مائده مطهری زاده این روزها با برداشتِ برنج سپید مازندران از شالیزارها، همه نگاه‌ها به سوی حمایت دولت از برنجکاران و رنجی که برای به ثمر رسیدنِ برنج می‌کشند رفته است. بیست و سوم تیرماه بود که معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: محصول راهبردی برنج باتوجه به لغو خرید تضمینی آن از سوی دولت، امسال […]

مائده مطهری زاده

این روزها با برداشتِ برنج سپید مازندران از شالیزارها، همه نگاه‌ها به سوی حمایت دولت از برنجکاران و رنجی که برای به ثمر رسیدنِ برنج می‌کشند رفته است.
بیست و سوم تیرماه بود که معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: محصول راهبردی برنج باتوجه به لغو خرید تضمینی آن از سوی دولت، امسال قیمت گذاری نخواهد شد.
معاون امور زراعت وزیر جهاد کشاورزی گفت: محصول راهبردی برنج باتوجه به لغو خرید تضمینی آن از سوی دولت، امسال قیمت گذاری نخواهد شد.
علیرضا مهاجر اظهار کرد: با توجه به این که برنج از جمله محصولات کشاورزی است که به جز در موارد خاص مانند خریدار نداشتن این محصول خرید تضمینی از سوی دولت انجام می شود، بنابرین امسال ضرورتی برای قیمت گذاری آن وجود ندارد. وی ادامه داد: در خرید تضمینی قیمت گذاری حداقلی خواهد بود و قیمت گذاری برای برنج، ارزش این محصول را در بازار پایین می آورد و این امر به ضرر کشاورز است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: برای یک محصول کشاورزی زمانی قیمت گذاری خواهد شد که خرید تضمینی در دستور کار باشد اما محصول برنج تضمینی از کشاورز خریداری نمی شود.
وی ادامه داد: سیاست ما حمایت از تولید کنندگان داخلی است و برای تحقق این مهم باید تخصیص ارز ترجیهی برای واردات برنج حذف شود. معاون وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه بیش از ۹۸ درصد محصول تولیدی در بخش کشاورزی بهتر از نمونه خارجی آن است، ادامه داد: اما واردات این محصولات با ارز ترجیهی که نصف قیمت داخلی تمام است به ضرر تولیدکننده تمام می شود. برنج یکی از محصولات کشاورزی به دست آمده با هزینه‌های بالا همراه مشقات کاشت و محدودیت‌های فراوان شالیکار امروز در بازار خود با مساله تفاوت فاحش بین بهای خرید از برنجکار با قیمت عرضه به مصرف کننده مواجه است، مساله‌ای که ناخودآگاه این سوال را پیش می‌آورد چه کسی به واقع از این محصول سود می‌برد. برنجکاران تقریباً هر سال از اوایل فروردین ماه آستین همت بالا می زنند و زمین های شالیزاری را برای کاشت برنج آماده و با صرف نیمی از سال و مشقت های فراوان و سختی های کاشت و کمبود آب و هزاران مشکل دیگر محصول برنج را برداشت می کنند، محصولی که قرار است امورات معیشتی خانواده طی نیمه دوم سال با ماحصل اقتصادی آن بگذرد اما وضعیت بازار و چرخه توزیع و حلقه ای تحمیلی به نام دلالان ماجرا را به شکل دیگری رقم می زند. آنچه در صنعت برنج کشور و به خصوص استان مازندران که بخش قابل توجهی از تولیدات برنج کشور را در اختیار دارد، رنج هزینه های بسیار بالای کشت، نگهداری و برداشت و زمان طولانی بدست آمدن این طلای سفید را مضاعف می کند، تفاوت فاحش قیمت خرید برنج از کشاورز با بهایی است که به دست مصرف کننده می رسد. همین مسئله باعث شده تقریباً بخش قابل توجهی از کشاورزان به خصوص خرده مالک ها طی یک دهه اخیر خودشان به طور مستقیم دست به فروش محصول خود زده و ارتباط مستقیم با مصرف کننده بگیرند که البته همین امر نیز باعث شده برخی از این کشاورزان به دلیل فقدان مشتری با زیان هایی مواجه شوند. در حالیکه شالیکاران معتقد هستند قیمت برنج باید بیش از بهای کنونی خرید از آنها باشد، در بازار عمومی روی دیگری مشاهده می شود، به گونه ای که تفاوت فاحش قیمت خرید از کشاورز و فروش آن توسط دلالان در بازار مصرف در کنار برخی مشکلات همچون سلیقه گرایی در نرخ های برداشت توسط دروگرها، قیمت های سنگینن سموم کشاورزی، بهای کارگر و موارد دیگر کشاورز را دلسرد از تولید می‌کند.

