مائده مطهری زاده
توسعه بی شک برای هر استان و در هر منطقهای با توجه به ظرفیتها و پتانسیلهای موجود متفاوت است. به طور مثال در استانی همچون مازندران با توجه به وجودِ طبیعت سرسبز و دریای دلنواز مازندران و کشاورزی، توسعه گردشگری و کشاورزی باید در راس امور قرار گیرد.
استاندار مازندران چندی پیش با بیان اینکه گردشگری کشاورزی میتواند محور توسعه مازندران شود، گفت: باید جذابیتهای صنعتی، گردشگری و کشاورزی را به مردم نشان دهیم و با این اقدام میتوان تحول خوبی در منطقه ایجاد شود. سیدمحمود حسینیپور، با توجه به اینکه توانمندسازی روستا را در دستور کار داریم و مجموعه ای که در آن هستیم در حال پیاده کردن مهندسی صنعتی روز جهان است باید بتوانیم ایدههای آن را در دستور کار قرار دهیم.
استاندار مازندران بیان کرد: تا پایان این دولت هدفگذاری برای آوردن دو میلیون گردشگر به مازندران را داریم و گردشگرانی را باید وارد چنین مجموعههایی کنیم تا جذابیت بیشتری برای آنها داشته باشد.
توسعه مازندران با نگاه تک قطبی در عصر مدیریت دانایی و قرن معرفت و آگاهی، راهبردی غیراصولی و ناکارآمد است چرا که با اتخاد چنین مدیریتی در ادوار گذشته این استان دارای ظرفیتهای فراوان در بخشهای کشاورزی، گردشگری و صنعتی از توسعه باز مانده است.
با اتخاذ این راهبرد و با هدف ترسیم چشم اندازهای معین باید اولویت توسعه مازندران در بخشهای یادشده مشخص و منسجم و هدفمند تهیه و تدوین شود تا مجریان وزارتخانههای مختلف بر همین اساس راه توسعه را ادامه دهد.
در پازل توسعه همه جانبه استان مازندران فعالیت بخشهای کشاورزی، گردشگری و صنعتی توام باید مدنظر مسوولان نهادها اجرایی باشد چون در گذشته با نگاه تک قطبی، مازندران در ریل توسعه و پیشرفت قرار نگرفت. وجود آب و هوای معتدل و مواهب طبیعی و خدادادی جنگل و جلگه و دریا در حوزه گردشگری، محصولات کشاورزی زراعی و باغی و صنایع و معادن غنی از جمله امتیازات منحصر بفردی است که ظرفیتهای این سه بخش باید اصولی و کارشناسی شناسایی و راهکارهای لازم برای توسعه استان به عنوان یک سند راهبردی تدوین و ارائه شود. براساس آمار موجود، بخش کشاورزی با ۲۶.۳ درصد، بخش صنعت و معدن با ۱۱.۹ درصد و بخش خدمات با ۵۲.۸ درصد ارزش افزوده استان مازندران را در اختیار دارند. سهم کشاورزی مازندران از ارزش افزوده کشاورزی کشور حدود ۸.۸ درصد، سهم بخش صنعت و معدن استان از ارزش افزوده صنعت و معدن کشور ۱.۳ درصد و سهم بخش خدمات استان از ارزش افزوده خدمات کشور حدود چهار درصد است. سالانه ۶ میلیون انواع محصولات کشاورزی در ۴۶۰ هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی مازندران تولید میشود این آمار یعنی مازندران حدود ۱۱ درصد ارزش افزوده محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.
علاوه بر این، استان مازندران رتبه نخست را در تولید ۱۴ محصول زراعی، باغی، دامی وشیلاتی کشور را در اختیار دارد. همچنین حدود ۸۰ درصد نیاز غذایی و همچنین حدود ۹۰ درصد نیاز مواد اولیه بخش صنایع کشاورزی کشور در مازندران تولید و تامین میشود.
