جاده تنکابن – الموت – قزوین جاده‌ای است که دریا را به قزوین وصل می‌کند.

این جاده یکی از پروژه‌های استراتژیک و ملی کشور است که با هدف کاهش مسافت و زمان سفر بین ۲ استان قزوین و مازندران و تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و گردشگری آغاز شد اما حالا پس از گذشت حدود ۱۷ سال از عمر اجرایی آن، همچنان در نیمه راه است. طرح اولیه احداث محور «تنکابن-الموت-قزوین»، یکی از مصوبات مهم سفر مقام معظم رهبری به استان قزوین در سال ۱۳۸۲ بود که با مشخصات راه ‏اصلی و به صورت بزرگراه پس از انجام عملیات مطالعاتی، در سال ۱۳۸۶ با امضای موافقت‌نامه وارد مرحله اجرا و آغاز عملیات عمرانی از سمت استان قزوین شد. این پروژه شامل ۶ قطعه (فاز) است که قطعات ۵ و ۶ آن در استان مازندران قرار دارد. هم‌اکنون فازهای یک، ۲ و ۳ پروژه با حدود ۶۲ کیلومتر، بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و در مراحل پایانی اجرا قرار دارند. این قطعات از کیلومتر ۲۵ آزادراه قزوین-کرج تا روستای شهرک در بخش رودبار الموت ادامه می‌یابد.
شهریورماه امسال، معاون ساخت و توسعه راه‌های شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور در این باره اظهار داشت: محور قزوین- الموت -تنکابن منجر به اتصال استان‌های غربی به شمال کشور خواهد شد و با توجه به اهمیت محورهای شمالی در شبکه راه‌های کشور و حجم بالای ترافیک، این پروژه می‌تواند به کاهش قابل توجه ترافیک محورهای موازی در استان‌های تهران و البرز به سمت شمال کشور کمک کند.
وی با بیان اینکه این پروژه یکی از مصوبات سفرهای استانی رهبر معظم انقلاب به قزوین است، افزود: اولویت نخست این مسیر به طول ۶۲ کیلومتر در استان قزوین با پیشرفت فیزیکی حدود ۹۰ درصد در حال اجراست که ۵۷ کیلومتر از این مسیر یک لایه آسفالت شده است. این مسئول ادامه داد: برای حفظ محیط زیست، ۲ دستگاه گالری از چهار دستگاه برای عبور حیوانات ساخته شده است. همچنین، تونل شیرکوه به طول ۷۹۰ متر تکمیل شده و هفت پل به طول ۴۲۰ متر نیز در این مسیر احداث شده است.
کدخدا زاده در خصوص عملیات اجرایی در استان مازندران نیز توضیح داد: ۳۴ کیلومتر از این مسیر با پیشرفت فیزیکی حدود ۲۵ درصد در استان مازندران در حال ساخت است. اولویت نخست این بخش، تکمیل ۱۶ کیلومتر از مسیر از روستای مران تا ابتدای جاده «سه هزار» است. همچنین، عملیات روسازی و آسفالت هفت کیلومتر از این محدوده در حال اجراست و به دلیل وجود معارضان ملکی، تخصیص نقدی بیش از ۴۰ میلیارد ریال اعتبار برای رفع این مساله نیاز است. وی، کاهش طول مسیر از ۳۳۰ کیلومتر به ۱۶۴ کیلومتر را یکی از مهم‌ترین مزایای این پروژه دانست و گفت: کاهش زمان سفر از ۶ ساعت به سه ساعت، کاهش ۳.۸ میلیون لیتر مصرف سالیانه سوخت، ساماندهی روستاهای منطقه الموت برای جذب گردشگران، بهره‌برداری از معادن غنی الموت و توسعه گردشگری در منطقه رودبار الموت از دیگر مزایای این پروژه است.
معاون ساخت و توسعه راه‌های شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، همچنین حجم عملیات خاکی این پروژه را ۳۲ میلیون مترمکعب اعلام کرد و اظهار داشت: ۴۸۰ هزار مترمکعب بتن‌ریزی، ۵۰۰ هزار تن آسفالت، ۲۶ هزار مترمکعب خاکبرداری و ۶ میلیون مترمکعب خاک‌ریزی از دیگر اقدامات انجام شده در این مسیر است. علاوه بر این، احداث ۳۲ دستگاه تونل به طول ۲۰ هزار متر، ۳۱ دستگاه پل خاص به طول ۷۰۰ متر و چهار دستگاه گالری برای عبور حیوانات از دیگر عملیات اجرایی این پروژه است.
۱۵ هزار میلیارد اعتبار نیاز است
حالا، یاسر بشکول مدیر پروژه جاده تنکابن – الموت – قزوین در حاشیه نشست بررسی موانع این راه در محل قرارگاه خاتم الانبیا با بیان اینکه تاکنون برای ساخت این پروژه، هزار میلیارد تومان هزینه شده است، اظهار کرد: این پروژه به دلیل نبود منابع مالی بیش از یکسال با رکود مواجه شد که با پیگیری‌های نماینده مجلس، ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار به آن تزریق شده و پیمانکار آن نیز از مؤسسه عاشورا که در قزوین مستقر بود به مؤسسه راهیران که در مازندران مستقر است تغییر کرد.
