میگویند دیابت یک بیماری شیرین است با عوارض تلخ! چه تعبیر درست و مناسبی. بیماریای که امروزه به عنوان بیماریِ خاموشِ قرن شناخته میشود و جمعیت کثیری از مردم دنیا را درگیر عوارضِ دردناک و طاقتفرسای خود کرده است. در ایران نیز متاسفانه به دلیلِ رواجِ زندگی ماشینی و تغییرِ سبکِ زندگی، جمعیتِ دیابتیها فراواناند […]
میگویند دیابت یک بیماری شیرین است با عوارض تلخ!
چه تعبیر درست و مناسبی. بیماریای که امروزه به عنوان بیماریِ خاموشِ قرن شناخته میشود و جمعیت کثیری از مردم دنیا را درگیر عوارضِ دردناک و طاقتفرسای خود کرده است.
در ایران نیز متاسفانه به دلیلِ رواجِ زندگی ماشینی و تغییرِ سبکِ زندگی، جمعیتِ دیابتیها فراواناند و در این بین، شوربختانه استان مازندران در صدر جدولِ مبتلایان قرار دارد.
اکنون سرپرست بهبود تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به تاثیر مستقیم ابتلا به بیماری دیابت و تغذیه میگوید: انتخاب و پیروی از سبک تغذیه نادرست، دلیل اصلی افزایش میزان مبتلایان به بیماری دیابت در مازندران است.
دکتر اکبر فاضل تبار ملکشاه میافزاید: بین بیماری دیابت و تغذیه درست رابطه و وابستگی مستقیمی وجود دارد، چرا که مصرف مواد غذایی پرکالری و بالا بودن تعداد دفعات مصرف این نوع مواد زمینه ساز ابتلا فرد به این بیماری میشود.
وی میگوید: رژیم غذایی مدیترانهای به عنوان مناسبترین رژیم غذایی برای جلوگیری از بیماری دیابت است که دور شدن افراد از این سبک غذایی باعث شده تا شاهد افزایش تعداد بیماران باشیم.
این دکتری تغذیه توضیح میدهد: استفاده از روغن زیتون، گوشت سفید، سبزیجات، گیاهان، حبوبات و مغزها و استفاده محدود و کم گوشت قرمز به عنوان رژیم غذایی مدیترانهای که در سر سفره مردم مازندران میبایست وجود داشته باشد تا عاملی برای جلوگیری از بیماری دیابت شود.
وی گفت: با وجود اینکه مازندران به عنوان استان برخوردار و تولیدکننده انواع سبزیجات و گیاهان به شمار میرود اما رخت بربستن مصرف این نوع مواد غذایی از سفره مردم این منطقه باعث شده تا بخش قابل توجه رژیم غذایی مدیترانهای محقق نشود.
به گفته دکتر فاضل تبار ملکشاه با وجود جایگاه این استان در تولید میوه و سبزی در کشور، در حال حاضر کمتر از ۲۰ درصد مازندرانیها در حد استاندارد توصیه شده از این محصولات تغذیه میکنند.
وی میزان توصیه شده مصرف میوه و سبزی برای هر نفر در شبانه روز را ۴۰۰ گرم اعلام کرد.
این پزشک متخصص تغذیه گفت: در حال حاضر میانگین کشوری مصرف این محصولات کمتر از یک چهارم میزان توصیه شده و حدود صد گرم است، ولی شهروندان مازندرانی حتی به این میزان هم مصرف سبزی و میوه ندارند.چنبره غذاهای غربی بر سلامت مردم مازندران
دکتر فاضل تبار ملکشاه اضافه کرد: در گذشته سبک زندگی و تغذیه مردم مازندران به رژیم غذایی مناسب برای جلوگیری از بیماریهای غیر واگیر از جمله دیابت نزدیک بود، به طوری که مردم در آن زمان به اندازه کافی و مورد نیاز سبزیجات و گیاهان مصرف میکردند.
وی گفت: اما با گذشت زمان و اُنس گرفتن مردم مازندران با سبک زندگی غربی با شیوههای مرسوم و متداول سالم گذشته فاصله گرفتند و این باعث شد تا شاهد آن باشیم از رژیم تغذیهای نامناسب پیروی کنند.
به گفته سرپرست بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مازندران، غذاهای پرچرب به همراه گوشت قرمز فراوان از جمله ویژگیهای سبک تغذیه غربی است که اثرات و تبعات آن افزایش آمار بیماران دیابتی است.
