مائده مطهری زاده
طبیعتگردی یکی از شاخههای جدیدالتاسیسِ گردشگری و توریسم در جهان است.
طبیعتگردی را میتوان یکی از روشهای مختلف سفر تعریف کرد. شما به عنوان یک گردشگرِ طبیعتگرد، تصمیم میگیرید به گونهای سفر کنید که به طبیعت احترام بگذارید و در تخریب آن سهیم نباشید. اگر به طبیعت و گردش در آن علاقه دارید، پس باید برای حفظ این سرمایه خدادادی، تلاش کنیم، نه اینکه به آن آسیب بزنیم.
علاوه بر این، طبیعتگردی بخشی از حفاظت از محیط زیست و درک نیازهای مردم محلی در منطقه است. بنابراین شما میتوانید به بهبود کیفیت زندگی آنها کمک کنید. همچنین شامل یادگیری بیشتر درباره تاریخ شهرهای دیگر و حفظ نشانههای تاریخی است. طبیعتگردی و اکوتوریسم هر دو بازدید از جاذبههای طبیعی را شامل میشوند، اما از نظر اهداف و فعالیتهای ارائه شده تفاوت دارند. اکوتوریسم (بوم گردی) سفری مسئولانه با حفظ محیط زیست و احترام به فرهنگ مردم محلی است. اما گردشگری طبیعی فقط به سفر به مکانهای دیدنی، خصوصا برای لذت از زیبایی طبیعت اشاره دارد. بنابراین تفاوت اساسی بین اکوتوریسم و طبیعت گردی در واقع حفظ طبیعت و منابع طبیعی است. پس چه بهتر که فقط به جای طبیعت گردی، بوم گردی کنید تا این نعمت خداوند را بدون آسیب نگه دارید. طبیعت گردی به شما این امکان را میدهد که در کنار یادگیری حقایق درباره مکانهای مختلف، کارهای دیگری هم انجام دهید. برای مثال اجازه میدهد تا خود را در فرهنگ و سبک زندگی دیگران غوطهور کنید. این امر میتواند تاثیرات ماندگاری بر جای بگذارد که فراموشنشدنی هستند. اکوتوریسم به محافظت از زیستگاههای طبیعی و محیطهای بکر کمک میکند. ثروت کشورهای فقیر غالبا در منابع طبیعی مانند جنگلها، مواد معدنی و زمینهای مناسب کشاورزی، گره خورده است. بهرهبرداری از این منابع اغلب به معنای تغییر یا تخریب زیستگاههای حیات وحش و مناظر طبیعی زیبا است. اکوتوریسم به کشورها و جوامع اجازه میدهد بدون آسیب به محیط زیست، اقتصاد خود را بسازند. این بدان معناست که حیات وحش محلی میتواند رشد کند و بازدید کنندگان میتوانند از مقاصد دستنخورده و بکر آن لذت ببرند.
چه اصول ایمنی را باید در طبیعت گردی رعایت کنیم؟
همه ما میدانیم که اولین اصل در سفر به طبیعت نریختن زباله و رها نکردن آشغالها به دل طبیعت است. اما باز هم افرادی هستند این اصل مهم را فراموش کرده و باعث ایجاد چهره زشت و کثیف در منابع طبیعی میشوند. شما میتوانید با استفاده از کیسههای پارچهای زبالههای خشک و تر خود را جدا کرده و با جمع آوری زبالههای از قبل ریخته شده کمک بزرگی به اکوسیستم و جریان جنگلها و مناطق دیگر طبیعی بکنید. این حرکت طبیعت دوستانه در حال حاضر در خیلی از تورهای گردشگری به عنوان یک وظیفه قرار گرفته و افراد با کمال میل به حفظ محیط زیستشان کمک میکنند. از دیگر عواملی که برای جنگلها و درختان خطرناک است شیشههای رها شده به روی زمین است. این شیشهها طی احتمالاتی ممکن است منجر به روشن شدن آتش و سوختن صدها درخت بشود. اگر با تهیه بلیط هواپیما به برخی از مناطق توریستی سفر کردید برای حفظ زیبایی و جلوه بصری جنگلها هم که شده مدتی را به جمع آوری زباله بپردازید.
