مائده مطهری زاده

طبیعت درمانی که به آن اکوتراپی نیز می‌گویند، مبتنی بر مفهوم استفاده از طبیعت برای کمک به بهبودی به خصوص از نظر روانی است.
این در حالی است که به جای صرف وقت برای لذت بردن و بهره مندی از محیط طبیعی، زمان بیشتری را در صفحه نمایش آنلاین صرف می‌کنیم. وقت آن است که طبیعت را وارد زندگی روزمره خود کنیم. به طور شهودی می‌دانیم که به نظر می‌رسد دیدن پرندگان و حیوانات در پارک محلی تأثیر آرام بخشی بر ما دارد و احساس خوبی در ما ایجاد می‌کند، شواهد تجربی در مورد مزایای طبیعت درمانی در حال
افزایش است. ما به اندازه قبل، وقت خود را در خارج از خانه نمی‌گذرانیم. ممکن است دیگر مانند زمانی که بچه بودیم، از طریق دوچرخه سواری در چمنزار یا در دریاچه بازی نکنیم. ما آن فعالیت‌های فراغت را با زمان بیشتری که در رسانه‌های اجتماعی و بازی‌های ویدیویی صرف شده است، جایگزین کرده‌ایم. پیامدهای رفتار ما این است که ما جامعه‌ای پر استرس با انواع بیماری‌های
روانی هستیم. ممکن است طبیعت درمانی را با نام‌های دیگری همچون «مراقبت سبز»، «ورزش سبز» یا «سبز درمانی» نیز شنیده باشید، زیرا مزیت قدرتمند آن در گذراندن زمان در فضاهای سبز است. اما طبیعت درمانی همچنین شامل زمان صرف شده در نزدیکی اقیانوس‌های آبی آرامش بخش، رودخانه‌های آبی و دریاچه‌های آبی است. قرار گرفتن در نزدیکی محیط‌های آبی از نظر روانی اثر ترمیمی دارد. ما را در روحیه خوبی قرار می‌دهد. رنگ آبی نیز نشان دهنده آرامش است. پروژه سلامت آبی، سازمانی است که مطالعاتی در مورد رابطه بین فضاهای آبی و سلامت در ۱۸ کشور در سراسر اروپا انجام داده است. پس از بررسی ۱۸۰۰۰ نفر، محققان دریافتند که مردم در نزدیکی آبراه‌ها احساس بهتری دارند. در واقع، شواهد ارتباط مثبتی بین قرار گرفتن بیشتر در معرض فضاهای آبی در فضای باز و سلامت، به ویژه از نظر فواید برای سلامت روان و رفاه، نشان داد. بنابراین، محققان مفهوم خود را از اکوتراپی گسترش داده‌اند تا فضاهای آبی را نیز شامل شود. برخی از انواع رسمی‌تر طبیعت درمانی، عبارتند از: درمان مرتبط با کشاورزی، که می‌تواند شامل کار با محصولات، اغلب در یک جامعه باشد؛ درمان به کمک حیوانات، که ممکن است شامل بازی یا آموزش اسب یا سگ باشد، ماجراجویی درمانی، که ممکن است شامل رفتینگ در آب یا صخره نوردی باشد؛ بیابان درمانی، که اغلب به گروه هایی از نوجوانان و جوانان با مشکلات رفتاری کمک می کند، جنگل درمانی که به آن حمام جنگل نیز می‌گویند، یک تمرین ذهنی است که در آن هنگام پیاده روی در جنگل از حواس پنج گانه خود استفاده می‌کنید.بدن انسان، قدرت بالقوه خوددرمانی دارد
هم اکنون در بیشتر کشورهای دنیا از جمله در آمریکا، بخشی از جنگل‌ها را به سکونتگاه‌‌هایی تبدیل کردند آن هم مشابه زندگی ۳۰۰ سال گذشته. منازلی که هیچ شباهتی به خانه‌های مدرن امروزی ندارد و کاملا سازگار و هماهنگ با طبیعت پیرامون ساخته شده‌اند. با نگاهی به ادوار گذشته در مازندران هم از قرن‌ها پیش به ویژه ۲ قرن گذشته گستره زیادی از عرصه‌های آن جنگل بوده و آنگاه پس از سالها این نقاط تبدیل به اراضی کشاورزی و امروز هم بخش زیادی از این اراضی تخریب و تبدیل به ویلاسازی شده است.
یافته‌های پزشکی هم نشان داده افرادی که فعالیت‌هایی خارج از منزل مانند پیاده روی در طبیعت دارند از حافظه قوی تر و تمرکز بیشتری بهره‌مند هستند چرا که ارتباطات محیطی قوی با عملکرد بهتر، افزایش تمرکز و کاهش احتمال ابتلا به اختلال کمبود مرتبط است. بررسی‌هایی که در مراکز علمی و دانشگاهی انجام گرفته نشان داده گذراندن زمان بیشتر در خارج از منزل و صرف زمان کمتر با دستگاه‌های الکترونیکی می‌تواند مهارت‌های حل مساله را افزایش دهد و توانایی‌های خلاق را هم بهبود بخشد. بنا به گفته کارشناسان، طبیعت درمانی بر پایه این اعتقاد استوار است که بدن انسان، قدرت بالقوه خوددرمانی دارد. اگر بدن در محیطی سالم قرار بگیرد و دچار عدم تعادل در انرژی‌های درونی شود، خود را درمان خواهد کرد. باغ درمانی، دریا درمانی، جنگل درمانی، آب درمانی به عنوان شاخه‌هایی از طبیعت درمانی محسوب می‌شوند.