وی توصیه کرد: مردم برای جلوگیری از ابتلا به بیماریهای غیرواگیر از جمله دیابت زیر نظر پزشک متخصص تغذیه شرایط و وضعیت تغذیهای خود را برنامه ریزی کنند تا براساس جنس و سن هر فرد مقدار غذا، زمان و دفعات تغذیه هر فرد مشخص شود تا به یکباره حجم بالایی کالری وارد بدن نشود.
بر اساس نتایج تحقیقات اخیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مردم مازندران رتبه نخست ابتلا به بیماری دیابت را دارند.
شمار قابل توجهی از جمعیت مازندران به بیماری دیابت مبتلا هستند و تغییر سبک زندگی و افزایش شهرنشینی و کم تحرکی و تغذیه نامناسب این استان را در معرض بیماری خطرناک و خاموش قرار داده است.
مشهدی رحمت، دوپایش را به دلیل سیاه شدن ناشی از دیابت قطع کرده است و روی ویلچر نشسته است، او سالها از بیماری دیابت رنج میبرد تا آنکه چارهای جز قطع پاهایش نماند.
وی میگوید: در سالهای پایانی عمر باید خانه نشین باشم و این بیماری تمام توان را از من گرفته است.
وی به جوانان توصیه میکند تا ضمن انجام ورزش و پرهیز از مصرف غذاهایی که منجر به دیابت میشود، گفت: این بیماری عوارض بسیاری دارد و باید قدر سلامتی را دانست.
کارشناسان بر این باورند، بیماران مبتلا به دیابت خود باید مدیریت بیماری را برعهده بگیرند زیرا تغییر سبک رفتار و زندگی اصل مهمی در کنترل این بیماری است. طبق آمارهای علوم پزشکی مازندران شیوع بیماری دیابت در استان ۱۴ درصد و بالاتر از میانگین کشوری است و بیماریهای زمینهای در بروز آن تأثیرگذار است.
قاسم اویس، معاون وقتِ بهداشتی علوم پزشکی مازندران نیز چندی پیش با اشاره به اینکه کم تحرکی، مصرف دخانیات، تغذیه ناسالم از جمله عوامل خطر به شمار میرود، گفت: ۳۵ تا ۳۶ درصد مردم استان از اضافه چاقی رنج میبرند و یک سوم مردم استان دچار فشار خون هستند.
وی با اظهار اینکه شیوع دیابت در استان ۱۴ درصد شیوع کلسترول خون ۲۰ درصد و بالاتر از میانگین کشوری است، ادامه داد: برای کنترل دیابت باید به چهار اصل و مهارت شامل پایش فردی قند خون، تغذیه، فعالیت بدنی و استفاده صحیح از داروهای کنترل قند خون توجه ویژه کرد.
وی با عنوان اینکه خطر ناشی از دیابت و عوارض آن بین افرادی که قند خود را مدیریت میکنند، گفت: با کنترل این بیماری میتوان زندگی سالم و سلامتی داشت.
اویس بر لزوم اصلاح عادتهای نادرست در زندگی تاکید کرد و گفت: بیش از نیمی از مبتلایان به دیابت از بیماری خود اطلاعی ندارند زیرا این بیماری میتواند بدون علامت باشد.
معاون بهداشتی علوم پزشکی مازندران با اظهار اینکه افراد دارای بیماریهای زمینهای نسبت به بیماری دیابت آسیب پذیرتر هستند، گفت: در استان ۱۶۵ هزار بیمار دیابتی شناسایی شدند که ۶۰ درصد در شهرها و بقیه در روستاها سکونت دارند و یک چهارم بیماران از بیماری خود بی اطلاع هستند.۶۵ درصد بیماران دیابتی در سن کار هستند
طبق آمار ۶۵ درصد بیماران دیابتی مازندران در سن کار و تلاش و ۳۵ درصد بالای ۶۵ سال سن دارند و آمار زنان دیابتی نیز پنج برابر مردان شمالی است.
نادر آهنگر نیز کم تحرکی و چاقی را از جمله دلایل بروز بیماری دیابت ذکر کرد و گفت: چاقی در زنان بیش از مردان بوده از این رو بیشتر در معرض ابتلای به دیابت هستند.
معاون فنی وقتِ مرکز بهداشت مازندران با بیان اینکه آمار ابتلای به دیابت بین جوانان استان دو درصد بالاتر از میانگین کشوری است، گفت: ورزش، کنترل تغذیه، کاهش استرس، اقدامات دارویی غیر در کنترل این بیماری تأثیر بسزایی دارد.