در بخش گردشگری مازندران باید گفت این استان با داشتن حدود ۱۶۰ منطقه نمونه گردشگری سالانه پذیرای ۲۰ میلیون مسافر داخلی و خارجی است و هنوز بسیاری از ظرفیتهای این بخش نظیر گردشگری مزرعهای، گردشگری سلامت، بوم گردگری و طبیعت گردی هنوز ناشناخته مانده است و از مجموع ۱۷ میلیون هکتار عرصههای جنگلی کشور بیش از ۵۳ درصد آن در مازندران و از مجموع ۸۰۰ کیلومتر سواحل دریای خزر حدود ۳۴۰ کیلومتر آن در این استان واقع شده است.
متاسفانه با وجود ظرفیتهای فراوان در حوزه گردشگری در زمان حاضر در بخش سواحل مازندران هیج برنامه مدون و منسجم مربوط به توسعه گردشگری تدوین نشده است در واقع میتوان گفت این بخش رها شده است، البته دولت سیزدهم توانسته نقش مهمی در آزادسازی سواحل ایفا کند که با داشتن نقشه راه گردشگری ظرفیتهای این بخش نیز شکوفا شود.
در رابطه با بخش مهم صنعت باید گفت که صنعت به عنوان یکی از مهمترین بخشهای اقتصاد مطرح بوده و با باور کارشناسان رشد و توسعه صنعت زمینه ساز رشد و توسعه سایر بخشها از جمله کشاورزی و بهداشت است.
ظرفیتهای موجود بخش صنعت در مازندران آنقدر زیاد است که در صورت فراهم شدن زیرساختها و تدوین سند راهبردی، این بخش میتواند یکی از بهترین پیشرانهای توسعه استان باشد.
در زمان حاضر از مجموع ۲ هزار و ۸۴۳ واحدهای صنعتی فعال، ۹۴ درصد واحدهای صنعتی مشمول تعریف صنایع کوچک هستند و از این مجموع ۱۲.۵ درصد در صنایع غذایی، ۱۰.۵ درصد در صنایع شیمیایی، ۱۲.۵ درصد در صنایع فلزی و ماشین سازی، ۳۹ درصد در صنایع کانی غیر فلزی و ۲۵.۵ درصد در سایر صنایع مشغول به فعالیت میباشند. استان مازندران با ۳۶ شهرک و ناحیه صنعتی رتبه نهم را از نظر تعداد واحد تولیدی در کشور دارا است.
متأسفانه سهم بخش صنعت و معدن در تولید ناخالص داخلی مازندران در ۲ دهه گذشته افزایش نیافته که این امر ضرورت سرمایه گذاری جدید در بخش صنعت و معدن را نشان میدهد. بنا به گفته کارشناسان امر اکنون ۲۵ درصد از خاک مازندران به عنوان پهنهای برای اکتشاف و بهره برداری معدنی مورد کاوش قرار میگیرد و سرمایهگذاری در این زمینه مشخصشده است.
از این پیام کارشناسان میتوان استنباط کرد که شکوفایی ظرفیتهای بخش صنعت و معدن مازندران بیش از پیش نیازمند مدیریت و برنامه ریزی اصولی است. با توصیف وضعیت موجود سه حوزه کشاورزی، گردشگری و صنعت در مییابیم که این استان در این سه حوزه دارای ظرفیتهای فراوانی است که مدیران برنامهریز میتوانستند قاب توسعه مازندران را توام با سه محور یاد شده به زیبایی تمام ترسیم کنند تا امروز حدیث توسعه نیافتگی مازندران بر سر زبانها نباشد.
کارشناسان امر تجدیدنظر در سندهای توسعه مازندران که چنانچه تاکنون تدوین شده را اجتناب ناپذیر دانسته و تاکید دارند قاب توسعه مازندران با در نظر داشتن سه محور کشاورزی، گردشگری و صنعتی قابل مشاهده است.
مازندران امروز به عنوان یکی از مناطق مهم کشور میتواند با برنامهریزی مدون در سه حوزه یاد شده فرهنگ سرمایه گذاری را در این حوزهها نهادینه کند چراکه راه توسعه این استان در گرو حضور جدی بخش خصوصی است. البته باید یادآور شد که در این فرایند مشارکت و همراهی مردم برای نهادینه کردن فرهنگ توسعه بسیار مهم میباشد. با این توصیف در عصر مدیریت دانایی که بر حول محور خلاقیت دانایی میگردد حکم میکند که قطار توسعه مازندران همزمان با سه محور یاد شده به مقصود برسد. در هر حال – توسعه توام با محوریت کشاورزی، گردشگری و صنعت راه نجات امروز و فردای مازندران است که برای تحقق این راهبرد باید به دور از شعار زدگی، چالشها و ظرفیتهای موجود را شناسایی و برای آن راهکار علمی و عملی کوتاه مدت، مدت مدت و طولانی مدت ارائه کرد. در این راستا آنچه که مهم بوده این است که جهتگیری مسوولان امر باید در جهت رفع موانع سرمایه گذاری و رشد اقتصادی و برنامهریزی در حوزههای یاد شده بهبود یابد.
