استان مازندران به دلیلِ قرار گرفتن در مسیر مواصلاتی شرق به غرب و اهمیت ژئوپلیتیک، استانی است با پل‌های فراوان که هریک در دوره‌ای از تاریخ این سرزمین به دست سلسله‌ای ساخته شده و مورد استفاده عمومی یا نظامی یا هردو قرار داشته‌اند.

شهرستان سوادکوه به ویژه شهر شیرگاه (معروف به شهر پل‌ها) از جمله این مناطق در مازندران هستند.

در این میان سابقه بسیاری از پل‌ها و ابنیه تاریخی در مازندران به دوره شاه عباس صفوی بازمی‌گردد. دوره‌‌ی طلایی سلسله صفویه که می‌‌توان از آن با عنوانِ عصر بالندگی معماری اسلامی نیز یاد کرد.

اما متاسفانه حال بسیاری از پل‌ها و ابنیه تاریخی در مازندران خوب نیست و پل تاریخی منطقه جوارم سوادکوه نیز از جمله پل‌هایی است که به دلیل بی‌توجهی‌ها در ادوار مختلف، دچار وضعیت نامناسبی شده که در حال حاضر متولیان درصدد ثبت، مرمت و احیای آن برآمده‌اند.

آثار تاریخی و فرهنگی، تاریخ مصور ادوار گذشته‌اند که در جای جای مازندران قدمتی را تفسیر می‌کنند، آثاری که هر کدام تداعی‌گر گذشته‌ای پر فراز و نشیب با تمدن‌های شگفت‌انگیز در دیار علویان‌اند که امروزه حفظ و حراست از آنها به عنوان یک وظیفه برشمرده می‌شود اما گاهی برخی از آثار تاریخی که در دوران خود بسیار کاربردی و مورد توجه بوده‌اند و شریان حیاتی محسوب می‌شدند در دوره کنونی به محل انزوای تاریخ تبدیل شده و شاید کمتر دیده شوند و گذر زمان از آن شکوه‌شان چیزی باقی نگذاشته باشد.

جاده مواصلاتی سوادکوه که امروزه به عنوان یک محور استراتژیک محسوب می‌شود در دوران‌های مختلف تاریخی نیز اهمیت داشته و مسیر تردد کاروان‌های تجاری محسوب می‌شد از این رو در برخی نقاط آن پل‌هایی مربوط به دوران مختلف از جمله دوران صفوی توجه را به خود جلب می‌کند که البته برخی از این جلب توجه‌ها مربوط به وضعیت نامناسب کنونی است که در اثر عوامل مختلف به آن دچار شده‌اند، همانند پل تاریخی دوران صفوی در منطقه «جَوارم» در مجاورت جاده اصلی سوادکوه که فضای فعلی آن مناسب یک اثر تاریخی که در دوران خود بسیار پر کاربرد بود نیست.

فضایی جنگلی مملو از بوته‌ها و درختان و آثاری از حفاری‌های غیرمجاز، توصیف کلی فضای این پل است.

محمد حمزه‌نژاد رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان سوادکوه با بیان اینکه پل تاریخی «جوارم» مربوط به دوران صفوی است، گفت: در دوران شاه عباس صفوی مسیر عبور اصفهان به مازندران بود، برای ثبت یک اثر تاریخی و فرهنگی باید کارهای مقدماتی آن انجام شود، شکل ظاهری پل هم محصول چند سال‌ اخیر نیست بلکه حاصل دهه‌های قبل است.

وی عنوان کرد: از زمانی که مسئولیت برعهده گرفتیم در حوزه حفاظت و میراث سه محور مورد توجه ما است، شناسایی آثار تاریخی فرهنگی و ثبت آنها، حفاظت، حراست و پیشگیری از جرائم نسبت به این آثار و بحث مرمت و احیاء اثر.‌

حمزه‌نژاد باتوجه به آثار سوادکوه، اظهار داشت: در سوادکوه بالغ بر ۴۵۰ اثر داریم که از این تعداد ۵۴ اثر در فهرست آثار ملی ثبت شده و مابقی به عنوان آثار حفاظتی شناخته می‌شوند یعنی شاید در فهرست ملی ثبت نباشند اما حفاظت از آنها را انجام می‌دهیم از طرفی حجم آثار بالاست و هزینه مالی زیادی هم برای ثبت در بر دارند و اولویت‌بندی می‌شوند.

وی افزود: در اولویت‌بندی قریب به ۱۰ اثر تاریخی را پرونده‌سازی کرده و به استان فرستادیم تا در شورای عالی ثبت کشور مطرح و در فهرست آثار ملی گنجانده شود همچنین ۶ اثر تاریخی هم از زمانی که آمدیم ثبت کردیم و تعداد اثر ثبتی را از ۴۸ به ۵۴ رساندیم.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سوادکوه با بیان اینکه رویش درخت بر پل تاریخی «جوارم» نتیجه دهه‌های اخیر است، تصریح کرد: این ظواهر حاصل حداقل ۴۰ سال زمان است آن موقع هم میراث مستقل نبود اما ما توانستیم با نامه‌نگاری به دادستان و منابع طبیعی دستور قطع درختان را بگیریم و کارهای نقشه‌برداری، اندازه‌گیری و سایر کارهای حوزه میراث را انجام دادیم تا پرونده ثبتی در استان تشکیل و به کشور ارسال شود.

حمزه‌نژاد خاطر نشان کرد: برای طرح‌های نیمه‌کاره‌ای که وجود دارد، اعتبارات محدودی داریم، دولت هم اولویت را برای تکمیل طرح‌های نیمه‌کاره می‌گذارد یعنی طرح‌هایی که ردیف اعتباری داشته و شناسنامه اعتباری دارند و در برنامه بودجه کمیته شهرستان قرار دارند.

وی یادآور شد: این پل طرح جدید محسوب می‌شود که پس از پایان طرح‌های نیمه‌کاره، ردیف اعتباری برای آن می‌توان در نظر گرفت تا بتوانیم مرمت و بهسازی کنیم اما درحال حاضر در حال انجام کارهای ثبتی آن هستیم.حمزه‌نژاد افزود: روند کار بدین صورت است که زمانی می‌توانیم برای یک اثر در حوزه ما اعتبار بگیریم که ابتدا آن اثر در فهرست ملی ثبت شده باشد که این پل نیز پرونده‌‌اش به استان ارسال شده و توسط معاونت میراث در استان کارهایش در حال انجام است و منتظر ثبت آن هستیم تا اقدامات بعدی را انجام دهیم.

اگرچه وضعیت کنونی این پل در حال حاضر توجهات را به خود جلب کرده اما سال‌ها بی‌توجهی سرنوشت فعلی را برای آن رقم زده است، سرنوشتی که حفاران غیرمجاز، درختان و برخی متولیان در آن دخیل بوده‌اند.

اما در حال حاضر که نگاه میراث شهرستان برای حفظ و حراست از آن تغییر یافته، می‌تواند سرنوشت بد آن را به خوشی تغییر دهد، ما هم منتظر می‌مانیم تا بعد از ثبت این اثر در فهرست با در نظر گرفتن اعتبارات لازم، جانی دوباره به حیات دوران صفوی این پل بخشیده شود.

تقریبا به هرکجای مازندران که نگاه بیندازیم، به آثار تاریخی و میراثی برمی‌خوریم که در معرض تخریب و نابودی قرار دارند.

آثار باشکوه و مهمی که هریک به امانت به دست ما سپرده شده و باید به همان شکل و هیاتی که بدست ما رسیده است به آیندگان برسد.