مائده مطهری زاده استان مازندران، قطب برنج کشور است و سالانه بخش عمده نیاز کشور را تامین میکند. همین امر موجب میشود تا اهمیت و ضرورتِ حمایتِ همه جانبه دولت از کشاورزان و شالیکاران را بیش از پیش درک کنیم. اکنون همزمان با دومین سفر رییس جمهور به مازندران، مطالبات شالیکاران به پیشگاه دولت، عرضه […]
مائده مطهری زاده
استان مازندران، قطب برنج کشور است و سالانه بخش عمده نیاز کشور را تامین میکند. همین امر موجب میشود تا اهمیت و ضرورتِ حمایتِ همه جانبه دولت از کشاورزان و شالیکاران را بیش از پیش درک کنیم.
اکنون همزمان با دومین سفر رییس جمهور به مازندران، مطالبات شالیکاران به پیشگاه دولت، عرضه شده و دولت هم قولهای مساعدی داده است.
محمدعلی نیکبخت وزیر جهاد کشاورزی در همین باره گفت: همه سیاستهای واردات و صادرات برنج در راستای حمایت از تولیدکنندگان این محصول راهبردی در کشور تنظیم خواهد شد.
نیکبخت در حاشیه بازدید از چند واحد تولیدی محمودآباد در جمع خبرنگاران، افزود: استان مازندران در تولید چندمحصول راهبردی جایگاه ممتازی در کشور دارد و حمایت از این تولیدکنندگان از برنامههای جدی دولت است.
وی اظهار کرد: برنج، مرکبات و تولید گوشت و مرغ از جمله تولیدهایی است که مازندران نقش مهمی در امنیت غذایی کشور دارد.
وزیر جهاد کشاورزی مازندران با بیان این مطلب که یکی از اصلی ترین هدف سفرهای استانی واکاوی مشکلات تولیدکنندگان است، خاطرنشان کرد: همه نیازها و ضرورتهای تولید کنندگان در سفرهای استانی جمعآوری و برای گرهگشایی کارها تصمیمهای لازم اتخاذ خواهد شد.
تخصیص ارز ترجیحی به برنج وارداتی و بلند شدن فریاد اعتراض نمایندگان مازندرانی مجلس
اما این حمایتها از سوی دولت در حالی اعلام میشود که طی روزهای گذشته، یک خبر، نگرانیهای زیادی را در میانِ کشاورزان و شالیکاران به وجود آورده است و آن خبر؛ مربوط میشود به تخصیص ارز ترجیحی به برنج وارداتی!
طی روزهای اخیر بر اساس اصلاحیه مصوبه هیات وزیران، «برنج» به لیست کالاهای مشمول دریافت ارز ۲۸.۵۰۰ تومانی اضافه شد. «دنیای اقتصاد» نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و طی روزهای اخیر با انتشار گزارشی نوشت: پس از گذشت دو سال از اجرای سیاست جراحی اقتصادی توسط رئیس دولت سیزدهم، حالا کالاهای مختلف در حال بازگشت به فهرست مشمولان دریافت ارز ترجیحی هستند؛ چنانکه در آخرین مورد برنج و روغن هم به این فهرست بازگشتند تا حالا طوماری از کالاهایی پیش روی دولت باشد که ارز یارانهای ۲۸هزار و ۵۰۰ تومانی دریافت میکنند.
اما به محض اعلام خبر اختصاص یافتن ارز ترجیحی برای واردات برنج، موجی از انتقادات و اعتراضات نسبت به این تصمیم دولتمردان روانه شد که مجلسیها در راس مخالفان این تصمیم قرار دارند. نمایندگان مجلس ارز ترجیحی برای واردات برنج را باعث نابودی تولید داخلی دانستهاند و با تاکید بر اینکه این ارز رانت دولت به واردکنندگان است، از رئیسجمهور درخواست کردهاند هرچه سریعتر برای حذف این ارز دستورات لازم را صادر کند. در همین حال اصلاحیه مصوبه هیات وزیران مبنی بر اختصاص یافتن ارز ترجیحی به برنج جهت واردات، سبب گلایه کشاورزان نیز شده است.
در همین رابطه احمد فاطمی، منتخب مردم بابل در دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اختصاص ارز ترجیحی به واردات برنج آن هم چند روز پس از لغو این مصوبه، گفت: مصوبهای که توسط هیات وزیران جهت عدماختصاص ارز ترجیحی به برنج پس از چند روز به حالت قبلی خود برگشت، سبب شوک و ناراحتی کشاورزان شده است.
