
او افزود: مامورین حفاظت محیط زیست بابل ۲۵ قبضه اسلحه شکاری را قبل از آنکه گلوله ای از آنها شلیک شود در جریان یک عملیات ۶ ساعته کشف و ضبط کردند.
حیدرپور ادامه داد: این عملیات از ساعت ۴ صبح روز پنجشنبه ۱۲ آبان ماه شروع شد و تا ۱۰ صبح ادامه داشت و برای شکارچیان نیز پرونده قضایی تشکیل شد.
رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بابل گفت: سازمان محیط زیست و اداره کل هیچگونه دستورالعملی برای صدور پروانه شکار صادر نکرده است به همین دلیل هرگونه شکار و صید ممنوع است.
او افزود: برخی پرندگان مهاجر برای زمستان گذرانی در تالابهای شهرستان هزاران کیلومتر پرواز میکنند و شایسته نیست برخیها با اسلحه از آنان پذیرایی کنند.
حیدرپور با بیان اینکه برخی گونههای کمیاب هم در بین پرندگان مهاجر هستند، ادامه داد: با افزایش شکارهای بی رویه قطعا در آینده شاهد کاهش جمعیت پرندگان خواهیم بود.
کشتار موضوع تازهای نیست
اما موضوع کشتار پرندگان مهاجر مساله تازهای نیست و چند سالی میشود که بازار صید و خرید و فروش آنها چه به صورت زندهگیری و چه به صورت کشتار افزایش یافته است و در این میان البته شاهد اوجگیریِ فریادهای فعالان و کارشناسان محیط زیست و دلسوزان حیات وحش نیز هستیم.
فقط در سال گذشته حدود ۸۰۰ قو در یک مرحله وارد فریدونکنار شده بودند که بعد از دو روز تعداد آنها به ۲۰۰ قو رسید که ۳۰ تا از آنها فقط از داخل حیاط یک منزل خارج شد.
متاسفانه طی سالهای اخیر علاوه بر شکارچیان غیرمجاز، عدهای از بومیان مناطق نزدیک به محل اقامت پرندگان مهاجر نیز برای شکار آنها دست به کار شدهاند و همین نکته هم مایه نگرانی عده زیادی از فعالان محیط زیست را فراهم آورده است. عدهای از مردم متاسفانه با سوءاستفاده از این موضوع که پرندگان مهاجر به راحتی با پخش کردن دانه به سوی آنها میروند، با همین ترفند این پرندگان بی نوا را شکار میکنند.
ایران کریدور مهاجرت پرندگان مهاجر از نقاط مختلف دنیا است، آمار دقیقی از تعداد پرندگانی که برای زمستان گذرانی وارد تالابهای ایران میشوند در دست نیست اما تخمین زده میشود که چهار میلیون پرنده در ایران زمستان گذرانی میکنند که به نظر میرسد یک سوم تا نصف آنها فقط در تالاب فریدونکنار در استان مازندران فرود میآیند و بقیه در سراسر کشور پخش میشوند که بخش زیادی از آنها به روش های مختلف قتل عام می شوند.
هر ساله حدود ۳۰۰ هزار پرنده، طعمه شکار غیرمجاز میشوند و از حدود ۱٫۵ میلیون پرنده مهاجر که سالانه به سوی تالابها و آببندهای مازندران پرواز میکنند, یک پنجم آنها طعمه شکارچیان میشوند.
این جمعیت زیادهخواه در حدود ۳ ماهی که مازندران از انواع پرندگان مهاجر میزبانی میکند, درآمدهای هنگفتی به جیب میزنند و با کشتار پرندگان و مهاجر و کاسبی با آنها علاوه بر نشان دادن بیرحمی خود, یک آبروریزی عظیم را در سطح بینالمللی برای کشور به ارمغان میآورند.
با وجود اینکه فروش رسمی این پرندهها در بسیاری از شهرهای استانهای شمالی غیرقانونی است اما بازار پرندگان فریدونکنار عرصه را به بهترین شکل برای شکارچیان غیرمجاز فراهم کرده است تا در کمال آسودگی حاصل جنایات خود را در ویترینهای این بازار به نمایش بگذارند!
مرغابی، غاز، خوتکا, چنگر و قو از جمله پرندگانی هستند که با وجود ممنوع بودن شکار آنها، هر ساله در استان مازندران شکار میشوند و به طور غیرمجاز در این بازار با قیمتهای بالا خرید و فروش میشوند.
