طی چند سالی که از رسانهای شدن موضوع سد فینسک گذشته است، بسیاری از روزنامهها در خصوص احداث این سد غیرقانونی، هشدار دادند، مدیران سیاسی و نمایندگان در این زمینه سخن گفتند و روزنامه «خبرشمال» نیز با نوشتن دهها یادداشت و گزارش تلاش کرد توجه مدیران و نمایندگان استان و مرکز استان را نسبت به […]
طی چند سالی که از رسانهای شدن موضوع سد فینسک گذشته است، بسیاری از روزنامهها در خصوص احداث این سد غیرقانونی، هشدار دادند، مدیران سیاسی و نمایندگان در این زمینه سخن گفتند و روزنامه «خبرشمال» نیز با نوشتن دهها یادداشت و گزارش تلاش کرد توجه مدیران و نمایندگان استان و مرکز استان را نسبت به این موضوع، معطوف بدارد و ازجمله بارها و در گزارشهای مختلف از مدیرکل آب منطقهای استان پرسید چرا موضعی صریح درخصوص سد فینسک نمیگیرد و حقیقتاً برای ما سوال بود با توجه به این نکته مهم که آب منطقهای تأمینکننده بزرگ آب در مازندران و جهاد کشاورزی مصرفکننده بزرگ آن است اما هیچ مدام از این دو مدیر، کلامی در این زمینه بر زبان نیاوردند.
اخیراً مدیرکل آب منطقهای توسط نیروهای امنیتی دستگیر شد و خبر آن نیز در منابع رسمی آمد و همه میدانند دیگر «محمد ابراهیم یخکشی» بر این کرسی حضور ندارد و احتمالاً در پی این عزل، فضا در شرکت آب منطقهای مازندران اندکی باز شد و یکی از مدیران این دستگاه ضمن سخنانی درخصوص بحران آب در مازندران هشدار داد، هشداری که تا ما به خاطر داریم در زمان مدیریت طولانی یخکشی بر این دستگاه، جایی به این شکل طرح نمیشد.
مدیر مطالعات پایه آب شرکت آب منطقهای مازندران حجم سد شهید رجایی -بزرگترین سد استان- را ۱۶۲ میلیون مترمکعب ذکر کرد و گفت: فقط ۳۵ میلیون مترمکعب آب پشت سد وجود دارد و ۶۹ درصد آن خالی است.
فرهاد مشهدی خلردی با اشاره به کاهش بارندگی و آوردهای رودخانهای در استان گفت: از ابتدای فصل آبی سال جاری تاکنون آوردههای رودخانههای استان ۵۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است.
وی با بیان اینکه در حوزه تجن و نکارود، کاهش آب رودخانهها به بیش از ۹۰ درصد رسیده است، گفت: همچنین در زمینه آبهای زیرزمینی با کاهش ۱۳۰ میلیون مترمکعبی مخازن روبرو هستیم.
وی با اظهار اینکه مجموع ذخایر پشت سدها ۱۲۱ میلیون مترمکعب است، افزود: این درحالی که میزان ظرفیت سدها بیش از ۳۰۰ میلیون مترمکعب است و در حال حاضر ۳۷ درصد حجم سدها از آب پرشده است.
خلردی ظرفیت سد شهید رجایی را ۱۶۲ میلیون مترمکعب ذکر کرد و گفت: در حال حاضر ذخایر پشت سد آن ۳۵ میلیون مترمکعب معادل ۲۱ درصد حجم مخزن است و در صورت کاهش روند بارش، استفاده زیادی نمیتوانیم از این سد برای کشاورزی استفاده کنیم.
مدیر مطالعات پایه آب منطقهای مازندران شمار آببندانها را ۸۷۵ قطعه با ظرفیت ۴۰۰ میلیون مترمکعب برشمرد و گفت: در حال حاضر حجم ذخایر این آببندانها ۲۰۰ میلیون مترمکعب و معادل ۵۰ درصد ظرفیت آن است.
وی ادامه داد: در حوزه شرقی به دلیل بارندگیهای اندک، آببندانهای منطقه نیز وضعیت خوبی ندارند و ۵۳ هزار هکتار از اراضی پایین دست و میان دست تجن به صورت مدرن تحت پوشش شبکه زهکشی و آبیاری بوده و از سد مشروب میشوند اما به دلیل کاهش حجم ذخایر این شبکهها از دسترس خارج میشوند.
اگر یکبار دیگر هشدارهای این کارشناس را مرور کنیم متوجه خواهیم شد برای خشکسالی و پدیدههای جدید چون «تغییرات اقلیم» و «گرمایش جهانی» استان مازندران و گیلان و گلستان، تفاوتی با شاخِ آفریقا ندارد و دامنههای آن به این استان هم کشیده شد و اگر دیر بجنبیم و نسبت به صیانت از منابع و همچنین مدیریت در مصرف، مرتکب کوتاهی شویم ما را نیز با خود خواهد برد و اراضی وسیعی از استان مازندران را غیرقابل کشت خواهد کرد و مناطق وسیع شهری و روستایی را دچار بحران آب شرب خواهد کرد.