یکی دیگر از عوامل قابل ذکر در طبیعت گردی موضوع آتش و رها کردن آن به شکل خاکستر قرمز است. احتمالا برایتان پیش آمده که حتی با گذشت سی دقیقه پس از خاموش کردن آتش، هنوز دود بلند شده از آن را ببینید. در این گونه مواقع باید متوجه شد هم حتما چوب نیم سوخته یا زغال نیمه سوزی در لا به لای خاکسترها مخفی شده و بعد از رفتن شما تا مدتها میسوزد و ممکن است چند نوع پوشش گیاهی را از بین ببرد. بهترین راه حل این است که آتشی به روی زمین روشن نکنید و از جایگاه مستقر شده برای این کار در پارکهای جنگلی استفاده کنید. اگر در جنگلی این نواحی را مشاهده نکردید حتما بعد از اتمام کار، روی آتش آب بریزید. این کار را حتما چند باری تکرار کنید تا به قدری سرد شود که بتوانید دستتان را روی خاکسترها بگذرانید. در نهایت زغالها و چوبهای نیمه سوخته را با خود حمل کرده و جنگل را به حالت اولیه خود بازگردانید.
خورد و خوراک و پخت و پز در دل طبیعت یکی دیگر از عواملی است که در طبیعت گردی از اهمیت بالایی برخوردار است. پیشنهاد ما برای صرف یک غذای خوشمزه در طبیعت انتخاب یک نوع غذای محلی و لذیذ است. اگر به این گونه غذاها دسترسی ندارید هم میتوانید از غذاهای آماده سرو مثل خوراک لوبیا، الویه و ساندویچ سرد استفاده کنید. این خوراکیهای آماده، هم تولید زباله نمیکند و هم به گرمای کمتری برای سرو احتیاج دارد. صرفه جویی در منابع آبی، جلوگیری از هدر رفت آب آشامیدنی، عدم استفاده از مایع شوینده و اجتناب از شستشوی بیش از اندازه از مواردی هستند که رعایت آنها آثار خوبی از ما به جا میگذارد.
همانطور که میدانید حفظ پوشش گیاهی برای تصفیه هوا و کاهش کربن دی اکسید بسیار مفید است. اما مواری که برای جلوگیری از بافت گیاهی جنگلها تاثیرگزار است اجتناب از آسیب زدن، شکستن شاخه درختان، خم کردن نهالها و از بین بردن جوانه گیاهان است. همچنین میتوانید برای جلوگیری از مصرف سوخت و فشار کمتر به پوشش گیاهی زمین از دوچرخه، وسایل نقلیه عمومی، پیاده روی و … استفاده کنید. در سفرهای طبیعت گردی میتوانید برای اقامت روی اقامتگاههای بوم گردی حساب کنید. در نظر داشته باشید که اقامت در این هتلها به منظور ادامه فعالیتها و زیرساختهای حفظ منابع طبیعی و محیط زیست بسیار موثر هستند.
چه اصولی را در ساخت کمپینگ رعایت کنیم؟
قطعا در پایان یک روز پر کار و پر از جست و خیز در طبیعت، استراحت کردن بهترین و بزرگترین آرزوی افراد میشود. همانطور که میدانید ایجاد کمپ و اصول ساخت آن از حساسیتهای ویژهای برخوردار است که در ادامه به بررسی آن میپردازیم. رعایت این اصول اقامت ایده آلتری را برای شما و دوستانتان رقم میزند.
استفاده بهینه از فضا
نظم در چادرهای مسافرتی همیشه جزو مهمترین موارد ایجاد کمپ بوده است. این موضوع وابسته به همسفران شما نیز هست اما میشود با مقداری نظم و انضباط فضای بیشتری را در اختیار داشت. در همان دقایق اول ساخت کمپ در نظر داشته باشید که هر وسیله را در کجا قرار میدهید و این موضوع را با همسفران خود در میان بگذارید. لوازم دور ریختنی را درون جایگاهی بریزید و مواد آتش زا را در بیرون از چادر نگهداری کنید. وسایل مخصوص پخت و پر را در مکانی قرار دهید که زیر دست و پا نرود و پاکیزگی خود را حفظ کند. اگر مواد غذایی را با خود حمل میکنید حواستان به یخهای داخل یخدان باشد. هر چند ساعت از سلامت آنها اطمینان حاصل کرده و در نهایت مواظب آب شدن یخ باشید تا یک دفعه با خیس شدن کف چادر غافلگیرتان نکند.