بازار خرید و فروشی برنج نو کاملا راکد است
از زمان آغاز برداشت شالی در مازندران برنج نوبرانه همچنان در کیسه ها بسته بندی می شود ، ولی هیچگونه خرید و فروشی در شالیکوبی ها انجام نمی شود و همه طرف ها از کشاورز گرفته تا دست اندرکاران شالیکوبی ها و بازار عمده فروشی منتظر کشف قیمت هستند. نخستین برداشت شالی برنج که بیست و یکم تیرماه به صورت رسمی با حضور استاندار مازندران در بابل آغاز شد، این روزها شدت یافته و اراضی بیشتری در سطح استان به مرحله برداشت رسیده و هریک از شالیکوبی های مناطق مرکزی استان روزانه حدود سه تن شالی را به برنج سفید تبدیل می‌کنند. اظهارات صاحبان چند شالیکوبی در شهرستان های بابل و آمل نشان می دهد که بازار خرید و فروشی برنج نو کاملا راکد است و هیچکس حاضر به اعلام قیمت نیست و ظاهرا همه منتظر اتفاق خاصی برای اعلام قیمت برنج نوبرانه هستند. طارم محلی و هاشمی ۲ رقم از بهترین برنج مازندران و ایران محسوب می‌شوند که تا سه هفته پیش در هر کیلوگرم تا ۸۰۰ هزار ریال خرید و فروش می‌شد ولی همزمان با ورود برنج نو به بازار قیمت هر کیلوگرم برنج طارم محلی بین ۷۰ تا ۱۰۰ هزار ریال متغیر است و شالیکاران توقع دارند کمتر از ۹۰۰ هزار ریال نفروشند. در حال ح

اضر بیشتر شالیکوبی ها به مشتریان اعلام می کنند که برنج قدیمی را تمام کرده اند و در انتظار اعلام قیمت برای برنج نو هستند. تا پیش از برداشت شالی و ورود برنج نو به شالیکوبی ها ، هر کیلوگرم برنج کشت اول تا ۸۰۰ هزار ریال و کشت دوم هم تا ۹۵۰ هزار ریال خرید و فروش می شد. شالیکارانی که محصولشان را برای تبدیل به برنج سفید وارد شالیکوبی کرده اند ، می گویند که فروش برنج نو با قیمتی که اکنون برنج سال گذشته در بازار مشتری دارد ، برایشان به صرفه نیست .آنها به افزایش سطح عمومی قیمت ها در کشور مانند قیمت لوازم خانگی ، حبوبات، گوشت ، مرغ و لبنیات و دیگر کالاهای مورد نیازشان استناد می کنند و می گویند که فروش برنج نو به قیمتی که اکنون برنج سال گذشته خریدار دارد ، برایشان به صرفه نیست. از آنجایی پیش از این مسوولان بخش کشاورزی و کارشناسان اقتصادی هم بر این نکته تاکید داشتند که امسال قیمت برنج به نفع کشاورزان با ساماندهی و کاهش واردات، مورد حمایت جدی دولت است، از طرفی دیگر هم عدم تخصیص ارز ترجیحی برای واردات برنج علاوه بر تاکید رئیس جمهور شهید ،مصوبه ابلاغی دولت به سازمان برنامه و بودجه است، مقوله ای که سبب شد تا شالیکاران با انتظار و امید بالا رفتن قیمت متناسب با نرخ تورم، هزینه‌های تولید و معیشت، محصول آماده فروش خود را انبار کنند. یکی از صاحبان شالیکوبی در بابل و از آگاهان بازار برنج مازندران ضمن تایید راکد بودن بازار برنج در این باره گفت: بازار برنج در انتظار مشخص شدن قیمت است و تنها راه رونق گرفتن بازار برنج اعلام کف قیمت برای برنج طارم محلی است.
محمد پورموسوی اظهار داشت: قیمت برنج کهنه از نوع طارم محلی تا سه هفته پیش با حدود ۸۰۰ هزار ریال خریدو فروش می شده است ،اما اکنون با وارد شدن برنج نو و تازه قیمت گذاری خاصی برای این نوع برنج نمی‌شود.
وی تاکید کرد: اگر جهاد کشاورزی قیمت کف کارشناسی تولید برنج را به پیش از این اعلام می کرده به طور یقین علاوه بر شفاف سازی برای تولید کننده و مصرف کننده برای ۲ طرف هم به صرفه خواهد بود.
وی کیفیت برنج نو را مطلوب و در مقایسه با سال پیش بهتر عنوان کرد و بیان داشت: خریداران با حضور در شالیکوبی ها فقط با سوک زدن کیفیت برنج را مورد ارزیابی قرار می دهند و اصلا قیمتی را مطرح نمی کنند.
بر اساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی مازندران در فصل زراعی جاری ۲۱۵ هزار هکتار از زمین‌های شالیزاری استان مازندران زیر کشت برنج رفته است که ۶۰درصد آن ارقام محلی طارم صدری و هاشمی است.

