مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران در تازهترین اظهارات خود با بیان اینکه هماکنون ۳۵۰ روستای استان تنشآبی دارند، گفت: آبرسانی به این روستاها در قالب اجرای مرحله دوم طرح محرومیتزدایی در حال پیگیری است. بهزاد برارزاده اظهار داشت: با هدف تسریع در اجرای طرحها و تامین منابع و امکانات مورد نیاز، از ظرفیت بنیاد […]
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران در تازهترین اظهارات خود با بیان اینکه هماکنون ۳۵۰ روستای استان تنشآبی دارند، گفت: آبرسانی به این روستاها در قالب اجرای مرحله دوم طرح محرومیتزدایی در حال پیگیری است.
بهزاد برارزاده اظهار داشت: با هدف تسریع در اجرای طرحها و تامین منابع و امکانات مورد نیاز، از ظرفیت بنیاد برکت برای آبرسانی به ۲۳ روستای کم برخوردار استفاده خواهد شد.
وی از انعقاد قرارداد با قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) برای آبرسانی به روستاهای محروم و کمتر توسعه یافته این استان خبر داد و با بیان اینکه برای اجرای این طرح از محل اعتبارات محرومیت زدایی، ۳۳۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است، افزود: همسو با اجرای این طرح، عملیات اجرایی ۲۵۰ کیلومتر لولهگذاری برای آبرسانی به ۱۰۰ روستا با بهره گیری از ظرفیت خیران و مشارکت بسیج مهندسین سپاه کربلا، شوراهای اسلامی و دهیاری روستاها درحال انجام است.
وی حفر یک حلقه چاه، بهسازی ۹ دهنه چشمه، اجرای لوله گذاری خط انتقال به طول ۱۷۵ کیلومتر، احداث مخازن به حجم ۱۳ هزار و ۲۲۰ مترمکعب، اجرای لوله گذاری شبکه توزیع به طول ۳۰۹ کیلومتر، احداث ۳۷ ایستگاه پمپاژ، احداث فیلترهای بتنی به حجم ۵۰۰ مترمکعب را از جمله مفاد این قرارداد ذکر کرد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران ادامه داد: همچنین در قالب این قرارداد، قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) نسبت به تهیه، نصب و راه ندازی ۹ دستگاه پکیج حذف آهن، ۱۵ دستگاه دیزل ژنراتور، جابجایی ۲ هزار و ۸۰۰ فقره انشعاب و تامین انرژی برق به طول ۱۴ هزار متر برای بهره مندی بیش از ۱۲۸ روستا در شهرهای بهشهر، نکا، ساری، قایم شهر، سوادکوه شمالی، سوادکوه، بابل، آمل، نوشهر و کلاردشت اقدام خواهد کرد.
برارزاده افزود: همسو با اجرای طرح شهید سلیمانی برای آبرسانی به روستاها، احداث مخزن ۸۰ هزار متر مکعبی آب و اجرای خطوط انتقال در دست اقدام است که با بهرهبرداری از این طرح، مشکل کمآبی برخی از روستاها رفع میشود.
وی اصلاح ۲۱۳ کیلومتر از شبکه آبرسانی شهری و روستایی، توسعه شبکه آبرسانی به میزان ۱۷۹ کیلومتر، احداث ۹۱ کیلومتر خط انتقال آب، حفر و تجهیز پنج حلقه چاه، احداث مخزن یکهزار و ۹۰۰ مترمکعبی آب روستایی، واگذاری ۳۳ هزار فقره انشعاب و تعویض ۲۹ هزار و ۶۷۳ کنتور آب خراب را ازجمله اقدامات شرکت آب و فاضلاب مازندران در یکسال گذشته عنوان کرد.
منابع آبی مازندران از ۷۲۰ حلقه چاه، ۳۵۳ دهنه چشمه و سه سد با ظرفیت تولید و استحصال ۵۲۲ میلیون مترمکعب تامین میشود.
تنش آبی در شرق مازندران جدی و نگرانکننده است
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران همچنین در آخرین روز خردادماه امسال در جمع اصحاب رسانه با اعلام این هشدار که «تنش شدید آبی در شرق مازندران از شهرستان نکا تا گلوگاه جدی و نگران کننده است»، خواستار تسریع در تکمیل شبکههای انتقال آب از سدگلورد به این مناطق شد.
