مائده مطهری زاده زندگی شهرنشینی در طولانی مدت میتواند باعث بالا رفتن سطح اضطراب و استرس، پایین آمدن سطح کیفیت خواب و مشکلاتی از این قبیل شود. گردشگری سلامت یا توریسم سلامت، اقدامی برای دریافت خدمات درمانی و سلامتی است که با سفر به یک منطقه یا کشور دیگر، صورت میگیرد. در این بین، مازندران […]
مائده مطهری زاده
زندگی شهرنشینی در طولانی مدت میتواند باعث بالا رفتن سطح اضطراب و استرس، پایین آمدن سطح کیفیت خواب و مشکلاتی از این قبیل شود. گردشگری سلامت یا توریسم سلامت، اقدامی برای دریافت خدمات درمانی و سلامتی است که با سفر به یک منطقه یا کشور دیگر، صورت میگیرد.
در این بین، مازندران با ویژگیهای منحصر به فرد از قبیل مناظر طبیعی و دل انگیز سواحل دریای خزر و جنگلهای انبوه و سبزگون هیرکانی که دارد، قطب مهم و اصلی گردشگری کشور به شمار میرود به طوری که سالانه میلیونها نفر به این استان سفر میکنند و از این بابت مازندران با عنوان استان گردشگرپذیر کشور از آن نام برده میشود.
در کنار این داشتههای طبیعی، مازندران از نظر برخی زیرساختها نیز در کشور اهمیت و جایگاه ویژهای دارد که از آن حوزه سلامت است؛ دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران یکی از ۲ مجموعه بهداشتی و پزشکی استان است و ۲۶ بیمارستان دولتی، ۱۴ بیمارستان خصوصی به تعداد حدود پنج هزار تخت بیمارستانی، بیش از یک هزار خانه بهداشت و ۴۵۰ مرکز جامع شهری و روستایی بخشی از امکانات موجود را در اختیار دارد.
این ظرفیت بهداشتی و درمانی به همراه جاذبههای طبیعی باعث شده تا مازندران پتانسیل تبدیل شدن به قطب گردشگری سلامت شاخهای از گردشگری که این روزها در جهان بسیار پُرطرفدار است و کشورهای دنیا از آن درآمدهای هنگفتی بدست میآورند. گردشگری سلامت میتواند ارزآوری و درآمدزایی بسیاری برای کشور به همراه داشته باشد چنانکه به طور متوسط هر گردشگر سلامت میتواند سودی معادل ۳۰ تا ۵۰ میلیون ریال برای کشور به ارمغان بیاورد، البته این درآمد ممکن است با توجه به نوع درمان و جراحیهای متفاوت به بیش از ۱۰هزار دلار نیز برسد.
برای گردشگری سلامت یا توریسم درمانی تعاریف مختلفی ذکر شده است. سازمان گردشگری جهانی یا همان World Tourism Organization یک تعریف مشخص برای آن ارائه داد که طبق آن تعریف گردشگری سلامت یعنی: بهرهگیری از خدماتی که به بهبودی یا ارتقا سلامتی و بالارفتن روحیه فرد (به کمک آبهای معدنی، آبوهوا یا مداخلات پزشکی) منجر میشود و در مکانی خارج از محل سکونت فرد (که بیش از ۲۴ ساعت است) به طول میانجامد.
گردشگری سلامت یک بحث گستردهتر نسبت به گردشگری درمانی است اما در ایران معمولاً آنها را بهجای یکدیگر بهکار میبرند یا مترادف هم میدانند.
تلاش توریسم سلامت این است که کیفیت خدماتش را به بالاترین سطح ممکن برساند و در مقابل هزینهها را تا حد زیادی کاهش دهد؛ این موضوع حتی تبدیل به شعار توریسم سلامت نیز شده است.
در دولت سیزدهم و سه سال اخیر اقدامات زیرساخت و عملیاتی خوبی برای توسعه و گسترش گردشگری سلامت در مازندران رقم خورده است تا این استان را از تک بٌعدی بودن و مسافرپذیر بودن مردم کشورمان خارج شود.
مدیر امور بین الملل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران با اشاره به وجود ۴۰ بیمارستان دولتی و خصوصی دراستان گفت:از این میان برای تعدادی از بیمارستان های استان از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجوز گردشگری سلامت صادر شده است. محسن رمضانی افزود: با توجه به اینکه اعزام بیماران از خارج کشور از طریق شرکت های حوزه گردشگری سلامت که مجوز فعالیت آنها وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری صادر می کند انجام می شود. وی ادامه داد: برای این منظور با توجه به بی رغبتی شرکت های گردشگری سلامت مازندران برای فعالیت در این خصوص طی رای زنی انجام شده شرکت هایی از تهران در این زمینه با مازندران همکاری می کنندو بیمارانی خارجی در قالب فرمت تعریف شده گردشگری از کشور مبدل تحویل گرفته و به استان مازندران منتقل می شود. مدیر امور بین الملل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران با زیرساخت هایی که فراهم شده است پیش بینی می شود ماهانه ۱۰ تا ۱۵ بیمار از کشورهای دیگر برای انجام جراحی و یا دیگر مداخلات درمانی در بیمارستان های استان بستری شوند. معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران روز شنبه به خبرنگار ایرنا گفت: تا پیش از روی کارآمدن دولت سیزدهم ظرفیت و زیرساختی برای اجرای گردشگری سلامت در این استان وجود نداشت و این بخش از گردشگری مرتبط با حوزه درمان و سلامت در این دولت رونق گرفته است. کاظم محمودی افزود: بیمارستان خاتم بهشهر در زمینه چشم، بیمارستان فاطمه زهرا (س) در ساری در بخش قلب، بیمارستان امام خمینی(ره) ساری در بخش سرطان شناسی و ناباروری، بیمارستان های رامسر و چالوس در بخش جراحی و گوارش آمادگی پذیرش بیماران خارجی را دارند. وی ادامه داد: علاوه بر این پنج بیمارستان دولتی در این زمینه فعال هستند، بیمارستانهای خصوصی نیز پای کار آمدند که بیمارستان های
فکوری جویبار، شفای ساری و شمال آمل نیز در این زمینه آمادگی پذیرش بیماران خارجی را دارند. محمودی با اشاره به اینکه ظرفیت خدمات درمان بالا و فراهم است، گفت: در این زمینه پزشکان خوبی داریم که فرصت بسیار خوبی است و باید از این ظرفیت بهرهبرداری شود.