وی در ادامه افزود: با توجه به امیدبخشی چندماه اخیر در بین کشاورزان بابت افزایش قیمت برنج، بسیاری از این کشاورزان به سمت کشت اقلام پرمحصول رفتند، موضوعی که نوید افزایش تولید ۴۰درصدی برنج را میدهد و نیاز به واردات نیست. فاطمی با بیان اینکه در مقابل این مصوبه هیات وزیران خواهیم ایستاد، گفت: نمایندگان استانهای شمالی بهویژه مجمع نمایندگان مازندران، این موضوع را در دستور کار خود قرار خواهد داد. قرار است نامهای در این خصوص تهیه و خدمت ریاست جمهوری ارائه شود و ما در جایگاه نمایندگان این مردم با صدای بلند اعلام میکنیم که در برابر این مصوبه هیات وزیران خواهیم ایستاد. وی تاکید کرد: اختصاص ارز ترجیحی باید از واردات برنج حذف شود تا در یک رقابت عادلانه و آزاد، برنج با قیمت واقعی خود به فروش برسد. فاطمی در حالی این اظهارات را مطرح کرده که رئیس فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی نیز خواستار حذف ارز ترجیحی برای واردات برنج شده است. علی بابایی کارنامی با انتقاد از تخصیص ارز ترجیحی به واردات برنج، گفت: دولت در مصوبهای از تخصیص ارز ترجیحی به برنج ممانعت کرد، اما بعد از گذشت مدتی این مصوبه را رد کرد و مجددا رانتی را به واردکنندگان برنج تخصیص داد و این پیام بدی برای سالجاری است. رئیس فراکسیون کارگری مجلس ادامه داد: در ۲ سال گذشته برنجکاران با سختیهای متعددی مواجه بودند، بنابراین از هیات رئیسه مجلس میخواهم این مورد را پیگیری کند، چرا که تخصیص ارز ترجیحی به واردات برنج، رانتی است که تولیدکنندگان برنج را ناامید میکند و فضای کسب و کار در این حوزه را تحتالشعاع قرار میدهد. وی افزود: از دولت میخواهم که پیگیر این وضعیت باشد، چرا که کشاورزان و شالیکاران نسبت به این مورد گلهمند هستند و هزینههای بسیاری را برای تولید برنج متحمل میشوند. بنابراین دولت با تخصیص ارز ترجیحی به واردات برنج، پشت کشاورز را خالی کرده و آنها ناامید میشوند، در حالی که ما باید از تولیدکنندگان حمایت کنیم. بابایی کارنامی بیان کرد: از کمیسیون کشاورزی تقاضا دارم جلسهای اضطراری در این خصوص برگزار کند و از وزیر کشاورزی و متولیان اقتصادی کشور دعوت به عمل بیاید تا به این موضوع رسیدگی کنند و در اسرع وقت بحث ارز ترجیحی را در این مورد حذف کنند و کشاورزان و شالیکاران را مورد حمایت قرار دهند. همچنین رضا حاجیپور، نماینده آمل در مجلس شورای اسلامیدر جلسه علنی مجلس خطاب به رئیسجمهور گفت: امروز و در زمان کاشت برنج که باید بارقه امید در دل مردم کاشته شود، دولت ارز ترجیحی برای واردات برنج تخصیص داده است. شما در سال گذشته قبل از اینکه برنج کشاورزان برداشت شود، هرچه که دلتان خواست برنج وارد کردید و در زمان فروش برنج، دلالان به ثمن بخس از کشاورزان، برنج را خریداری کردند و دولت بعد از ۸ماه با تلاش و تحصنی که نمایندگان مجلس در صحن علنی مجلس داشتند، تنها یک حرکت در راستای خرید برنج پرمحصول در شمال کشور انجام داد. این در حالی است که ما اساسا برنج پرمحصولی در شهرستان آمل و استان مازندران نداشتیم. وی با طرح این پرسش در کجای دنیا برنجکاران را اینگونه حمایت و تشویق میکنند؟ افزود: اکنون هم به جای اینکه برنجکاران ما را تشویق کنید، در زمان کاشت با فاصله یک ماه با برداشت این برنج ارز ترجیحی به واردات برنج تخصیص دادهاید. عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس تصریح کرد: آقای رئیسجمهور یک اقدام عملیاتی در راستای حذف این ارز ترجیحی و دلخوش کردن کشاورزان و برنجکاران ما انجام دهید و در راستای حمایت از این قشر زحمتکش قدمی بردارید. علی بابایی کارنامی نماینده مردم ساری و میاندورود نیز در جلسه علنی روز یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ماه گفت: باید جلوی تخصیص ارز ترجیحی برای واردات برنج گرفته شود چرا که این کار به تولیدکنندگان داخلی اسیب جدی می زند. وی طی تذکر شفاهی اظهار کرد: دولت چندی پیش مصوبه تخصیص ارز ترجیحی برای واردات برنج را لغو کرد که اقدام درستی بود. اما پس از مدت کوتاهی مجدداً این مصوبه لغو شد و عملاً ارز ترجیحی برای واردات برنج تخصیص داده شد. وی بیان کرد: تولیدکنندگان برنج از این موضوع گله مند هستند چرا که تخصیص ارز ترجیحی برای واردات برنج به تولیدکنندگان داخلی آسیب جدی وارد میکند.