بهزاد برارزاده گفت: در شرق مازندران به دلیل افت شدید سطح آب زیرزمینی در دشتهای این منطقه برای تامین آب آشامیدنی دیگر نمیتوانیم چاه حفر کنیم و اگر اقدام درست و اصولی برای رفع این چالش با انتقال آب سد گلورد صورت نگیرد، بسیاری از مناطق گلوگاه، بهشهر و نکا در آینده نه چندان دور غیرقابل سکنه خواهد شد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران کم آبی در مازندران را جدی توصیف کرد و گفت: متاسفانه بسیاری از مسئولان ملی و مردم در سایر نقاط کشور باور نمیکنند که مازندران باوجود منابع آبی سرشار با مشکل کمبود آب مواجه باشد، اما باید بگوییم که این چالش یک واقعیت تلخ است.
وی افزود: ۲۰ شهر و ۲۱۳ روستا در مازندران اکنون با تنش آبی مواجه هستند و باید با یک صدای واحد مشکلات آب استان و درخواست اعتبار برای رفع آن را در سطح ملی فریاد بزنیم.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران تاکید کرد: با اعتبارات استانی به هیچ عنوان نمیتوان به جنگ تنش آبی در مازندران رفت چرا که بخش قابل توجهی از مشتریان شرکت آب و فاضلاب مازندران در برخی از فصول سال هموطنان غیربومی است و برای توسعه شبکه و خطوط انتقال آب تخصیص اعتبارات ملی اجتناب ناپذیر است.
وی افزود: دیگر امکان بهره برداری از آب زیرزمینی به دلیل افت شدید سطح آن وجود ندارد و اگر این روند ادامه یابد بخش قابل توجهی از روستاهای استان همانند روستاهای کویری کشور باید با تانکر آبرسانی شود.
تفاوت تنش آبی با خشکسالی
تنش آبی و خشکسالی دو مفهوم درهمتنیده ولی متفاوت هستند اما به دلیل داشتن اثرات مشابه، در بسیاری از مواقع توسط کارشناسان، سیاستمداران و رسانهها با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
دو پدیده خشکسالی و تنش آبی دلایل و عوامل ایجادکننده متفاوتی با یکدیگر دارند، از این رو راهکارهای مقابله با هرکدام نیز متفاوت است. بنابراین بهمنظور اتخاذ سیاستهای صحیح در مقابله با اثرات آنها میبایست بتوان این دو را به شکل شفاف از یکدیگر تفکیک کرد.
خشکسالی یک پدیده طبیعی است که به شکل موقت در یک مقیاس مکانی بزرگ رخ میدهد، این پدیده یک انحراف منفی شدید در میزان بارش رخداده در منطقه نسبت به میزان بارش در طول دوره آماری بلندمدت است. این کمبود بارش بسته بهشدت آن میتواند خود منجر به خشکسالیهای هیدرولوژیک، کشاورزی و اجتماعی – اقتصادی شود.
در مقابل، تنش آبی یک پدیده بشر – ساخت است که در اثر مصرف بیش از اندازه منابع آبی و پیشی گرفتن معنیدار مصارف نسبت به منابع آبی تجدیدپذیر در دسترس ایجاد میشود.
تنش آبی و اثرات آن میتواند توسط آلودگی منابع آبی در دسترس و همچنین در بازههای زمانی وقوع خشکسالی تشدید شود.
درحالیکه مفهوم این دو پدیده از یکدیگر کاملاً متمایز است، تعاریف موجود نشان میدهد که بسیار با یکدیگر درهمتنیده هستند. درصورتیکه تنش آبی و یا خشکسالی هرکدام از یک حد معینی شدیدتر شوند، میتوانند محیطزیست (اکوسیستم آبزیان، خاک، هوا)، اقتصاد و جامعه را با تنشهای قابلتوجهی روبهرو سازند.
میبایست به این مسئله توجه کرد که با وجود تفاوتهای این دو پدیده، خشکسالی و تنش آبی دارای اثرات متقابل بر یکدیگر نیز هستند زمانی که خشکسالی در منطقهای که دارای تنش آبی است رخ دهد، اثرات آن به دلیل آسیبپذیری بالاتر آن منطقه، شدیدتر خواهد بود.