وی خاطرنشان کرد: برای اجرای گردشگری سلامت در مازندران اقدامات و بسترهایی در این بیمارستان ها فراهم شده که از آن جمله ورود تجهیزات تخصصی مورد نیاز و هتلینگ است.
تاریخچه گردشگری سلامت
این مفهوم از زمان روم، ایران و یونان باستان وجود داشته و مردم به قصد افزایش سطح سلامتی سفر میکردند. آرامآرام این مفهوم به اروپا راه یافت و سپس از طریق این ناحیه جهانی شد. در دوران باستان برای افزایش سطح سلامتی مردم اکثراً به رودخانهها و مکانهای دارای چشمه آب معدنی سفر میکردند. چراکه معتقد بودند این آبها برای سلامتی بدن بسیار مفیدند و میتوان از طریق آن قوای جسمی و روحی را بازیافت. قرنهاست که آبهای معدنی در سراسر جهان پرطرفدارند و همواره هم گردشگران زیادی به قصد افزایش سطح سلامتی به سمت آنها میروند. در انگلستان بسیاری از اقامتگاههای کنار دریا توسعه پیدا کرد چراکه مردم باور داشتند آب دریا باعث سلامتی آنها میشود. نمونههایی از این دست را میتوان در سراسر اروپا یافت. آبهای معدنی به درمان رماتیسم، عفونتهای پوستی و سوءهاضمه کمک زیادی میکرد. در ایران نیز آبهای معدنی زیادی وجود داشتند و مردم به قصد درمان به این مناطق سفر میکردند؛ البته چنین سفرهایی تا امروز نیز ادامهدار بوده است.
در معنای سنتی، گردشگری سلامت چنین چیزی است اما امروز بسیاری گمان میکنند که گردشگری سلامت یعنی سفر به کشوری برای انجام جراحی یا استفاده از خدمات پزشکی پیشرفته.
گرچه که این نوع گردشگری هم نوعی گردشگری سلامت است اما تمام آن تعریف نمیکند. بهترین تعریف برای یادگیری این نوع گردشگری همان تعریفی است که سازمان گردشگری جهانی ارائه داده است.
گردشگری پزشکی Medical Tourism
رایجترین شاخه گردشگری سلامت گردشگری پزشکی است. بههمین خاطر هم اکثر مردم تصور میکنند که گردشگری سلامت به کل همین است. این نوع گردشگری یعنی بهمنظور استفاده از خدمات پزشکی روز دنیا به کشور دیگری سفر کند که امکانات پزشکی در آن خوب و هزینهها نسبت به محل فعلی زندگی او پایینتر است. معمولاً از کشورهای اروپایی، امریکایی و توسعهیافته به کشورهای آسیایی و درحالتوسعه سفر میکنند چراکه نرخ ارز به آنها اجازه میدهد با هزینه بسیار پایینتری نسبت به کشور خودشان خدمات پزشکی دریافت کنند. این نوع گردشگری بسیار حساس و مهم است چراکه مستقیماً با جان توریست ارتباط دارد. بههمین دلیل نمیتوان تنها بر روی جنبه درآمدزایی آن توجه کرد. ایران نیز یکی از کشورهایی است که در زمینه گردشگری پزشکی خصوصاً شاخه زیبایی بسیار خوب عمل کرده و متقاضیان زیادی از سراسر دنیا دارد.
گردشگری طبیعت درمانی Curative Tourism
در این گردشگری توریست به مکانهایی سفر میکند که بهلحاظ جغرافیایی و تاریخی دارای جاذبه گردشگری و درمانی بهطور همزمان هستند.
گردشگری تندرستی Wellness Tourism
در این رشته، گردشگران بهدنبال آرامش و رهایی از تنش روزانه خود هستند. سفر گاهی برای آنها توسط پزشک تجویز میشود و گاهی نیز خودشان برای افزایش سطح سلامتی به سفر میروند. بسیاری از آنها بهقصد درمان بیماری خاصی سفر نمیکنند و تنها قصدشان این است که روحیه خود را تقویت کنند. برای نمونه جزیره کیش یکی از نقاط مهم برای گردشگری تندرستی در ایران است.