وی اظهار امیدواری کرد که در صورت تأمین منابع مالی و تغییر پیمانکار عملیات ساخت این پروژه روند سریع‌تری را در پیش بگیرد.
بشکول گفت که برای تکمیل پروژه راه تنکابن، الموت، قزوین بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
این مقام مسئول افزود: پیشرفت فیزیکی پروژه مذکور در قزوین بیش از ۷۰ درصد و در مازندران حدود ۳۵ درصد است. وی اضافه کرد: قطعه پنج و شش این پروژه در محدوده مازندران قرار دارد.
یاسر بشکول افزود: تاکنون از مجموع ۶۸ کیلومتری محدوده جغرافیایی مازندران این بزرگراه، گام آخر یا به عبارتی قطعه ۶ آن به طول حدود ۳۴ کیلومتر به خاطر سختی و پیچیدگی عملیات هیچ اقدامی انجام نگرفته منتهی قطعه پنج آن که بیش از ۳۰ کیلومتر طول دارد حدود ۶۲ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
وی اظهار کرد: آنچه گزارش شده این بزرگراه در استان قزوین از آنجایی که از پیشرفت قابل توجهی برخوردار بوده به احتمال زیاد در ماه‌های آتی به بهره برداری برسد و زیر بار ترافیک برود اما در استان مازندران از آنجایی که به جز در سال‌های ۹۷ و ۹۸ شمسی تزریق اعتبارات قابل توجه بوده اما در ادامه به شکل قطره چکانی شد بنابراین روند اجرای عملیات از آن سال‌ها تاکنون به علت محدودیت‌های اعتباری از پیشرفت آنچنانی برخوردار نبوده است.
مدیر پروژه قزوین – الموت – تنکابن گفت: در زمان حاضر رویکرد و راهبرد دولت و وزارت راه بر آن بوده تا بتواند از راه مولد سازی و تهاتر اعتبارات قابل توجهی تزریق کند تا آنکه روند ساخت آن شتاب بیشتری گیرد و به سرانجام برسد چرا که تکمیل آن خیلی می‌تواند در صرفه جویی در مصرف سوخت و تسهیل در عبور و مرور خودروها هم جاده‌های جنوبی منتهی به مازندران به ویژه محور چالوس – کرج محدوده کندوان اثر بخش باشد. بشکول توضیح داد: مسیر کنونی تنکابن – رشت – قزوین حدود ۳۳۰ کیلومتر است به طور طبیعی اگر این بزرگراه به سرانجام برسد حدود ۵۰ درصد طول مسیر کاهش یافته و استان‌های غربی مانند گیلان، همدان، زنجان، سنندج، کردستان و ایلام و از جنوب هم استان‌های تهران، کرج و … ارتباط آنها به مازندران نزدیک‌تر می‌شود. این مسوول ابراز امیدواری کرد: با وعده ای که مسوولان وزارت راه و دیگر مسوولان داده اند با انتقال منابع نقدیندگی به سمت تهاتر و مولد سازی اعتبارات هم به تناسب پیشرفت کار اختصاص دهند تا هرچه زودتر پرونده این طرح تاریخی بسته شود.
توانستیم ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار به این پروژه تزریق کنیم
سیدشمس الدین حسینی نماینده مردم تنکابن، رامسر و عباس آباد در مجلس شورای اسلامی هم در گفت گو با خبرنگاران ضمن تاکید بر اهمیت راهبردی این پروژه و نقش مهم آن در حمل و نقل کشور اظهار کرد: پس از یکسال رکود کامل این پروژه به دلیل کمبود منابع مالی و در شرایطی که قرارگاه خاتم الانبیا در شرف جمع آوری تجهیزات خود بود، با پیگیری‌های انجام شده، توانستیم ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار به این پروژه تزریق کنیم.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، کارکرد این پروژه را در توسعه اقتصادی منطقه، توسعه گردشگری و تسهیل در حمل و نقل بسیار مهم برشمرد.