نماینده مردم ساری در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: از کمیسیون کشاورزی مجلس انتظار داریم جلسهای اضطراری با حضور وزیر کشاورزی در این زمینه برگزار کند و تاکید ما بر این است که باید جلوی تخصیص ارز ترجیحی برای واردات برنج گرفته شود. بابایی کارنامی متذکر شد: یکی دیگر از مشکلات کشاورزان عدم تخصیص کود و نبود آب کافی است و آنان با همه این سختیها به تولید خود ادامه میدهند. بر این اساس باید به کشاورزان و تولیدکنندگان داخلی خود توجه بیشتری کنیم. علی اصغر باقرزاده نماینده مردم بابلسر نیز در نطق میان دستور خود یکی از مهمترین مشکلات را موضوع برنج دانست و گفت: امروز کشاورزان در بدترین شرایط موجود در حال فعالیت کشاورزی بوده ولی باز امیدوار به فضل الهی هستند. امروز کشاورزان ما با دغدغه تامین سوخت مواجه هستند و برای تامین سوخت به دنبال این اداره و آن اداره می باشند. مشکل گرانی سم که سر به فلک کشیده است و همچنین تامین کود یک مشکل اساسی شده است به نحوی که هنوز کود خودشان را دریافت نکردند و فصل کشاورزی در حال انجام است امروز ما نمی دانیم بر چه اساسی هزینه آب بها چندین برابر شده است و از یک زمین چندین بار پول آب بها گرفته می شود.
وی ادامه داد: از تسهیلات کشاورزی و تسهیلات برای ادوات و ماشین آلات کشاورزی خبری نیست؛ با همه این مشکلات اما کشاورزان در حال انجام کار هستند. در چنین شرایطی دولت اختصاص ارز ترجیحی برای واردات برنج را تصویب می کند. سوال این است که آیا مشکل تامین ارز در کشور برطرف شده و ما مشکل ارز برای تامین دارو نداریم که برای برنج ارز قرار می دهید؟ این مافیا قدرت و ثروت را در هم شکنید و خبر خوشی را برای مازندران بدهید.
موافقان چه میگویند؟
اما نمایندگان مجلس در حالی بر لزوم حذف ارز ترجیحی از واردات برنج تاکید دارند که از سوی دیگر فعالان عرصه واردات برنج بر این باورند که این تصمیم دولت منجربه کاهش قیمت برنج در بازار داخلی خواهد شد.
