مائده مطهری زاده
جنگل‌های دوهزار تنکابن از زیباترین جنگل‌های شمال ایران حالا سه روز است که طعمه حریق شده و تلاش‌های نیروهای مردمی و امدادرسان تاکنون برای خاموش کردن آتش نتیجه موثری در بر نداشته است.
رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری تنکابن، روز دوشنبه ۶ آذرماه در مصاحبه‌ای گفت: با توجه به شرایط نامساعد جوی در این مناطق آتش‌سوزی گسترده‌تر شده و بالگرد قادر به مهار آتش نبود که از صبح دو پرواز ناموفق و نزدیک به سقوط به دلیل شدت زیاد باد داشته است.
وی افزود: حدود ۲ هکتار از جنگل‌های دوهزار در هفته گذشته سوخته بود که از روز دوشنبه دوباره آتش‌سوزی شروع شده که فعلا نمی‌توانیم وسعت آن را تخمین بزنیم.
منتظری تصریح کرد: بیش از ۲۰۰ نفر از نیروهای سپاه، بسیج، نیروی انتظامی، تشکل‌های مردمی در این منطقه برای مهار آتش کمک می‌کنند ولی وزش دوباره باد زحمات را چند برابر کرده است. ضمن تقدیر و تشکر از کمک‌های مردم و یاری رساندن آنها به ماموران یگان حفاظت منابع طبیعی، تصریح کرد: نیاز به نیروی انسانی بیشتری است که در این وضعیت موجود بتواند در آتش برود نه اینکه اینجا جمع بشوند و تماشاچی باشند، آنهایی که واقعا می‌توانند برای خاموش کردن آتش به دل جنگل بروند فقط بیایند. ۲۸ آبان ماه یعنی حدود هشت روز پیش از این نیز، آتش به جانِ جنگلهای دوهزار تنکابن و نوکرس چالوس افتاده بود. حسینعلی محمدی مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران از آتش به جان شدنِ حدود ۲ هکتار از عرصه‌های طبیعی این دو منطقه خبر داده بود. محمدی با هشدار اینکه عامل انسانی، دلیل این آتش‌سوزی‌ها است، تصریح کرد: سخت گذر بودن منطقه و وزش باد شدید مهار آتش را سخت کرده بود، اما با تلاش چندین ساعته این آتش مهار شد. وی یادآور شد: برخی افراد نسبت به این هشدار‌ها بی‌توجه هستند و بی‌احتیاطی آنان سبب بروز خسارت‌های جبران ناپذیری به عرصه‌های جنگلی می‌شود.

اطفای حریق با قاطر و اسب
خضرالله، یکی از اهالی منطقه در این باره به خبرشمال گفت: در حال حاضر که با شما گفتگو می‌کنم، حدود ۱۵- ۱۶ قاطر و سه اسب برای اطفای حریق از سوی مردم محلی به کار گرفته شده‌اند؛ البته یک لوله آب هم که از جنگل عبور می‌کرده، به یک شیلنگ وصل شده تا آب پاشی صورت گیرد. به گفته این فرد بومی، حجم آتش به حدی زیاد است که قابل کنترل نبوده به دلیلِ شیب زیاد جنگل، از ارتفاعات تا جاده پایین‌دست را درگیر کرده است. آنطور که خضرالله می‌گوید چیزی در حدود سی تا چهل هکتار از مناطق صعب‌العبور، در لهیب آتش می‌سوزد و کاری از دست کسی ساخته نیست.
خضرالله در این باره ادامه می‌دهد که ابتدا آتش سوزی در منطقه‌ای به نامِ اسب شوران، در محدوده‌ای کمتر از یک هکتار آغاز شده بود، آنجا به دلیلِ مسطح و دشت بودن زمین، آتش به راحتی خاموش شد گرچه در همان نقطه هم سه مرتبه آتش سوزی اتفاق افتاد؛ اما متاسفانه اینجا به دلیلِ شیب تندِ و صخره‌ای بودن زمین، کارِ آتش سوزی به شدت دشوار و طاقت‌فرسا و تا حدی ناممکن شده است. آنچنانکه این فرد از روستای بالاس مدعی شده است، نیروهای امدادرسان هم تازه ار روز دوشنبه ۶ آذرماه (سومین روز آتش سوزی) به جد وارد کارزارِ حریق و جنگل شده‌اند. او از ورودِ جنگلبانان به منطقه نیز خبر داده و گفته در حال حاضر ما مسافتی به اندازه یک کیلومتر را به کمکِ اسب و قاطر مشغول آب پاشی جنگل آتش گرفته هستیم. به گفته خضرالله بالگرد اطفای حریق هم دو مرتبه به منطقه آمد اما به دلیلِ وزشِ بادِ شدید قادر به خاموش کردن آتش نبوده است. ایران وطن ماست، جنگل، قلب ماست. این جمله از زبانِ آقای خضرالله پایان بخشِ مصاحبه ما بود. قطعا، بی‌توجهی به هشدارها و توصیه‌هاست که موجب وقوع حریق در دل جنگل‌های هیرکانی آن هم در روزهای برگ‌ریزان پاییزی می‌شود. قصه پرغصه غبار خاکستری بر جنگل‌های شمال همه ساله به‌ویژه در فصل گرم سال و برگ‌ریزان تکرار می‌شود. البته دلیل عمده حریق در جنگل‌ها، عامل انسانی است که برخی بدون توجه به توصیه موجب برافروختن آتش بر پیکر طلای سبز می‌شوند. با وجود اینکه درباره خطرات رها کردن و خاموش نکردن آتش در عرصه‌های جنگلی هشدار داده شده، اما کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد و همین بی توجهی موجب برافروختن آتش در دل جنگل‌های می‌‌شود.