وی اضافه کرد: با بهره برداری از این پروژه، استان قزوین با مناسبات اقتصادی و قرار داشتن در مسیر ترانزیت و مازندران با کارکرد گردشگری قوی باهم پیوند زده می‌شوند اما این کافی نیست زیرا حتی در صورت تکمیل آزاد راه تهران – شمال و آزاد راه چالوس به رامسر، بازهم نمی‌توانیم بر حجم انبوه ترافیک غلبه کنیم. حسینی با تاکید براینکه برای غلبه ترافیک موجود در راه‌های منتهی به شمال کشور باید ساخت پروژه‌های راهسازی بزرگی را در دستور کار قرار دهیم، خاطر نشان کرد: منابع مالی پروژه راه تنکابن – الموت – قزوین در آغاز کار توسط فروش سهام فولاد خوزستان تأمین می‌شد اما رفته رفته به دلیل کمبود منابع مالی دچار رکود کامل شده و به همین دلیل با پیگیری‌هایی که انجام شد، توانستیم با تزریق اعتبار و تغییر کارفرما و پیمانکار، این پروژه‌ی مهم را فعال کرده و در مدار ساخت قرار دهیم.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: قطعه پنج و شش این پروژه در تنکابن قرار دارد که قطع شش آن در واقع مسیری است که از کمربندی تنکابن تا هلوآن امتداد داشته و مسیر تردد مردم است اما نیاز به بهسازی و ترمیم و توسعه دارد و قطعه پنج نیز که از هلوان آغاز و تا مران ادامه داد، بسیار پیچیده بود و بخشی از آن نیز انجام شده است.
نماینده مردم شهرستان‌های تنکابن، عباس آباد و رامسر در مجلس شورای اسلامی گفت: مهم‌ترین راهبرد این دولت اجرای طرح مولد سازی بوده و در نظر دارد با تأمین اعتبار به این شیوه مالی بیشتر طرح‌های تاریخی که از ادوار گذشته روی زمین باقی مانده به سرانجام برساند به هر شکل آنچه از سوی پیمانکاران و ناظران این طرح ملی گزارش شده تکمیل این طرح حدود ده هزار میلیارد تومان، اعتبار نیاز دارد و امیدوارم با تزریق این اعتبار این طرح عمرانی که نزدیک به ۲ دهه زمان بر شده هرچه زودتر به بهره برداری برسد. هادی منصورکیایی، رئیس اداره حفاظت از محیط زیست تنکابن نیز در گفت‌وگویی کوتاه با بیان اینکه مسیر این پروژه در مازندران به جهت رعایت مسائل زیست محیطی تغییر کرد و ۷ کیلومتر بییشتر شد، گفت: مسیر ابتدایی پروژه از حوالی روستای «سَربالان» وارد منطقه جنگلی و بکر «اِوَل» می‌شد که با مطرح شدن موضوعات زیست محیطی و تذکر به مدیران پروژه، مقرر شد همان مسیر دسترسی روستایی با تمهیدات لازم تعریض و برای پروژه تعریف شود.
منصورکیایی با بیان اینکه این پروژه به معنای حقیقی مجوزی کسب نکرده اما با همراهی و همکاری پیمانکار تمهیدات زیست محیطی در آن رعایت شده است، خاطرنشان کرد: ایجاد و احداث گالری و فنس کردن بخشی از محوطه‌ها برای تردد حیوانات و تغییر و اصلاح مسیر که منجر به افزایش ۷ کیلومتری آن و ایجاد تونل‌ها و گالری‌ها شد از جمله تمهیدات زیست محیطی این طرح است.
این پروژه در محدوده استان قزوین حدود ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد
در آنسوی ماجرا، سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین بیان کرد: این پروژه در شش قطعه اجرا می‌شود که قطعات یک تا ۴ در استان قزوین و قطعات ۵ و ۶ در مازندران است.
میزانی تصریح کرد: این پروژه در محدوده استان قزوین حدود ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و ۶۴ کیلومتر آن تا روستای شهرک تکمیل شده است.
وی بیان کرد: حدود ۹۰ کیلومتر این پروژه در استان قزوین و مابقی در استان مازندران قرار دارد و به دلایل مختلف مانند صعب‌العبور و بکر بودن با پیمانکاران متعدد شروع شد و در ادامه مسیر با تزریق کم اعتبارات، با تأخیر مواجه و کمی طولانی شده اما امروز با پیگیری انجام شده از سرعت قابل قبولی برخوردار شده است. این مسئول گفت: در حال حاضر تمرکز مسئولان استان بر تکمیل این پروژه در محدوده استان قزوین است و همه تلاش خود را انجام می‌دهیم تا این پروژه مهم در سال آینده زیر بار ترافیکی برود. میزانی تصریح کرد: قسمت سوم این پروژه تا روستای شهرک تکمیل شده و برخی کارها مانند نصب علائم مسیر؛ خط کشی، نصب روشنایی تونل شیرکوه و یک قسمت از کار شامل لایه آخر روکش آسفالت و ساخت پل دسترسی از ورودی اتوبان به مسافت ۵ کیلومتر برای دسترسی به ابتدای مسیر در دست اقدام است. سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین یادآور شد: برای تکمیل این پروژه مهم حدود ۶۵۰ میلیارد تومان نیاز است که برای علائم گذاری و خط کشی و نصب گاردیل و ساخت ورودی دسترسی به مسیر از اتوبان هزینه خواهد شد که اگر اعتبارات به موقع تأمین شود تا خرداد ماه سال آینده مسیر ۶۴ کیلومتری افتتاح می‌شود.

  • نویسنده : مائده مطهری زاده