همچنین تنش آبی میتواند در اثر بیش برداشت از منابع آبی ایکه به دلیل وقوع خشکسالی محدود شدهاند، رخ دهد. ازاینرو لازم است که در برنامهریزیها و سیاستگذاریهای منابع آب، ضمن تفکیک این دو پدیده و شناسایی سهم هرکدام در مشکلات موجود در منطقه مورد بررسی، اثرات متقابل آنها مورد بررسی قرار گیرد و اقدامهای بعدی باتوجهبه این تفاوتها و اثرات متقابل آنها بر یکدیگر برنامهریزی گردد.
بحران آب در مازندران
اوضاع تنش آبی در سراسر ایران به ویژه مازندران چنان بالا گرفته است که همشهری در گزارشِ روزِ یکم آبان ماه خود نوشت:«تصور بحران آبی در استانهای سرسبز و پرآب ایران سخت است، اما واقعیت دارد و نمونه آشکار آن مازندران، نگین سبز ایران زمین است که هماکنون با تنش آبی مواجه شده و اگر سرمایهگذاری در زیرساختها صورت نگیرد، این بحران در آینده تشدید میشود، چراکه هماکنون تنها ۱۲درصد از نیاز آبی استان از محل جمعآوری آبهای سطحی تامین میشود و حاکمیت نگاه منطقهای و اختیارات مقامات محلی بر منابع آب روستایی باعث شده تا در ۹۰۰روستای مازندران بهصورت جزیرهای تصمیمگیری شود، افزون بر اینکه تنها ۱۷درصد از جمعیت استان تحت پوشش فاضلاب قرار دارند که نسبت به میانگین کشوری عقبماندگی وجود دارد. اگر وضعیت به شکل فعلی ادامه یابد، تردید نباید کرد که حتی استانهای شمالی با بحران آب مواجه میشوند و دولت سیزدهم در قالب طرح نهضت آبرسانی به روستاها تلاش دارد تا از بروز تنش آبی در مناطق روستایی کشور جلوگیری کند و بالغ بر ۷۳۰۰میلیارد تومان اعتبار برای بهبود وضعیت تامین آب در۱۰هزار روستاهای درگیر با تنش آبی درنظر گرفته شده است.»
بهزاد برارزاده، مدیرعامل آبفای استان در گفتوگو با همشهری یکی از چالشهای مدیریت بر منابع آبی روستاهای استان را مدیریت محلی عنوان و اظهار کرد: هماکنون ۹۰۰ روستا توسط شوراها آبرسانی و مدیریت میشوند و بهدلیل درآمدی که از این مسیر کسب میکنند از تحویل روستاها به آبفا خودداری میکنند.
او با اشاره به وضعیت جهاد آبرسانی به روستاهای مازندران میگوید: ۱۲۸روستای استان با ایجاد ۱۹مجتمع آبرسانی تحت پوشش طرح جهاد آبرسانی قرارگرفته که ۳هزار مشترک استان تحت پوشش محرومیتزدایی آبی قرار خواهند گرفت، اما مازندران در حوزه آبرسانی روستایی شرایط بغرنجی دارد.برارزاده در پاسخ به سؤالی درباره منابع تامین آب مازندران میگوید: هماکنون ۱۲درصد استان از آب سطحی و ۸۸درصد از آب زیرزمینی با ۷۴۰حلقه چاه و ۳۷۳چشمه استفاده میکنند اما زمان بارندگی با کدورت آب و زمان قطع برق با خرابی پمپها مواجه میشویم که این چالش نشان میدهد باید بیشتر به سمت استفاده از آبهای سطحی برویم. این مقام مسئول با بیان اینکه زیرساخت استان مازندران برای ۳میلیون نفر جمعیت ایجاد شده، گفت: اگر بناست که میزبان خوبی برای مردم ایران باشیم باید نگاه ویژه داشته باشیم و زیرساختها را بهبود ببخشیم، در غیر این صورت در زمان پیک مصرف با مشکل خدماترسانی مواجه میشویم، زیرا عرضه و تقاضا ناتراز میشود.
