امروز ۵ آذرماه و در تقویم مناسبت‌های جمهوری اسلامی، مصادف است با روز بسیج مستضعفین، نهادی که تنها چندماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۵۷ به فرمان بنیانگذار فقید جمهوری اسلامی تأسیس شد و دو ماه بعد قانون آن نیز به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.
شاید در نخستین ماه‌ها و سال‌های پس از شکل‌گیری این نهاد انقلابی، کمتر کسی تصور می‌کرد که بسیج چون یک فکر و فرهنگ رشد کند و ببالد و در همه ساختارهای نظام اسلامی ریشه بدواند و به جایی برسد که امروز می‌تواند گفت اندیشه بسیج مردمی، محقق شده است و در همه حوزه‌های نظامی و غیرنظامی حضور تفکر بسیجی را می‌تواند مشاهده کرد.
نگاهی گذرا به تاریخ بسیج نشان می‌دهد این ساختار ویژه که در کمتر نظام سیاسی می‌توان نمونه آن را دید کارکردهای متنوعی داشته و تقریباً در همه کارکردهای خود نیز موفق بود و جامعه و نظام اسلامی را به جلو سوق داد.
زمانی که بسیج تشکیل می‌شد بحبوحه انقلاب بود و کشور در تنش گروه‌های سیاسی مختلف، هر روز یک بحران را تجربه می‌کرد و با اطمینان می‌توان گفت با وجود این‌که گروه‌های مخالف و معاند بسیار بودند و برخی از این گروه‌ها نیز دست به اسلحه برده بودند و اقدام به ترور مخالفان و حتی کارکنان معمولی سپاه و بسیج را در دست داشتند، حضور بسیج و عمومیت و فراگیر بودن تفکر بسیجی در جامعه موجب شکست معاندین داخلی و گروه‌هایی چون منافقین شد.
هنوز ساختار و سازمان بسیج در بستر جامعه در حال فراگیر شدن بود و یارگیری می‌کرد که جنگ تحمیلی به خواست و اراده کشورهای غربی که منافع خود را در خطر دیدند و با عاملیت صدام معدوم، شروع شد.
قدرت ماشین جنگی و حجم آتش ارتش عراق به حدی بود که بسیاری از تحلیل‌گران بر این باور بودند که نظام نوپای اسلامی که ساختارهای رسمی نظامی و تشکیلات ارتش آن در نتیجه انقلاب و دگرگونی سیاسی از هم پاشیده بود، در برابر توان ایستادگی ندارد و به‌زودی تسلیم خواهد شد.
در این فراز از تاریخ معاصر نیز بسیج وارد معرکه شد و به گفته یکی از فرماندهان جنگ، در برخی مقاطع به‌ویژه ماه‌های اولیه جنگ تحمیلی، تعداد نیروهای بسیج عمومی بسیار بیشتر از ساختارهای رسمی نظامی مانند ارتش بود و همین حضور موجب شد کشوری که تازه انقلاب کرده بود بتواند خود را بازسازی کند و نهادهای نظامی جدید را شکل بدهد و ادامه جنگ با پیروزی قاطع فرزندان ایران‌زمین همراه شود و شکست‌های ماه‌های اولیه مانند اشغال خرمشهر و محاصره آبادان هرگز تکرار نشود.
پس از جنگ نیز بسیج موفق شد خود را با وضعیت جدید همراه و هماهنگ سازد، وضعیتی که در تاریخ از آن با دوران سازندگی یاد می‌شود. جوانان بسیجی با تجربه‌ای که از ساختن راه و پل و معبر در جنگ تحمیلی آموخته بودند، با کمترین امکانات و با اراده‌ای پولادین و امید به فردای روشن، شروع کردند با ساختن هر آنچه که ویرانی بود.
بسیج، همزمان با طرح‌های سازندگی، در میدان جنگ فرهنگی هم با تهاجم فرهنگی مبارزه می‌کرد و وارد جنگ اقتصادی هم شد و در بسیاری از این حوزه‌ها نیز مانند مانند عملیات کربلای ۵ و بیت‌المقدس و شکست حصز آبادان، حماسه‌آفرینی کرد و امروز نیز در قامت یک ساختار واحد فرهنگی در جامعه عمل می‌کند.
این روز و این مناسبت انقلابی را به همه مردم، بسیجیان عزیز و خانواده‌های آنان تبریک می‌گوییم و یا شهدای بسیج و بسیجیان شهید را گرامی می‌داریم و از مدیران همه دستگاه‌های اجرایی و انقلابی اسان مازندران، گیلان و گلستان توقع داریم ضمن تکریم ویژه بسیجیان در این ایام، خود نیز تلاش کنند نه تنها در حرف و ادعا که در عمل بسیجی باشند و همواره منافع مردم و استان را در صدر قرار دهند.
مدیران باید بدانند که بسیج تفکری بود که با عشق به کشور و ایمان به خدا موفق شد ایران را با آن همه زخم که بر تن و پیکر خود داشت، به سلامت به امروز برساند و از امروز آنان وظیفه دارند تفکر بسیجی را به نسل آینده و جوانان و نوجوانان فردای این سرزمین منتقل کنند. نکته آخر این‌که بسیج، تنها یک ساختار نظامی نیست که تنها به درد میدان جنگ بیاید و کارآیی نظامی داشته باشد، بلکه بسیج یک تفکر و نگرش است که بر صیانت از نظام اسلامی و مردم کشور تأکید و تمرکز دارد و همین نگرش موجب شد هر زمان در هر حوزه‌ای که ضرورت دانشت وارد شود و کارها را به جلو ببرد همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب گفتند «عرصه‌ی بسیج یک عرصه‌ی عمومی است؛ نه مختص یک قشر است، نه مختص یک بخشی از بخش‌های جغرافیایی کشور است، نه مختص یک زمانی دونِ زمان دیگری است؛ نه مختص یک عرصه‌ئی دون عرصه‌ی دیگری است. در همه‌ی جاها، در همه‌ی مکان‌ها، زمان‌ها، عرصه‌ها و در همه‌ی قشرها، این وجود دارد. این معنای بسیج است.»