در همین راستا مجیدرضا خاکی، سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج گفت: با اعمال گشایش ارزی از سوی وزارت جهاد کشاورزی، میتوان انتظار داشت که هیجان قیمتی در بازار برنج فروکش کند. وی با اشاره به پایان بلاتکلیفی فعالان این حوزه در ارتباط با سیاستهای دولت در قبال واردات برنج، گفت: بازگشت این کالا به فهرست کالاهای مشمول ارز ترجیحی و همچنین از سرگیری تخصیص ارز برای این کالا بعد از چند ماه انتظار، به تنزل سطح انتظارات تورمی از بازار هر دو کالای برنج وارداتی و برنج ایرانی کمک موثری خواهد کرد. خاکی با ارزیابی مثبت از افزوده شدن برنج به لیست کالاهای مشمول دریافت ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۳ گفت: انجمن تلاش دارد علاوه بر تنظیم بازار برنج، انتظارات و دغدغههای تامینکنندگان این کالای اساسی را انعکاس دهد. انجمن واردکنندگان برنج ایران، طی این مدت بارها از طریق مکاتبه و جلسات رسمی و غیررسمی با متولیان دولتی درباره وضعیت بلاتکلیف بازار و عواقب ابهام درباره سیاستهای آتی دولت، هشدارهایی را مطرح کرد و این رویه تعاملی درنهایت به مصوبه اخیر هیات وزیران و اقدامات بعدی دستاندرکاران امر منتهی شد. خاکی تصریح کرد: ادامه بلاتکلیفی چندماهه واردکنندگان برنج در مورد سیاستهای ارزی دولت میتوانست علاوه بر بازار برنج وارداتی، بازار برنج داخلی را نیز تحتتاثیر قرار دهد. به این ترتیب هیات وزیران در مصوبه جدیدی، لیست کالاهای اساسی مشمول ارز ۲۸۵۰۰ تومانی را تکمیل کرده و برنج را نیز به آن افزود. سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج ایران با اشاره به ازسرگیری صدور نظر دستگاه و تخصیص ارز برای تسویه مطالبات چند ماهه واردکنندگان برنج گفت: اکنون با اعمال این گشایش از سوی وزارت جهاد کشاورزی و خروج بازیگران بازار برنج از بلاتکلیفی، میتوان انتظار داشت که هیجان قیمتی نیز در بازار این کالای استراتژیک فروکش کند و تعادل مطلوب حاکم شود. در همین حال مسیح کشاورز، دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج ایران نیز معتقد است: بلاتکلیفی در تامین ارز و شائبه عدمتامین کسری برنج کشور از محل واردات، تنظیم بازار برنج را تهدید میکند و احتمال افزایش قیمت برنج ایرانی و خارجی را افزایش میدهد. به گفته وی، برنج دومین محصول کشاورزی پرمصرف کشور است و همچنان برای تامین ۴۰ تا ۵۰درصد نیاز کشور وابسته به واردات هستیم، اما تصمیمات خلقالساعه، بازار این محصول را تحتتاثیر قرار میدهد. کشاورز با اشاره به تبعات تعلل در تخصیص ارز به واردات برنج گفت: در حالی که ارز برنج بعد از واردات و عرضه محصول در بازار، از سوی دولت تخصیص مییابد، بسیاری از واردکنندگان بیش از ۷ماه در صف تخصیص ارز معطل میمانند. طولانی شدن زمان تخصیص ارز، موجب تحمیل هزینههای سنگین به واردکنندگان میشود، چراکه واردکنندگان برنج با سرمایه شخصی یا تامین سرمایه از محل وام و گرفتن اعتبار ارزی از بانکهای ارزی داخلی و صرافیهای خارجی و داخلی، برنج وارد میکنند و طولانی شدن پروسه تخصیص ارز، موجب افزایش هزینه و از دست رفتن صرفه اقتصادی واردات برنج میشود. کشاورز با ابراز نگرانی از وضعیتی که پیش روی بازار برنج قرار گرفته است، توضیح داد: اگر دولت و به طور خاص وزارت جهادکشاورزی و بانک مرکزی با فعالان صنعت برنج همراهی نکنند، قیمت برنج مانند سال ۱۴۰۱، با جهش قیمت غیرمنطقی روبهرو شده و این محصول از سفره بسیاری خانوادههای ایرانی خارج میشود. وی با تاکید بر اینکه انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج ایران، برای بازگشت ثبات و تنظیم بازار برنج، راهکارهایی را به دولت پیشنهاد میدهد، تصریح کرد: تا پیش از فرا رسیدن دوره ممنوعیت فصلی واردات، مجوز ثبتسفارش ۸۰۰هزار تا یک میلیون تن برنج صادر شود. دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج ایران پیشنهاد کرد: دولت مطالبات ارزی واردکنندگان باقیمانده از سال گذشته در اسرع وقت پرداخت و برای سالجاری نیز ارز نیمایی به واردات این محصول اختصاص یابد و با توجه به تنشهای سیاسی پیش آمده در فضای بینالملل و اهمیت اطمینان خاطر طرفهای تجاری، بخشی از ارز مورد نیاز برای ثبتسفارشهای جدید را به صورت پیش پرداخت در اختیار واردکنندگان قراردهند. حال، باید دید دولت، در مقابلِ این صف آراییهای موافقان و مخالفان تخصیص ارز ترجیحی به برنج وارداتی، جانب کدام یک را میگیرد و در نهایت، موفق میشود، رضایت کشاورزان مازنی را از بابتِ قیمتِ برنج تولیدی که با هزار و یک رنج و سختی بدست میآید جلب کند؟!
