سال‌هاست در ادبیات توسعه کشور، وقتی نام استان گلستان به میان می‌آید، تصویر غالب، استانی سرسبز با ظرفیت‌های کشاورزی سنتی و شکننده است. اما واقعیت این است که در نقشه جدید ژئواکونومی منطقه و با تغییر مدار تجارت جهانی به سمت تعمیق روابط با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، چین و آسیای میانه، گلستان دیگر صرفاً یک انبار غله نیست؛ بلکه دقیق‌ترین، ارزان‌ترین و طبیعی‌ترین چهارراه لجستیکی ایران در مسیر اتصال خلیج فارس به قلب آسیای میانه است.

گلستان برای خروج از سایه و تبدیل شدن به یک هاب لجستیک تراز اول ملی و منطقه‌ای به ابزارهایی نیازمند است که در ادامه خواهیم گفت.
مرز ریلی و جاده‌ای اینچه‌برون ستون فقرات طرح لجستیکی گلستان است. راه‌آهن قزاقستان-ترکمنستان- ایران که از این نقطه عبور می‌کند، کوتاه‌ترین مسیر ریلی برای اتصال کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه به بازارهای جهانی است. اما تبدیل اینچه‌برون به هاب، صرفاً با یک خط ریل محقق نمی‌شود. پیش‌نیاز قطعی آن، احداث باراندازهای خشک چندوجهی و تسریع در احداث خط عریض ریلی جهت کاهش زمان و هزینه توقف قطارهاست. تا زمانی که بوروکراسی مرزی و تخلیه و بارگیری به شیوه سنتی باشد، سرعت ترانزیت فدای تشریفات خواهد شد.
منطقه آزاد تجاری- صنعتی اینچه‌برون یک ظرفیت بی‌نظیر است، مشروط بر آنکه از آفت تبدیل شدن به دروازه واردات کالای مصرفی در امان بماند. راهکار کلیدی، طراحی یک بندر خشک نسل سوم و چهارم در این منطقه است؛ جایی که کالا نه فقط ذخیره، بلکه پردازش، بسته‌بندی، فرآوری و مجدداً بازتوزیع شود. صادرات مجدد غلات قزاقستان و روسیه، تبدیل گلستان به قطب سوآپ و صادرات روغن و دانه‌های روغنی، نمونه‌های بارزی از این خلق ارزش ثروت‌آفرین هستند.
اگر قطار ترانزیت پس از عبور از اینچه‌برون در گلوگاه‌های داخلی زمین‌گیر شود، هاب لجستیک توهمی بیش نخواهد بود. دو پروژه حیاتی در این بخش باید در اولویت اضطراری قرار گیرند. برقی‌سازی و ارتقای ظرفیت راه‌آهن اینچه‌برون-گرگان-گرمسار و احداث راه‌آهن گرگان-مشهد، پروژه‌ای دیرین که نه‌تنها شبکه مسافری شمال و شرق را پیوند می‌زند، بلکه کریدور ترانزیتی شرق به غرب کشور را متحول کرده و گلستان را به تقاطع ریلی سراسری بدل می‌سازد.
لجستیک مدرن بدون حمل‌ونقل چندوجهی (ترکیب ریل، جاده و دریا) ابتر است. با پیگیری لایروبی کانال‌های خلیج گرگان و امکان‌سنجی ایجاد پایانه‌های بندری با آبخور مناسب (به‌ویژه در محدوده گمیشان یا خواجه‌نفس)، گلستان می‌تواند حلقه اتصال دریایی به بنادر آکتائو قزاقستان، ترکمن‌باشی ترکمنستان و ماخاچ‌قلعه روسیه را برقرار کند. این اتصال دریایی، مکمل ریل و جاده خواهد بود و گزینه‌های متنوع‌تری پیش پای صاحبان بار بین‌المللی می‌گذارد.
گلستان سالانه میلیون‌ها تن محصولات زراعی و باغی ممتاز تولید می‌کند. ساخت بزرگ‌ترین پایانه صادراتی و زنجیره سرد شمال کشور در مجاورت فرودگاه‌های گرگان و کلاله و خطوط ریلی، گلستان را به هاب ارسال محصولات فسادپذیر و تازه به بازارهای ثروتمند روسیه و آسیای میانه تبدیل خواهد کرد؛ امری که ارزش صادرات غیرنفتی کشور را جهش خواهد داد.
تبدیل گلستان به هاب لجستیک، ضرورتی برای امنیت اقتصادی و ترانزیتی کل ایران در نظم نوین منطقه‌ای است. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ریلی، اعطای مشوق‌های گمرکی، جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و دیپلماسی فعال اقتصادی پازل‌های این طرح ملی هستند. اگر اراده برنامه‌ریزان کشور به جای نگاه‌های صرفاً متمرکز بر نفت، به سمت دیپلماسی ترانزیت و راهگذرها بچرخد، گلستان نه در حاشیه توسعه، که در قلب تپنده اقتصاد منطقه‌ای ایران خواهد ایستاد.
صادرات ۳۷۲ هزار تن کالا به ارزش ۱۷۷ میلیون دلار
فرهاد زارع مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گلستان با اشاره به ظرفیت جغرافیایی استان برای تبدیل‌شدن به هاب لجستیکی شمال کشور اظهار کرد: موقعیت جغرافیایی گلستان در مسیر تجارت با کشورهای اوراسیا و آسیای مرکزی، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری در استان ایجاد کرده است و باید از این فرصت به شکل مناسبی استفاده کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در ۶ ماه نخست امسال، صادرات گلستان به کشورهای اوراسیا ۵۸ میلیون دلار و به کشورهای آسیای مرکزی ۱۳۷ میلیون دلار بوده است و مجموع صادرات استان با احتساب سایر بازارهای صادراتی به ۱۷۷ میلیون دلار رسیده است.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گلستان با بیان اینکه صادرات استان در ۶ ماهه امسال از نظر وزنی و ارزش دلاری نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد یافته است، ادامه داد: مجموع صادرات استان در این مدت از نظر وزنی ۳۷۲ هزار تن بوده است که نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه استان در حوزه تجارت و صادرات است.