بر کسی پوشیده نیست که تعدد معادن در برخی مناطق مازندران، تا چه اندازه به منابع طبیعی و محیط زیست آسیب رسانده است. حالا معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی مازندران، در نشست شورای اداری چالوس، صراحتا گفته است که جلوی صدور مجوزهای افسارگسیخته معدنی در چالوس گرفته میشود. روح الله سلگی در نشست شورای اداری […]
بر کسی پوشیده نیست که تعدد معادن در برخی مناطق مازندران، تا چه اندازه به منابع طبیعی و محیط زیست آسیب رسانده است.
حالا معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی مازندران، در نشست شورای اداری چالوس، صراحتا گفته است که جلوی صدور مجوزهای افسارگسیخته معدنی در چالوس گرفته میشود.
روح الله سلگی در نشست شورای اداری چالوس ادامه داد: متاسفانه در سالهای گذشته صدور غیرقانونی معدنکاری باعث خطر رانشی شدن زمین و ایجاد ریزگرد در جاده اصلی و بسیاری از مناطق چالوس شده که به طور حتم با لغو مجوز معدنکاری در منطقه جلوی این چالش را خواهیم گرفت.
چند سالی است که با توسعه ویلاسازی در کوهها، جنگلها و سواحل این استان، نیاز سازندگان ویلا به شن و ماسه افزایش یافته و به همین دلیل، سازمان صمت مازندران مجوزهای متعددی را برای برداشت شن و ماسه از کوهستانهای این استان صادر کرده است. این در حالی است که توسعه بی رویه معادن شن و ماسه در مازندران، تخریب چهره فیزیکی کوههای این استان، تشدید گرد و غبار در حاشیه معادن و از بین رفتن پوشش گیاهی مازندران را به دنبال داشته است؛ آن هم در شرایطی که فعالان محیط زیست مازندران معتقدند میتوان به جای برداشت بی رویه شن و ماسه برای توسعه ویلاسازی در این استان، زیرساختهای گردشگری طبیعت را در مازندران تقویت کرد تا حضور پرتعداد گردشگران در این استان به عاملی برای تخریب طبیعت تبدیل نشود.
بیش از دو دهه است که ویلاسازی بی ضابطه به بلای جان طبیعت مازندران به عنوان سرسبزترین استان کشور تبدیل شده است. بسیاری از کارشناسان و فعالان محیط زیست مازندران معتقدند که توسعه ویلاسازی در این استان بیش از ظرفیت اکولوژیک آن انجام شده است. به همین دلیل، چند سالی است که هم پای رشد ویلاها در مازندران شاهد تحلیل پوشش گیاهی، کاهش مساحت جنگلها، کم شدن جمعیت حیات وحش، تخریب کوهستان، آسیب دیدن سواحل و آلودگی رودخانههای این استان هستیم.
در این میان با توجه به اینکه شن و ماسه یکی از مهمترین مصالح ساختمانی مورد نیاز سازندگان ویلا محسوب میشود، چند سالی است که معادن بسیاری در کوههای مازندران از سازمان صمت این استان مجوز گرفتهاند. در چنین شرایطی، توسعه بی رویه معادن شن و ماسه در مازندران به همراه برداشت بیضابطه این معادن از کوهستانها، منجر به تغییر شکل فیزیکی کوههای مازندران به خصوص در حاشیه جاده هراز و جادههای فرعی آن شده و به آلودگی هوا و کاهش پوشش گیاهی در این منطقه دامن زده است.
تغییر چهره کوه های مازندران به دلیل برداشت بی رویه شن و ماسه
جاده دهستان چلاو شهرستان آمل تنها یکی از مناطق استان مازندران است که در سالهای اخیر با گسترش بی رویه معادن شن و ماسه در دل کوهستان مواجه بوده است؛ به نحوی که بررسیهای میدانی حاکی از آن است که در کیلومتر به کیلومتر این جاده، لودرها مشغول برداشت شن و ماسه از کوهستان هستند. تعداد معادن و حجم برداشت شن و ماسه از کوههای بسیاری از نقاط مازندران از جمله جاده چلاو آن قدر زیاد است که شاهد تغییر چهره فیزیکی کوهستانهای استان مازندران به ویژه در شرق این استان هستیم. این در حالی است که ساخت ویلا، مهمترین مورد مصرف شن و ماسههای برداشت شده از کوههای مازندران محسوب میشود.
نکته تاسف بار دیگر این که در هر نقطهای از کوهستانهای مازندران که معادن شن و ماسه فعالیت میکنند، شاهد تشدید گرد و غبار حاصل از فعالیت معادن هستیم. گرد و غبار نه تنها به آسمان بسیاری از شهرها و روستاهای شرق مازندران وارد میشود و هوا را آلوده میکند، بلکه به پوشش گیاهی کوهستان و جنگلهای مازندران نیز آسیب میزند؛ آن هم در شرایطی که نه سود کلان حاصل از معدن کاوی در کوههای مازندران به جیب اهالی این استان میرود و نه توسعه ویلاسازی نقشی در بهبود زیرساختهای گردشگری و بهرهگیری مناسب از مهمترین مزیت نسبی مازندران برای اشتغالزایی دارد.