همزمان موسی نامدار قائممقام آب منطقهای مازندران نیز در چهارمین جلسه شورای حفاظت منابع آب استان همین سخنان و همین آمارها را تکرار کرد و گفت: سد شهید رجایی ساری هم در بدترین وضعیت ذخیره آبی قرار دارد، در مخزن سدهای ما مجموعاً ۱۲۱ میلیون متر مکعب آب موجود دارد که ۳۷ درصد حجم مخازن سدهای استان است و نسبت به سال گذشته با کاهش ۱۱۴ میلیون متر مکعبی افت ۴۷ درصدی را نشان میدهد.
برای ما جای خرسندی بسیار است که بالاخره یکی دو مدیر و کارشناس عضو شرکت آب منطقهای مازندران دستی جنباندند و لبی تر کرند و نسبت به موضوع کمآبی هشدار داند اما چند سوال از جناب مشهدی خلردی مدیر مدیر مطالعات پایه آب آب منطقهای مازندران داریم:
نخست اینکه در چنین شرایطی که آب سد بزرگ مازندران چنین کاهشی دارد و سطح آببندانها کاهش داشته است، اگر فردا و فرداها، سد فینسک شروع به آبگیری کند و آب «اسبهرو» که منبع اصلی تأمینکننده رود تجن است به سمت سمنان برود تا مناطق و نواحی صنعتی استان همسایه را مشروب کند، سد شهید رجایی چه وضعیتی پیدا خواهد کرد و همچنین پس از این سرقت بزرگ آبی، وضعیت آببندانهای مازندران بهویژه در مرکز و شرق چند متر کاهش سطح آب را تجربه خواهند کرد ؟ سوال دوم ما همان است که بارها از «مدیرعامل سابق آب منطقهای مازندران» پرسیدیم و جناب یخکشی پاسخی به ما ندادند و آن سوال این است که چرا در همه این ده سالی که از تصویب و آغاز عملیات اجرایی سد فینسک و برگزاری کمپینهای مردمی که در مخالفت با آن، گذشت تا امروز سخنی نمیگفتند و چه کسی امروز باید پاسخگوی وضعیتِ بُغرنجِ ایجاد شده باشد ؟
سوال سوم ما از مدیر مطالعات پایه آب این است که چرا در خلال اشارات تند و هشدارگونهای که در خصوص منابع آبی استان مازندران داد و ما نیز با همه آن موافقت داریم و این هشدارها را لازم میدانیم، حتی یکبار از اینکه احداث سد فینسک میتواند شرایط را پیچیدهتر و سد شهید رجایی را فقیرتر کند، چیزی نگفت و آیا این شایعه حقیقت دارد که مدیرعامل سابق و برخی کانونهای قدرت در بخش مافیای آب، به آنان هشدار دادند که هرگز سخنی درخصوص سد فینسک نگویند ؟
سوال بعدی ما این است که با توجه به حساسیت موضوع و احتمال خشکشدن مازندران، آیا این خیانتی خزنده در قبال مردم محجوب مازندران نبود که شرکتی که وظیفه و تکلیف قانونی آن، تأمین آب برای بخش شرب و کشاورزی است تا امروز در قبال سد فینسک، سکوت کرده و چیزی نمیگوید و اگر افکار عمومی به برخی مدیران ارشد آن بدگمان باشد و آنان را به «دریافت رشوه و حقالسکوت» متهم کند، حق ندارد ؟
سوال بعدی ما از مهندس مشهدی خلردی این است که آیا ایشان فرزند مازندران نیست و دلش برای این اقلیم نمیسوزد که در شرایطی که از کاهش منابع آبی مازندران آگاهی دقیق، میدانی و بهروز دارد، هرگز یک جمله درخصوص احداث سد فینسک نگفت و هشدار نداد ؟ جمعبندی پایانی ما این است که در همه این سالهایی که رسانهها و صدا و سیمای مرکز تبرستان، مدیران ارشد استان ازجمله «سیدمحمود حسینیپور» استاندار دولت سیزدهم، نمایندگان ساری و میاندورود و بسیاری دیگر از فعالان مدنی و شهروندان عادی، درخصوص آسیبهای ویرانگر سد فینسک هشدار دادند، شرکت آب منطقهای و همچنین جهاد کشاورزی مازندران در سکوتی مرگبار فرو رفتند و حتی امروز که پس از سالها یک مدیر و کارشناس از این دستگاه، درخصوص تهدید آبی مازندران هشدار میدهد اشارهای به سد فینسک نمیکند و این یک ترک فعل آشکار و یک خیانت خزنده است.