مکان یابی درست
از دیگر موارد مهم در ساخت کمپ یک مکان یابی منطقی و درست است. این جا یابی به قدری مهم است که میتواند تمام موارد دیگر را تحت شعاع قرار دهد. برای ایجاد کمپ میبایست عوامل زیر را بررسی کرده و بعد اقدام به نصب چادر کنید:
۱) دسترسی آسان به آب آشامیدنی
۲) مقداری از مسیر حرکت تورهای دیگر دور باشید
۳) مکان دور از دید و چالههای تنگ را برای اقامت انتخاب نکنید
۴) بر منطقهای که اقامت میکنید مشرف باشید تا با کمی دور شدن چادر را گم نکنید
۵) به تابش نور آفتاب توجه داشته باشید
۶) مسیر باد، باران و برف را کنترل کرده و هواشناسی چند روزه را چک کنید
۷) فاصله چادرتان را با چادرهای دیگر حفظ کنید
۸) مکانی را انتخاب کنید که خیس یا پر از گل نباشد
طبیعت گردی چیست؟ | آشنایی با مزایا و انواع طبیعت گردی
ایمنی و امنیت شبمانی
هر چقدر هم که با خود بگویید جنگلها مناطق حفاظت شده هستند و خطری شما را تهدید نمیکند باز هم ممکن است اتفاقی بیفتد که شما توقع آن را نداشته باشید پس برای اقامتی ایمنتر و با آسودگی بیشتر قبل از هر چیزی از امن بودن مکان چادر اطمینان حاصل کنید. این کار را میتوانید با کنترل چند مورد جزیی انجام دهید. این موارد عبارتاند از:
۱) دور بودن چادر از مناطق رودخانهای و آبشارها
۲) دور بودن از زیستگاه حیوانات و آغلها
۳) دور بودن از مناطقی که خطر ریزش سنگ و کوه دارد
۴) دور بودن از شکافهای یخی
۵) دور بودن از مسیر گذر ماشین و خودروها
۶) دور بودن از مسیر بهمن
۷) حفظ فاصله مناسب از درختان و بوتهها
یک واژه بی معنا
در ایران نیز چند سالی است این واژه در فرهنگ گردشگری کشور رایج شده، با این تفاوت مهم و بزرگ که در خارج از کشور، طبیعتگرد به گردشگرانی اطلاق میشود که به دانش و شناخت کامل از محیط زیست مسلط هستند، اما در ایران، به هر فرد و گردشگر عادی که راهیِ طبیعت میشود، طبیعتگرد میگویند و همین تفاوت محسوس، نتایج ملموسی همچون تخریب طبیعت و حتی به خطر افتادن جان خود و اطرافیان را در بردارد.
به طور مثال در همین مازندران از ابتدای امسال تا امروز که خبر مرگ دلخراش یک گردشگر ۶۵ ساله اصفهانی به دلیل سقوط از آبشار آبپری منتشر میشود، چندین نفر دقیقا به همین علت (سقوط از آبشار) جان خود را از دست دادند و همین امر نیز شاهدی است بر این مدعا که طبیعتگردی در ایران، فقط یک واژه ساده و بیمعنا هست و بس! در بسیاری از تورهای گردشگری نیز دیده شده است که افراد، بی توجه به هشدارهای مدیر و راهنمای تور، خود را در معرض انواع مخاطرات انداخته و حتی وقتی با عتاب و خطابهای دلسوزانه راهنمای گردشگری مواجه میشوند، بی اعتنایی کرده و خودخواهانه، کار خود را انجام میدهند. یا زبالههای خود را در طبیعت رها کرده و طبیعت را تخریب میکنند یا جان خود را به خطر میاندازند و این همه آن چیزی است که از طبیعتگردی در ایران میتوان نشان داد. سوتیتر: طبیعتگردی و اکوتوریسم هر دو بازدید از جاذبههای طبیعی را شامل میشوند، اما از نظر اهداف و فعالیتهای ارائه شده تفاوت دارند. اکوتوریسم (بوم گردی) سفری مسئولانه با حفظ محیط زیست و احترام به فرهنگ مردم محلی است. اما گردشگری طبیعی فقط به سفر به مکانهای دیدنی، خصوصا برای لذت از زیبایی طبیعت اشاره دارد. بنابراین تفاوت اساسی بین اکوتوریسم و طبیعت گردی در واقع حفظ طبیعت و منابع طبیعی است. پس چه بهتر که فقط به جای طبیعت گردی، بوم گردی کنید تا این نعمت خداوند را بدون آسیب نگه دارید.