این نکتهای است که داریوش عبادی، فعال محیط زیست مازندران روی آن دست گذاشت و اظهار داشت: برداشت بی رویه شن و ماسه از کوههای مازندران در سالهای اخیر منجر به تغییر شکل فیزیکی بسیاری از کوهستانهای این استان شده است؛ به گونهای که در دو دهه گذشته به شکل محسوسی شاهد تغییر ریختشناسی طبیعت حاشیه جاده هراز و جادههای فرعی آن در سطح استان مازندران بودهایم.
وی افزود: توسعه بی قاعده معادن شن و ماسه در کوههای مازندران، منجر به تشدید گرد و غبار در بسیاری از شهرها و روستاهای شرق مازندران شده و عملا به پوشش گیاهی کوهستانها آسیب زده است. تداوم این روند نیز میتواند در آیندهای نه چندان دور منجر به کاهش هرچه بیشتر مساحت جنگلهای مازندران شود، زیرا در سالهای اخیر شاهد آن بودهایم که بخش زیادی از شن و ماسهای که از کوههای استان برداشت شده، در ساخت و ساز ویلاهایی به کار رفته است که در دل جنگلهای مازندران قرار دارند.
وجود بیش از ۱۵۰ معدن شن و ماسه در کوه های مازندران
عبادی با بیان اینکه بیش از ۱۵۰ معدن در مازندران مجوز برداشت شن و ماسه از کوهستان را دارند، عنوان کرد: با توجه به افزایش نیاز به استفاده از شن و ماسه به دلیل توسعه ویلاسازی در سطح مازندران، در سالهای اخیر سازمان صمت استان به تعداد زیادی معدن مجوز داده است که شن، ماسه و لاشه سنگ را از کوههای استان برداشت کنند. عمده این معادن نیز در حاشیه جاده هراز، بخشهای مختلف شهرستان آمل و در حاشیه جاده خطیرکوه شهرستان سوادکوه قرار گرفتهاند. البته تعدادی معدن پراکنده شن و ماسه نیز در مناطق تجن، ساری، نکا و بهشهر وجود دارد.
این فعال محیط زیست مازندران ادامه داد: با توجه به توسعه ویلاسازی در استان مازندران در سالهای اخیر، عمده شن و ماسههایی که از کوههای استان برداشت میشود، در ساخت ویلا در سطح مازندران به کار میرود؛ به خصوص که ما در چند سال گذشته شاهد آن بودهایم که اجرای انواع پروژههای عمرانی در سطح استان به کندی صورت میگیرد، اما روز به روز بر تعداد ویلاهای ساخته شده در نقاط مختلف مازندران افزوده میشود.
وی در ادامه تاکید کرد: کند پیش رفتن روند اجرای پروژههای عمرانی در مازندران و سرعت بالای ویلاسازی در این استان نشان میدهد که بخش عمدهای از شن و ماسهای که از کوههای مازندران برداشت میشود، در عملیاتی مانند پل سازی یا جادهسازی به کار نمیرود، بلکه صرف توسعه ویلاسازی در مازندران میشود. این در حالی است که توسعه بی ضابطه ویلاسازی در مازندران در دو دهه گذشته، هیچ تناسبی با ظرفیت اکولوژیک این استان نداشته است.
وجود ۲ میلیون واحد مسکونی اضافی در استان مازندران
عبادی با انتقاد از ازدیاد انواع واحد مسکونی شامل ویلا، خانه، آپارتمان و … در سطح مازندران گفت: مازندران مجموعا حدود ۳ میلیون نفر جمعیت دارد که این تعداد افراد حداکثر به یک میلیون واحد مسکونی احتیاج دارند. این در حالی است که همین حالا حدود سه میلیون واحد مسکونی در قالب ویلا، خانه، آپارتمان و … در مازندران وجود دارد که نشان میدهد تعداد واحدهای مسکونی موجود در سطح استان، سه برابر نیاز اهالی مازندران است.
این فعال محیط زیست مازندران ادامه داد: اکنون حدود دو میلیون واحد مسکونی اضافی در استان مازندران وجود دارد که بخشی از آنها متعلق به مازندرانیهایی است که دو یا سه خانه دارند و خانههای اضافی خود را در طول سال به مسافران اجاره میدهند، اما بخش زیادی از این خانهها به افراد غیربومی تعلق دارد که به داشتن خانه یا ویلا در مازندران تمایل داشتهاند.
