تراکم جمعیت در سه استان مازندران، گیلان و گلستان بالاتر از میانگین کشوری است و بنا به دلایلی چون خشک‌سالی و پس از آن جنگ، تمایل بسیاری از ساکنان استان‌های مختلف کشور به خرید ملک و زمین و سکونت در این سه استان بالا گرفت و در طرح‌های پیشگیرانه جدید، جمعیت استان مازندران به 7 میلیون خواهد رسید و این افزایش جمعیت معنایی جز افزایش مصرف آب ندارد.

در سوی دیگر مزیت اقتصادی مهم این سه استان کشاورزی است و کشاورزی هم نیاز به آب دارد و بخش قابل توجهی از آبی که در این منطقه تأمین می‌شود به سمت کشاورزی و تولید غذا هدایت می‌شود که آن هم ضروری است و نباید مورد بی‌توجهی قرار گیرد. بنابر آنچه که گفته شد و آمار نیز آن را تأیید می‌کند مصرف آب در سه استان شمالی هر ساله رو به افزایش است آن هم در شرایطی که تولید آب تقریباً ثابت است و اگر شاهد دو سال پی‌درپی خشکسالی یا حتی کم‌بارشی در این منطقه باشیم، کمبود شدید آب هم در بخش کشاورزی و هم در بخش شرب خود را نشان خواهد داد. اکنون سوال مهم این است که چه سیاست‌هایی باید به کار گرفته شود تا ناترازی آبی در سه استان شمالی به بحرانی تبدیل نشود و مدیران و مردم چه گزینه‌هایی برای تدبیر این مشکل دارند؟

پاسخ این است که مردم هم در بخش کشاورزی و هم شرب نباید از مدیریت مصرف غفلت کنند. امروز همه آمارها تأیید می‌کند که مصرف آب در استان‌های شمالی بالاتر از استاندارد است در حالی‌که همزمان برخی مناطق چون شرق مازندران، شرق گلستان و برخی مناطق استان گیلان با کم‌آبی دست به گریبان هستند. اما مدیران ارشد این سه استان، مدیران تخصصی حوزه آب و کشاورزی و همچنین نمایندگان باید با هم هماهنگ باشند و طرح‌های عمرانی را به‌طور جد پیگیری کنند و یکی از این طرح‌ها که هم برای جبران ناترازی آب موثر است و هم ارزش‌های زیست‌محیطی فراوانی دارد زمانی که منابع آبی و خاکی سه استان در زیر بار فشار پسماند و فاضلاب تحت فشار وحشتناک قرار دارد.

البته طرح‌های مربوط به تصفیه فاضلاب و بازچرخانی آب در مازندران و گیلان آغاز شده است اما حرکت آن کند است و باید در اجرای آن تسریع شود. روز گذشته مدیرعامل آبفای گیلان از رشد شاخص‌های کلیدی آب و فاضلاب در استان در دولت چهاردهم خبر داد و گفت: طول شبکه و خطوط انتقال فاضلاب استان از ۹۶۰ کیلومتر در ابتدای دولت به ۱۰۱۸ کیلومتر افزایش یافته و ۵۸ کیلومتر رشد را ثبت کرده است.

علیرضا غیاثی با اشاره به رشد شاخص‌های عملکردی شرکت آب و فاضلاب استان گیلان طی دو سال اخیر، گفت: با هدف توسعه زیرساخت های حوزه آب و فاضلاب و در راستای خدمت رسانی مطلوب تر به گیلانیان، طول شبکه و خطوط انتقال آب در استان گیلان از ۳۰ هزار و ۳۶۵ کیلومتر در ابتدای دولت چهاردهم به ۳۰ هزار و ۹۸۷ کیلومتر در وضعیت کنونی رسیده که بیانگر ۶۲۲ کیلومتر توسعه در این بخش است؛ این توسعه در جهت افزایش پایداری شبکه آبرسانی، بهبود دسترسی و تامین مطمئن آب شرب برای مشترکین انجام شده است. وی ادامه داد: همچنین طول شبکه و خطوط انتقال فاضلاب استان از ۹۶۰ کیلومتر در ابتدای دولت به ۱۰۱۸ کیلومتر افزایش یافته و ۵۸ کیلومتر رشد را ثبت کرده است؛ توسعه این زیرساخت‌ها ضمن فراهم کردن امکان واگذاری انشعابات بیشتر فاضلاب، به گسترش خدمات جمع‌آوری فاضلاب و ارتقای شاخص‌های بهداشت عمومی کمک می کند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب گیلان با بیان این‌که در مدت مذکور، تعداد مشترکین آب و فاضلاب با رشد ۸۱ هزار و ۶۴۰ نفری، از یک میلیون و ۲۱۰ هزار و ۳۷۰ نفر به یک میلیون و ۲۹۲ هزار و ۱۰ نفر افزایش یافته است، گفت: این روند بیانگر توسعه پوشش خدمات و افزایش بهره‌مندی جمعیت از خدمات آب و فاضلاب است. به گفته مدیرعامل آبفای گیلان، ظرفیت تصفیه‌خانه‌های آب از ۵۷۷ هزار مترمکعب در شبانه‌روز در ابتدای دولت به ۶۳۸ هزار مترمکعب در شبانه‌روز افزایش یافته که حاکی از ۶۱ هزار مترمکعب افزایش ظرفیت روزانه است.

نکته آخر این‌که علاوه بر مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی در سه استان شمالی، یکی از موثر‌ترین روش‌های جبران ناترازی آبی، بازچرخانی آب است و باید امروز برای ایجاد زیرساخت‌های آن هزینه کرد در غیر این‌صورت باید چندین برابر این هزینه را بابت خسارت‌های زیست‌محیطی و خشکسالی پرداخت کرد.