بازار فروش لاشه پرندگان مهاجر در فریدونکنار با وجود چندین سال پیگیری رسانهای و وجود مصوبات مختلف، هر سال همزمان با ورود نخستین گروههای پرندگان زمستانگذر به مازندران، فعالیتش پر رونقتر میشود و در نبود نظارت مناسب به محلی برای جولان و کسب درآمد شکارچیان غیرمجاز تبدیل شده است.تعداد آب بندانها زیاد نیرو و تجهیزات کم
کورس ربیعی رییس اداره نظارت بر حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران طی گفتوگوی کوتاهی با خبرشمال گفت: آببندانهای ما از قدیمالایام محل اقامت پرندگان مهاجر زمستان گذران بوده است. شکارچیان هم از گذشتههای دور در این مناطق البته به شکل سنتی مشغولِ شکار و صید بودهاند. یکی از روشهای شکار، قُرُق شکنی بوده و هست که در این روش، شکارچیان یک روز خاصی را طبق توافق قبلی برای شکستن قُرُق انتخاب میکنند و این شیوه نیز به دلیل نسل کُشی که اتفاق میافتاد مورد تایید ما نبوده و همچنان هم نیست.
به گفته این مقام مسوول، تعداد آببندانها زیاد اما نیروها و تجهیزات ما بسیار محدود است و همین امر نیز موجب میشود تا توفیقات ما برای کنترل و مهار شکار و صید اندک باشد.
متاسفانه روشهایی که صیادان برای صید پرندگان استفاده میکنند همه جدید ابداع شدهاند و قدمتشان به ۱۵ سال هم نمیرسد
محمدعلی یکتانیک کارشناس حیات وحش در این باره گفت: همه میدانیم که در فریدونکنار چه میگذرد، دیگر بهانهها و توجیهات نخ نمای معشیت مردم و سنت را تقریبا همه فهمیدهاند، متاسفانه روشهایی که صیادان برای صید پرندگان استفاده میکنند همه جدید ابداع شدهاند و قدمتشان به ۱۵ سال هم نمیرسد و روشهای سنتی قدیمی که مورد وفق قانون است تقریبا منسوخ شده است.
به گفته وی در مقایسه با سایر تالابهای کشور از منظر مقایسه جمعیت و مساحت تعداد پرندگانی که در منطقه فریدونکنار، ازباران و سرخرود زمستان گذرانی میکنند بیشترین تمرکز پرندگان را در جهان دارند و در سایر تالابهای کشور چه از نظر کشتار و چه از نظر مقایسه جمعیت هیچ تالابی در مقایسه با این منطقه قرار نمیگیرد.
وی افزود: همه پرندگانی که با این حجم بزرگ صید میشوند در بازاری به نام بازار فریدونکنار به فروش میرسند، در این بازار نه تنها پرندگان صید شده در محدوده فریدونکنار، سرخرود و ازباران عرضه میشود بلکه از استانهای همجوار مانند گیلان و گلستان هم به این بازار پرنده میآورند، متاسفانه این بازار، استان مازندران را به یک شکارگاه لجام گسیخته تبدیل کرده و یک رقابت ویرانگر بین مردم برای برداشت حداکثری از این پرندگان مهاجر بی پناه شکل گرفته از یک سو روشهای مخرب صید پرندگان را به استانهای دیگر به ویژه استان گیلان تسری داده است البته در گلستان کمتر است آن هم چون بیشتر تالابهای این استان خشک شده است از سوی دیگر صدای تیربارانهای شبانه که در گوشه گوشه استان در نیمه دوم سال قطع نمیشود. شاید بتوان گفت در هیچ کجای جهان امروز چنین وضعیت هولناکی نظیر ندارد.
وی ادامه داد: بخش عمدهای از پرندگان مهاجر برای مصرف گوشتشان و بخشی هم برای فروش به باغهای پرندگان صید میشوند، در واقع میشود گفت که باغهای پرندگان نقش بسیار بسیار مهمی در تداوم این بازار و قاچاق حیات وحش در کشور دارد، متاسفانه باغهای پرنده ابزاری شده برای نابودی طبیعت و به خصوص پرندگان وحشی که جزو انفال عمومی و سرمایه و میراث طبیعی جهان هستند.
وی تاکید کرد: خواستهای که ما برای ساماندهی وضعیت پرندگان داریم هیچ چیز عجیبی نیست، ما فقط در چارچوب قوانین موجود کشور درخواست فعالیت داریم فقط میخواهیم که «قانون» اجرا شود نه کمتر نه بیشتر، اما چون این بازار گردش مالی بالایی دارد متاسفانه یک عده در صدد توجیه شرایط هستند و تلاش میکنند تا با دلایل تکراری و بی پایه و اساس این وضعیت فاجعه بار را توجیه کنند، وضعیتی که آبروی مازندران را در ایران و آبروی ایران را در دنیا برده است؛ این وضعیت هر سال ابعاد جدیدی به خودش میگیرد.