قیمت‌های موجود برای کشاورز صرفه اقتصادی ندارد
اکنون نیز فرماندار بابل با بیان اینکه حذف ارز ترجیحی برای واردات برنج خارجی برای کشاورزان به یک مطالبه جدی از مسوولان ملی تبدیل شد، گفت: باید با تمام توان همزمان با برداشت برنج در حمایت از شالیکاران استان اقدام اساسی انجام داد. علی پیرفلک روز سه شنبه در جمع تعدادی از شالیکاران بابل در فرمانداری این شهرستان اظهار کرد: با توجه به افزایش هزینه تولید برنج، قیمت های موجود این محصول برای کشاورز صرفه اقتصادی ندارد.
وی اظهار کرد: دولت در راستای حمایت از تولید داخلی ممنوعیت فصلی واردات برنج خارجی را اعمال کرد که این امر یک اقدام ثبت و موثر است. پیرفلک با بیان این مطلب که امروز در دورترین روستاهای بابل کشاورز خواستار حذف ارز ترجیهی برای واردات برنج خارجی است، اظهار کرد: با بهره گیری از فناوری های نوین میزان تولید برنج در مازندران افزایش یافت و با حمایت از تولید کننده می توانیم در این محصول راهبردی خودکفا شویم. فرماندار بابل ادامه داد: رئیس جمهور شهید در دور دوم سفر استانی به مازندران به صورت جدی خواستار حل مشکل برنج کاران شد و گام های موثری برداشته است. وی افزود: با توجه به قیمت های سال گذشته و حال حاضر محصول برنج، کشاورز رغبتی برای تولید ندارد و این تولید برای وی زیان بخش شد. این مقام مسوول با بیان این که بابل بیش از ۴۷ هزار هکتار از اراضی آن زیر کشت برنج می رود، اظهار کرد: این شهرستان یکی از بزرگترین تولید کنندگان برنج در شمال محسوب می شود که این کشاورزان نیازمند حمایت هستند. طبق آمار رسمی جهاد کشاورزی مازندران امسال ۲۱۵هزار هکتار از زمین های استان زیر کشت برنج رفته است که برداشت این محصول از پنجشنبه هفته گذشته به صورت رسمی شروع شد. برداشت مکانیزه برنج از رقم طارم در فصل زراعی جاری با حضور استاندار مازندران و معاون وزیر جهاد کشاورزی هفته گذشته در بابل آغاز و آیین شکرگزاری برداشت برنج جدید مازندران با ورود کمباین ویژه شالیزاری به زمین سه هکتاری یکی از کشاورزان روستای شریعت کلای بابل برگزار شد. برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین می‌شود.