وی در ادامه تاکید کرد: متاسفانه در دو دهه گذشته شاهد بالا گرفتن تب داشتن ویلا در مازندران در میان آحاد ایرانیان بودهایم و سالهاست که بسیاری از شهروندان کشورمان که از تمکن مالی بالایی برخوردارند، اقدام به ساخت یا خرید ویلا در مازندران کردهاند. این در حالی است که بسیاری از این افراد مجموعا در طول یک سال حتی ۳۰ روز هم در ویلاهای خود اقامت ندارند، اما صرفا به خاطر اینکه میخواستند در مازندران یک اقامتگاه داشته باشند، اقدام به ساخت ویلا کردهاند؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از این ویلاها در دل جنگل، کوهها و جلگههای مازندران قرار گرفته و با تغییر کاربری اراضی طبیعی ساخته شده است.
عدم گسترش زیرساختهای گردشگری طبیعت
عبادی با بیان اینکه عدم توسعه مناسب زیرساختهای گردشگری طبیعت منجر به رشد بیضابطه ویلاسازی در مازندران شده است، اظهار داشت: شکی نیست که گردشگری طبیعت، مهمترین مزیت نسبی استان مازندران برای کسب درآمد و اشتغالزایی محسوب میشود. کسی هم با حضور پرتعداد گردشگران در مازندران مخالف نیست، اما نکته مهم این است که ما باید به گونهای گردشگری را در مازندران توسعه دهیم که حضور گردشگران در نقاط مختلف استان، منجر به تخریب طبیعت نشود.
این فعال محیط زیست مازندران ادامه داد: آسیبی که ویلاسازی به طبیعت مازندران زده، مشابه آسیبی است که استفاده از خودروهای تک سرنشین در کلانشهرها برای آلودگی هوا در پی دارد. یعنی ما در سالهای اخیر به جای اینکه برای گسترش زیرساختهای گردشگری طبیعت در مازندران شامل ویلاهای سوئیت مانند، هتل آپارتمان، کلبههای گردشگری، اقامتگاههای بوم گردی و… برنامه ریزی کنیم، فقط به ویلاسازی پرداختهایم و بسیاری از اراضی طبیعی مازندران را تخریب کردهایم.
وی در ادامه تاکید کرد: ما باید به جای ویلاسازی در طبیعت مازندران، مجموعههای تفرجگاهی را به اندازه کافی در دل کوهستان، جلگه و سواحل استان گسترش میدادیم تا افراد به جای اینکه هر کدام برای خودشان یک ویلا داشته باشند، هر وقت خواستند به صورت گروهی به انواع تفرجگاهها در مازندران سر بزنند و از طبیعت زیبای این استان لذت ببرند. البته طبیعی است که تفرجگاههای ساخته شده در طبیعت نیز باید با محیط زیست سازگار باشند، به طور مثال، ما نباید فاضلاب تولیدشده در این تفرجگاهها را بدون رعایت اصول علمی تصفیه به رودخانهها بریزیم یا زبالههای حاصل از آن را در طبیعت رها کنیم.
کاهش ویلاسازی با توسعه تفرجگاه های طبیعی در مازندران
عبادی با بیان اینکه اگر زیرساختهای نوین گردشگری در مازندران توسعه پیدا میکرد، نیازی به گسترش بی قاعده ویلاسازی در این استان نبود، عنوان کرد: ما اگر اقامتگاههای بوم گردی و تفرجگاههای طبیعی سازگار با محیط زیست را در دل طبیعت مازندران توسعه میدادیم، در آن صورت نه تنها حضور پرتعداد گردشگران داخلی، آسیبی به محیط زیست مازندران وارد نمیکرد، بلکه اقتصاد مازندران میتوانست از حضور پرشور گردشگران خارجی رونق بگیرد.
این فعال محیط زیست مازندران ادامه داد: با وجود اینکه در سالهای اخیر توسعه بی ضابطه ویلاسازی در مازندران، آسیب زیادی را به طبیعت این استان وارد کرده است، ولی ما هنوز فرصت داریم که با گسترش زیرساختهای گردشگری طبیعت، نیاز شهروندان غیربومی به داشتن ویلا در مازندران را برطرف کنیم. بنابراین در شرایط موجود، گسترش زیرساختهای گردشگریِ سازگار با محیط زیست، نه تنها به درآمدزایی بیشتر برای اهالی مازندران کمک میکند، بلکه منجر به پایداری سرزمین و حفظ طبیعت استان میشود. وی در پایان تصریح کرد: علاوه بر تقویت زیرساختهای گردشگری برای توسعه اکوتوریسم در مازندران، ما میتوانیم با وضع مالیات بر ویلاسازی، هزینه داشتن ویلا یا خانه دوم در این استان را برای افراد غیربومی به حدی بالا ببریم که افراد ثروتمند دیگر میلی به داشتن ویلا در مازندران نداشته باشند؛ یعنی ما باید کاری کنیم که هزینه اقامت در تفرجگاههای طبیعی به شکل محسوسی کمتر از مالیات بر داشتن ویلا در مازندران باشد. به این شکل، به جای اینکه ثروتمندان غیربومی با سرمایهگذاری در توسعه ویلاسازی به تخریب طبیعت مازندران دامن بزنند، با حضور در اقامتگاههای طبیعی به رونق گردشگری طبیعت و سازگار با محیط زیست در استان کمک کنند.