یکتانیک تصریح کرد: حتی بروز آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان که میتواند زیرساختهای اقتصادی یک کشور را به هم بریزد و بهداشت عمومی را تهدید کند مانع متوقف شدن کار این بازار حتی به فاصله یک ساعت هم نشد، در حالی که در هر کجای دنیا حتی در عقب مانده ترین کشورها وقتی این بیماری بروز میکند یک سری پروتکلهای دامپزشکی رعایت میشود اما تیغ قانون در فاصله ۱۴۰ کیلومتری تهران در فریدونکنار برش ندارد.خلاء قانون برای جلوگیری از شکار پرندگان مهاجر
یک وکیل دادگستری نیز با اشاره به برخی از قوانین در حوزه شکار پرندگان خاطرنشان کرد: قانونگذار در قانون مجازات اسلامی، مقررات پراکندهای را در بحث حمایت از محیطزیست بهویژه گونههای گیاهی وجانوری در نظر گرفته است. برای مثال در ماده ۶٨٨ قانون مجازات اسلامی، تهدید علیه بهداشت عمومی جرم انگاری شده. در تبصره یک این ماده آمده است (اگر کسی اقدام به کشتار دام یا حیوانات به صورت غیرمجاز کند که باعث آلودگی شود قابل مجازات خواهد بود . اما حمایت خاصی از حیوانات یا پرندگان مهاجر وجود ندارد. هرچند که به صورت پراکندهای در برخی از قوانین محیطزیست، منابع طبیعی و ذخایر جنگلی به این موضوع نیز اشاره شده است.
عباس تدین با اشاره به ماده ۶٧٩ قانون مجازات اسلامی توضیح داد: در این ماده آمده است:«هر کس به عمد و بدون ضرورت حیوان حلال گوشت متعلق به دیگری یا حیواناتی که شکار آنها توسط دولت ممنوع اعلام شده است را بکشد یا مسموم یا تلف یا ناقص کند به حبس از ٩١ روز تا ۶ ماه یا جزای نقدی از یکمیلیون و پانصدهزار ریال تا سهمیلیون ریال محکوم خواهد شد.» همچنین در ماده ۶٨٠ نیز آمده است هر کس بر خلاف مقررات و بدون مجوز قانونی اقدام به شکار یا صید حیوانات و جانوران وحشی حفاظت شده نماید به حبس از سه ماه تا سهسال و یا جزای نقدی از یک و نیممیلیون ریال تا هیجدهمیلیون ریال محکوم خواهد شد.) البته قانون شکار صید مصوب سال ١٣٧۵ در قوانین ما دیده میشود.
تدین با اشاره به اینکه باید بخشی از قانون ما به صورت اختصاصی به محیطزیست و حیوانات و پرندگان اختصاص یابد خاطرنشان کرد: باید قوانین جداگانه در حوزه محیطزیست تدوین شود. متاسفانه در قانون مجازات اسلامی قانونگذار به حداقلها بسنده کرده و قانونی خاص در حوزه حمایت از حیوانات نداریم.این درحالی است که با نگاهی به حقوق فرانسه متوجه میشویم که این کشور بخشی از قانون خود را صرفا به حمایت از حیوانات و محیطزیست اختصاص داده و این نشان از اهمیت ویژه حوزه محیطزیست در این کشور دارد.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه ما درحال حاضر نیازمند این هستیم که در زمینه حمایت از حیوانات و پرندگان قانونی وضع شود و شکار غیرمجاز آنها به صورت قاطع و قانونی جرمانگاری شود یادآور شد: نباید فراموش کنیم درحال حاضر برخی از اقدامات انجام شده قابلیت پیگیری کیفری ندارند. نکته دوم اینکه موادی که در این زمینه در قانون مجازات اسلامی وجود دارند اعمال و اجرایی شدن انها جزو جرائم قابل گذشت بوده که نیازمند اقدامات برخی از سازمانها مانند سازمان حفاظت از محیطزیست، جنگلبانی و منابع طبیعی و… است و تا زمانی که این سازمانها شکار غیرمجاز حیوانات و پرندگان را گزارش نکنند و در این زمینه شکایتی مطرح نکنند قابل پیگیری نیست. نکته سوم نیز اینکه مواد قانونی هم که وجود دارد جامع و کامل نیستند و در نتیجه قوانین ما در این زمینه نیازمند بازنگری دارد.