لزوم وفاق و همدلی برای توسعه مازندران
در این پیوند استاندار مازندران گفت که وفاق و همدلی و عزم جامع برای توسعه استان در تمام سطوح مسوولان وجود دارد و استفاده از این عزم برای حمایت از سرمایه گذاران و رفع چالشها و موانع پیش رو آینده روشنی را رقم میزند. دولت مردمی سیزدهم آذرماه سال ۱۴۰۰ شاخص رشد اقتصادی استانها را ابلاغ کرد که در این شاخص، رشد ۷.۸ درصد برای مازندران مشخص شد اما دستگاههای اجرایی و اقتصادی این استان با حرکتی پرشتاب تحقق رشد بالای هشت درصدی را هدفگذاری کرده است. طبق آمار و ارقامهای ارائه شده توسط مسئولان، رکود ۱۰ ساله اقتصادی در مازندران با رشد بیش از چهار درصدی در سال گذشته شکسته شد و این استان در سال جاری برای رشد اقتصادی هشت درصدی خیز برداشته است. به باور فعالان اقتصادی، لازمه دستیابی به نرخ رشد اقتصادی هشت درصد در سال جاری، جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی در بخشهای مختلف و دانش بنیان کردن کالاهای تولیدی با قابلیت صادراتی است. شناسایی مشکلات مربوط به توسعه اقتصادی استان و ارائه راهکارهای اصولی در این بخش، دانش بنیان کردن محصولات تولیدی با قابلیت صادرات، جلب و جذب بیشتر سرمایه گذاران بخش خصوصی و استفاده از تمام امکانات و ظرفیتهای موجود، شرایط دستیابی به نرخ رشد اقتصاد هشت درصدی در سال جاری را فراهم خواهد کرد. مدیرکل امور اقتصادی و دارایی مازندران گفت که از زمان فعالیت دولت مردمی سیزدهم تاکنون ۲۰۸.۷ میلیون دلار سرمایه گذاری خارجی در این استان جذب شده است. سیداسماعیل هاشمی اظهار داشت: این میزان سرمایه گذاری با انعقاد قرارداد در قالب ۱۶ پروژه سرمایه گذاری خارجی در این استان جذب شد که به لحاظ تعداد طرحها و ارزش چنین تحولی در نوع خود بی نظیر بوده است. وی خاطرنشان کرد: تنها در پنج ماهه نخست امسال هشت طرح سرمایهگذاری خارجی به ارزش ۱۶۳.۳ میلیون دلار در مازندران جذب شده است که این امر نوید بخش روزهای درخشان اقتصادی در این استان است. صنعت و تولید همواره در مازندران از جایگاه ویژهای برخوردار بوده و ۱۵ درصد از تولید ناخالص استان از این بخش است و دستکم سه هزار واحد صنعتی با اشتغالزایی مستقیم ۸۰ هزار نفر در استان وجود دارد که از این تعداد ۴۶۱ واحد صنعتی در بخش ماشینآلات و فلزات اساسی، ۱۳۹ واحد در بخش برق و الکترونیک، ۱۱۵ واحد در بخش نساجی، ۴۰۸ واحد در بخش محصولات شیمیایی، ۲۱۶ واحد در بخش سلولزی، ۵۳۰ واحد در بخش کانی غیرفلزی و ۳۶۷ واحد صنعتی نیز در بخش تولید محصولات غذایی مشغول به فعالیت هستند که نوسازی و روغن کاری چرخ دندههای این بنگاههای اقتصادی با تلاش دولت سیزدهم در دست اجرا است.