مدیرعامل آبفای مازندران یکی از راههای تامین منابع آب استان را احداث سدهای جدید برای استفاده حداکثری از آبهای سطحی عنوان و استفاده ۸۸درصدی از آبهای زیرزمینی برای تامین آب شرب را ناشی از فقر مطلق اعلام کرد و افزود: ۱۷درصد جمعیت استان تحت پوشش فاضلاب است و این شرایط درحالیکه این رقم در کشور ۵۳درصد است، عدد نرمالی نیست. برارزاده با اشاره به اجرای طرحهای فاضلاب در شهرهای ساری، بابل، چالوس و نوشهر و اختصاص بودجه از سوی دولت تأکید کرد: سرعتدادن به پروژههای جمعآوری پساب در روستاهای بالای سد استان یک اولویت مهم است و هماکنون ظرفیت تصفیهخانه نوشهر و چالوس ۱۰هزار مترمکعب است، ولی ورودی فاضلاب ۱۴هزار مترمکعب است.
این مقام مسئول با اشاره به اعتبار ۴۲۰میلیارد تومان برای اجرای طرحهای فاضلاب استان پس از سفر رئیسجمهور گفت: در مرحله اول ۱۰درصد و برای ۱۴۰۱، که ۲۰درصد این مبلغ اختصاص یافته و درصورت تامین بموقع اعتبار، تا پایان دولت سیزدهم، شبکه تصفیه فاضلاب ۳شهر از استان تکمیل خواهد شد.
تجارت آب در روستاها
مدیرعامل آبفای مازندران میگوید: ما در استان ۳۶۰۰روستا داریم که تنها ۱۷۰۰روستا و ۹۹۰هزار نفر از جمعیت تحت پوشش آبفا قرار دارند، تصدیگری روستاها با آبفا است اما مقاومت کاذبی را از سوی شوراها، دهیارها و آبدارها در تحویل روستاها به آبفا شاهدیم، درحالیکه ما آمادگی خدمت رسانی به دورترین نقاط روستایی را هم داریم.
برارزاده همچنین با هشدار نسبت به تنش آبی در شهرهای مازندران افزون بر روستاهای استان، اظهار کرد: در شهرها هم تنش آبی و محدودیت در خدمترسانی وجود دارد بهدلیل اینکه عرضه و تقاضا برابر است، در زمان پیک مصرف با چالش مواجه میشویم و مجبور میشویم با تانکر آبرسانی کنیم، بنابراین درخواست ۶۷۰ میلیارد تومان اعتبار را دادهایم.
۸۸۰۰ انشعاب غیرمجاز برای مقابله با تنش آبی در مازندران جمعآوری شد
معاون بهرهبرداری آب و فاضلاب مازندران نیز چندی پیش با اشاره به اینکه کشور ما در منطقه خشک و نیمه خشک قرار دارد و با تنش آبی روبرو هستیم، گفت: در استان مازندران به فقر منابع آبی زیرزمینی دچار تنش هستیم.
حمیدرضا خدابخشپور با عنوان اینکه در حال حاضر ۱۲ درصد از آبهای سطحی بهره برداری میشود، گفت: این منابع آبی از سدهای میجران، شهید رجایی، و غیره تأمین میشود.
وی ادامه داد: ۸۸ درصد از منابع آبی استان از طریق چاههای آب زیرزمینی تأمین میشود از این رو پروژههایی برای افزایش بهره برداری از آبهای سطحی در دستور کار قرار دادیم اما با این حال چارهای نداریم، مصرف منابع آبی را مدیریت و صرفه جویی کنیم.
خدابخش پور با تاکید بر صرفه جویی مصارف منابع آبی گفت: در حال حاضر که با تنش آبی روبرو هستیم برای خروج از این بحران نیازمند مدیریت مصرف و منابع آبی هستیم.
معاون بهرهبرداری آب و فاضلاب مازندران گفت: ۸۵ درصد از مصرف آب استان در بخش کشاورزی است و باید برای کاهش مصارف در این بخش برنامه ریزی شود.
وی میانگین هزینه تولید آب را در استان بالا دانست و گفت: سرانه مصرف آب هر نفر در استان در شهرها ۱۵۶ تا ۱۷۰ لیتر در شبانه روز و برای هر روستایی ۱۳۵ لیتر در شبانه روز است که نسبت به میانگین کشوری ۲۰ درصد بالاتر هستیم.
وی گفت: در حال حاضر ۵۶ درصد مشترکان شهری زیر الگو آب مصرف میکنند و مشمول افزایش تعرفه آب نمیشوند.
