چندی است آسمان مازندران، گیلان و گلستان با زمین قهر کرده است و هماکنون که این یادداشت را مینویسیم گندمکاران و کشاورزانی که پیاز و سیر کاشتند و بسیارانی دیگر، چشم به آسمان دارند شاید نَمی از بارانی که در فرهنگ دیرین این سرزمین، نام دیگرش «رحمت خدا» است، بر خاک بوسه زند و به […]
چندی است آسمان مازندران، گیلان و گلستان با زمین قهر کرده است و هماکنون که این یادداشت را مینویسیم گندمکاران و کشاورزانی که پیاز و سیر کاشتند و بسیارانی دیگر، چشم به آسمان دارند شاید نَمی از بارانی که در فرهنگ دیرین این سرزمین، نام دیگرش «رحمت خدا» است، بر خاک بوسه زند و به حکم «وَ جَعَلنا مِنَ الماءِ کُلُّ شَیٍ حَیٍّ»، دانههای کشاورزان را زنده و مزارع را سرسبز کند و نویدبخش بهاری زیبا شود.
طی چندماهی که از پاییز و زمستان گذشت، اقلیم سبز خزری شاهد خشکسالی بیسابقهای بود و خسّت آسمان برای اهل زمین در این اقلیم، عجیب و البته نگرانکننده آمد و به دلیل همین کاهش در نزولات آسمانی، برخی حرف و حدیثها در قالب شایعه و از قول منابع غیررسمی طرح شد که از هماکنون به صاحبان برخی اراضی شالیزارهای پایین دست که از شبکه آبرسانی سد شهید رجایی«سلیمانتنگه» بهره می برند، هشدار داده شد که در بهار و تابستان ۱۴۰۲ آبی برای کشت شالی نخواهد رسید و این موجب نگرانی است چون کشاورزان این مناطق، دهههاست با دیگر محصولات چون گندم و پنبه که کمتر از شالی به آب نیاز دارد، وداع کردند.
نورعلی علوی از کشاورزان کهنهکار در منطقه میاندورود کوچک ساری به خبرنگار «خبرشمال» گفت: سطح آب چاه که هر ساله در این ماهها، تا کف زمین بالا میآمد، این روزها تا ۵ متری عمق زمین، پایین رفته و این نشانه خوبی نیست و هشداری برای یک تابستان خوفناک است بهویژه برای برنج که یک گیاه غرقآبی است و در همه مراحل آمادهسازی زمین، کاشت تا واپسین روزهای داشت، باید چهارانگشت زیر آب باشد. این کشاورز همچنین گفت: مدیران جهاد کشاورزی شهرستان نیز هیچ ارتباطی با کشاورزان منطقه ندارند تا آنان را راهنمایی کنند یا اینکه به آنان بگویند خطر کمآبی در فصل زراعی پیشِ رو بسیار جدی اسن و لازم است آنان در مصرف بهینه همکاری داشته باشند. سعید شعبانی دبیر دو همایش ملی مصرف بهینه آب، خاک و تغییرات اقلیمی نیز به «خبرشمال» گفت: هم در حوزه تولید آب، با کاهش شدید مواجه هستیم و هم روشهای صرفهجویی یا مصرف بهینه را نمیدانیم و همین موجب میشود هم در سال پرباران و هم در خشکسال، مصرف آب ما در حوزه کشاورزی و شرب، همواره رو به افزایش است و این چالشها باید شناسایی و مرتفع گردد.
شعبانی گفت: متأسفانه باید بگویم با این نگرش ناایمن، هرگز خطر کمآبی از سر مازندران، گیلان و گلستان کم نمیشود چون کسی نمیتواند باور کند مازندران سرسبز هم اسیر خشکسالی شود درحالیکه همین الان نقاط مختلف مازندران، گیلان و گلستان یا آب کافی ندارند و یا آبی که مصرف میکنند، از استانداردهای لازم سلامت برخوردار نیست و کسی از مدیران نیز در این زمینه ورود نمیکند و هشدار جدی به شهروندان نمیدهد. وی با اشاره به ضرورت اتخاذ تدبیر در مصرف آب هم در بخش کشاورزی و هم در بخش شرب گفت: در چنین شرایطی حتی اگر باران شدید در استان ببارد نیز شاهد افزایش ذخیره و رفع نگرانی در این خصوص نخواهیم بود. نکته مهم بعدی که مورد تأکید ما است این است که اینگونه به نظر میآید که مدیران حوزه آب و خاک، هرگز این مشکل را باور نکردند و به مردم نگفتند چه اندازه مشکل جدی است و همین موجب شد مردم نیز وظیفه و تکلیف خود را در پیوند با حفظ و صیانت از ذخایر آبی استان، فراموش کنند در حالیکه رعایت این موضوع، در حقیقت وظیفه اجتماعی همه شهروندان از کشاورز و تولیدکننده تا کارمند و مصرفکننده عادی است چون این سرزمین نقطهای است که در مقایسه با سایر استانهای کشور، کمترین مشکل تنش آبی دارد و در مجموع اضاع بهتری دارد هرچند استانی کشاورزی است و مصرف آبش نیز بیشتر است.