معجزه طبیعت درمانی
یک عضو هیات علمی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری در همین راستا گفت: طبیعت زیرشاخه اکوتوریسم در طبیعت درمانی است یا به عبارتی جنگل درمانی طبیعتی که با پوشش گیاه طبیعی است صخره نوردی، شن نوردی و دریانوردی همان طبیعت درمانی یا جنگل درمانی گفته می‌شود. جعفر اولادی قادیکلائی افزود: جنگل درمانی به مفهوم پوشش گیاهی زنده درمانی زیرشاخه‌ای از طبیعت گردی هم محسوب می‌شود و با نگاهی به گذشته‌های دور پی می‌بریم اصل وجودمان از طبیعت بوده و از جنگل به سمت و سوی صنعت روی آورده‌ایم و ذات و جنس انسان‌ها از طبیعت بوده است. این نویسنده کتاب «مقدمه برای طبیعت گردی، ارزیابی و اولویت بندی تفرجگاه‌ها معیارها و شاخص‌ها» خاطرنشان کرد: در بسیاری از کشورهای دنیا به ویژه افراد طبیعت گرد امروز از پوشش گیاهی برای درمان دردهای روحی و روانی بهره می‌برند معنای واقعی و هدفدار طبیعت درمانی همین است.
به گفته وی کشورهایی مانند آمریکا سعی کرده‌اند زندگی ۳۰۰ ساله در داخل جنگل را بازسازی نمایند و البته این به معنای تغییر در طبیعت نبوده بلکه پناهگاه‌هایی از چوب ایجاد کردند و در کنار آن حیوانات وحشی هدایت شده اهلی، نیمه اهلی و کشاورزی های محدود را در جنگل به راه انداخته‌اند که در ۲۰۰ سال گذشته این گونه بوده است.
وی اظهار کرد: با نگاهی به سوابق ادوار گذشته در مازندران هم چنین بوده گستره زیادی از نقاط این استان را جنگل در برگرفته بود و با گذر زمان و جنگل تراشی تبدیل به زمین کشاورزی و در نهایت امروز عمده این اراضی تبدیل ساخت و ساز و ویلاسازی شده است. عضو بازنشسته هیات علمی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری گفت: در بسیاری از کشورهای دنیا پیش از بردن انسان‌ها به دامان طبیعت آنان را از لحاظ سلامتی جسمی، روحی و روانی سنجش می‌کنند به عبارتی روی این افراد آزمایش‌هایی نظیر قند، چربی و فشار خون می‌گیرند یعنی مصرف آن مواد خوراکی که برای انسان مضر است اندازه گیری می‌کنند و آنگاه او را روانه جنگل می‌کنند.
اولادی قادیکلایی افزود: این افراد مدت ۶ ماه در جنگل و همانند انسان‌های عصر گذشته زندگی می‌کنند و این افراد تحت درمان طبیعت درمانی از کمترین امکانات اولیه بهره‌مند بوده و نکته مهم‌تر آنکه برای دست‌یابی به امکاناتی نظیر آتش‌زن یا کبریت به فناوری‌های مسیر یابی مجهز می‌شوند.وی ادامه داد: نتایج آزمایش‌ها نشان داده است که این افراد بعد از گذشتِ چند ماه زندگی در دل طبیعت، از یک درجه‌ای از رشد و بهبودی سلامتی برخوردار شدند و بدون استثنا از لحاظ روحی و روانی شاداب‌تر و با نشاط‌تر از گذشته شده‌اند. درحالی که نتایج آزمایش‌های‌ انان پیش از رفتن به دامان طبیعت، انها را افرادی به انواع و اقسام بیماری‌های روحی و روانی نشان می‌داده است و بنابراین، این آزمایشات به خوبی گواه روش درمانگری معجزه‌ آسا و شگفت انگیزطبیعت است. وی گفت: در بسیاری از کشورها مانند آمریکای شمالی، نیمکره جنوبی و آفریقای جنوبی، مالزی، سنگاپور و استرالیا همه این کشورها به طبیعت باز گشته‌اند بدون آنکه آسیبی به طبیعت وارد کنند به عبارتی در طبیعت خانه‌های ساده و سازگار با محیط ساخته‌اند به گونه‌ای که در این خانه‌ها امکان زندگی و امرار معاش وجود دارد. این استاد بازنشسته دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری گفت: امروز انسان‌ها از زندگی شهر نشینی خسته شدند و برای تقویت روحی، روانی و بهبود وضعیت جسمی آنان نیاز به سرسبزی و طبیعت دارند متاسفانه در گذشته طرحی به عنوان طرح خروج دام از جنگل اجرایی شد و از طبیعت جدا کردند در حالی که واژه تکامل جنگل از وجود انسان و دام شکل پیدا می‌کند و متاسفانه بدون مطالعه و برنامه ریزی این گونه تصمیم‌های شتاب زده گرفته شد. اولادی قادیکلایی توضیح داد: کشورهایی نظیر سوئد و نروژ، دام و دامداران را از جنگل بیرون کردند بعد از مدتی بر اثر رویش گیاه و چمن برف و بهمن می‌آید و از این ظرفیت نهایت بهره را می‌برند و ما نیز در جنگل‌های شمال باید چنین راهبردی را داشته باشیم. به گفته وی امروز حدود ۸۰ درصد سرمایه گذاری گردشگری در ایران به ویژه خطه شمال و مازندران مجانی است، چون مواهبی است که خداوند به رایگان در اختیار بشر قرار داده و گستره زیادی از نوار سبز محدوده جنوبی این استان را جنگل‌های سرسبز هیرکانی در برگرفته که متاسفانه از این ظرفیت بی بهره‌ایم و اگر چنین ظرفیتی در در دیگر استان‌ها بود به یقین بهره کافی و وافی می‌بردند.