نابودی دو میلیون هکتار از جنگل‌های شمال

اما فقط این آتش سوزی‌ها نیست که جان به لبِ جنگلهای هیرکانی رسانده است دو سال پیش بود که دبیرکل وقتِ انجمن علمی اقتصاد شهری ایران گفت: حدود ۲ میلیون هکتار از جنگل‌های شمال کشور امروزه محل تاخت و تاز ویلاسازان و جنگل‌خواران قرار گرفته است و تخمین‌ها حاکی از آن است که پوشش جنگلی مازندران طی ۵۰ سال گذشته نصف شده است. سید محسن طباطبایی مزدآبادی، دبیرکل انجمن علمی اقتصاد شهری ایران، در گفت‌وگویی در رابطه با روند جنگل‌زدایی در کشور بیان کرد: جنگل‌زدایی و تخریب جنگل‌ها روندی است که در مقیاس جهانی رو به گسترش است و تخریب جنگل‌ها و تبدیل آن‌ها به اراضی کشاورزی، صنعت چوب، تخریب جهت فعالیت‌های استخراجی و اکتشاف معادن، تخریب برای گسترش زیرساخت‌های شهری و بین شهری به‌ویژه حمل و نقل، آتش سوزی و …, شماری از عوامل هستند که در مجموع علیه جنگل‌ها به کار گرفته می‌شوند.
وی در رابطه با آمار جنگل‌زدایی در کشور بیان کرد: متاسفانه جنگل‌زدایی در کشور ما روندی نگران‌کننده داشته است؛ در کشور ما کمتر از ۱۰ درصد سطح سرزمین پوشش جنگلی است. در واقع ما کشوری بیابانی هستیم که سهم ما از جنگل یک‌چهارم استاندارد سرانه جهانی است که آن هم به طرق مختلف و در نقاط مختلف در حال تخریب است. دبیرکل انجمن علمی اقتصاد شهری ایران ادامه داد: حدود ۲ میلیون هکتار از جنگل‌های شمال کشور امروزه محل تاخت و تاز ویلاسازان و جنگل‌خواران قرار گرفته است و تخمین‌ها حاکی از آن است که پوشش جنگلی مازندران طی ۵۰ سال گذشته نصف شده است. این اتفاق در حالی به وقوع می‌پیوندد که قوانین متعددی برای حمایت و حفاظت از جنگل وجود دارد.

پایان عمر جنگلهای شمال تا ۳۰ سال آینده
رئیس وقتِ انجمن جنگلبانی ایران نیز در سالهای اخیر اظهار داشت: همان نشانه‌هایی که طی ۳۰ سال گذشته منجر به نابودی جنگل‌های زاگرس شد، امروزه در جنگل‌های شمال مشاهده می‌شود و اگر این روند ادامه یابد تا ۳۰ سال آینده جنگلی نداریم. همه اینها نشان از یک چیز دارد و آن هم اینکه جنگل‌های ارزشمند شمال کشور بیش از هر زمان دیگری به مرز نابودی نزدیک‌اند و چنانچه روندِ مخاطره بارِ فعلی ادامه یابد، به زودی تنها یادی از جنگلهای هیرکانی در کتاب‌های درسی باقی خواهد ماند.