گردشگری مازندران نیازمند نقشه راه علمی
مازندران به لحاظ دارا بودن ظرفیت متنوع و متعدد در عرصه گردشگری و طبیعی همواره کانون حضور میلیونی مسافران از داخل کشور است اما ناشناخته ماندن این ظرفیتها باعث شده تا در مقابل جمعیت داخلی فقط ۶۵ هزار گردشگر خارجی از این استان در سال گذشته بازدید کنند. بنا به گفته مسوولان امر در ۲ سال اخیر با ورود دانشگاه مازندران به موضوع گردشگری این صنعت در مازندران با یک پشتوانه علمی برخوردار شد که این امر زیرساخت علمی و فنی گردشگری مازندران را ارتقاء میدهد و به معیارهای جهانی نزدیک میکند.
رویکرد علمی به صنعت گردشگری یکی از ضرورتهای اصلی در مازندران بوده است که دولت سیزدهم با تعریف ماموریت جدید و راهبرد اصولی، به گفته مسوولان امر این ماموریت را اجرایی خواهد کرد.
کارشناسان امر با اشاره به اینکه این استان ظرفیتها و پتانسیلهای خوبی در بخشهای گردشگری دارد تاکید دارند که این استان با استفاده از این فرصت به معنای واقعی در مسیر شکوفایی و توسعه قرار میگیرد.
در این پیوند، استاندار مازندران گفت: این استان دارای ظرفیتهای فراوانی در حوزه گردشگری بوده که ضروری است وزارت میراث فرهنگی این منطقه را به طور ویژه ببیند. سیدمحمود حسینی پور افزود: این استان باید با شکوفایی همه ظرفیتهای موجود این بخش به مقصد گردشگری بین المللی تبدیل شود.
وی بیان کرد: مازندران در آستانه یک تحول بزرگ در حوزه اقتصادی به ویژه اقتصاد گردشگری است و آمایش سرزمینی مازندران در فعالیتهای مختلف کشاورزی، صنعت و گردشگری ترسیم شد و قطار توسعه استان در حال حرکت است، تقارن بین این سه حوزه نشان میدهد گردشگری از ۲ حوزه دیگر ما بسیار عقبتر است. وی تصریح کرد: ما به جای خدمات گردشگری، خدمات مسافری ارائه میدهیم و این هنر دستگاههای گردشگری است که مسافر را به گردشگر تبدیل کند تا از سالانه حدود ۴۰ میلیون مسافر نهایت استفاده را ببریم، مازندران امتیازات به مراتب بیشتری از دیگر کشورهای منطقه دارد اما از آن بهره ای برده نشد.
استاندار مازندران تاکید کرد: باید گردشگری را در مازندران احیا کنیم از منظر میراث اماکنی داریم که اگر به آنها پرداخته شود، گردشگری شدت خواهد یافت. از وزارت میراث فرهنگی میخواهیم، گردشگری مازندران را ویژه ببینند، تاکنون اقدامات خوبی در این حوزه انجام شد و نیاز به مساعدت بیشتر است.
مقام عالی دولت در مازندران ادامه داد: در این ۲ سال دولت سیزدهم تلاش کردیم و مجوز فعال کردن کروز دریایی را در آینده نزدیک خواهیم گرفت. اجزای گردشگری باید کامل شود و زنجیره گردشگری را فعال کند. هر شهری از مازندران باید هنر این را داشته باشد، گردشگران را ۲ روز در شهر خود نگه داشته باشد باید تورهای گردشگری راه بیفتد با ایجاد تورهای گردشگری میتوانیم با گردشگران داخلی خارجی ارتباط برقرار کنیم. استاندار مازندران با اشاره به ظرفیت بالای این استان در تولید محصولات مختلف کشاورزی، بر لزوم ایجاد تحول در این حوزه از اقتصاد منطقه تاکید کرد و گفت که لازمه تحول در تولید، اجرای کامل سیاستها، تصمیم سازی قاطع و اراده جهادی مسئولان است. حسینی پور افزود: هم اکنون تنها ۷۰ درصد زمینها در مازندران در اختیار بخش کشاورزی است و در صورت اجرای کامل راهبردها و سیاستهای درست جهاد کشاورزی، این آمادگی را داریم تا بخش کشاورزی استان را متحول کنیم.