وی تغذیه سالم و تحرک بدنی، پرهیز از غذاهای چرب و آماده را در کنترل بیماری دیابت مهم برشمرد و گفت: پرهیز از مصرف دخانیات و دوری از استرس، حفظ آرامش روانی از ارکان اصلی سلامت به شمار میرود.
دیابت یا بیماری قند، ناشی از اختلال متابولیسم و سوخت و ساز بدن است که به دلایل گوناگون ظاهرمی شود و با درجههای مختلف کمبود انسولین و یا عدم پاسخ به انسولین در بدن بیمار.
بر اساس دادههای آماری، در ایران هفت میلیون نفر به دیابت دچار هستند و که ده درصد جمعیت کشور را شامل میشود. از سوی دیگر دیابت یکی از عوامل مهم در بیماریهای نارسایی کلیوی، نابینایی و قطع عضو در بین سنین ۲۰ تا ۷۰ سالگی به حساب میآید.
شدت شیوع دیابت در مازندران بالاتر از میانگین کشوری است
متخصص پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی بابل معتقد است که، شدت شیوع دیابت، کلسترول و فشار خون در مازندران از میانگین کشوری بالاتر است.
به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل دانشگاه علوم پزشکی بابل، دکتر خدیجه ازوجی از اجرای طرح پیمایش عوامل خطر بیماریهای غیر واگیر در کشور خبر داد و گفت: بیماریهای غیرواگیر عامل حدود ۸۰درصد موارد مرگ و میر به شمار میروند.
وی با اشاره به ضرورت پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر بیان کرد: بیماریهایی همچون دیابت، فشارخون بالا، سرطان و بیماریهای مزمن تنفسی از مهمترین بیماریهای غیرواگیر هستند که عوامل خطر مشترکی شامل کمتحرکی، تغذیه ناسالم، مصرف دخانیات و … دارند.
این متخصص پزشکی اجتماعی با اشاره به اهمیت بیماریهای غیرواگیر و بار عظیمی که این بیماریها بر سیستم سلامت میگذارند، ادامه داد: بررسی شاخصهای سلامت از اهمیت خاصی برخوردار است.
ازوجی با اشاره به نتایج آخرین پیمایش عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر کشور و استان مازندران افزود: شیوع استفاده از وعدههای غذایی مناسب میوه و سبزیجات در بین افراد بزرگسال در کشور ۱۷٫۲ درصد است که خوشبختانه در مازندران به ۳۰ درصد میرسد.
وی با اشاره به اینکه میزان شیوع فعالیت فیزیکی کم هم در کشور و مازندران ۵۶ درصد است، ادامه داد: شیوع اضافه وزن در کشور و مازندران بین ۳۵ تا ۳۶ درصد است اما شیوع چاقی در کشور ۲۲٫۷ است در صورتی که در مازندران ۳۳ درصد و نگران کننده میباشد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با ذکر این نکته یک سوم مازندرانیها دچار شیوع فشار خون بالا هستند، بیان کرد: شیوع فشار خون بالا در کشور ۲۶٫۴ درصد است در صورتی که در مازندران به ۳۳ درصد میرسد.
ازوجی با اشاره به اینکه شیوع دیابت در کشور ۱۰٫۹ درصد و در مازندران ۱۴ درصد است، گفت: شیوع بالا بودن سطح کلسترول خون در کشور ۲۲٫۶ درصد و در مازندران ۳۰ درصد و همچنین درصد افراد دارای سابقه مصرف دخانیات در کشور ۱۴٫۶ و در مازندارن ۲۰ درصد است.هزینه سربار ناشی از بیماری دیابت به نسبت دیگر بیماری ها بسیار بالا است
فوق تخصص غدد و متابولیسم و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد ساری نیز با اظهار اینکه دیابت ۱۱درصد هزینه درمان نظام سلامت را به خود اختصاص میدهد، گفت: نیمی از جمعیت استان مازندران از وجود بیماری دیابت در خود بیاطلاع هستند.
دکتر فرهاد مشایخ بخشی افزود: هزینه سربار ناشی از بیماری دیابت به نسبت دیگر بیماری ها بسیار بالا است و طبق آمار سالانه حدود ۶۰۰تا ۷۰۰میلیارد دلار برای این بیماری در دنیا و این رقم در ایران ۱۷تا ۱۸هزار میلیارد تومان است.
وی عوارض قند خون بالا را قطع عضو، نابینایی، نارسایی کلیوی، عوارض قلبی و عروقی عنوان کرد و بیان داشت: چاقی، بی تحرکی و استرس سه ریزفاکتور مهم و قابل تشخیص برای همه در حساس شدن به بیماری دیابت است که باید پیگیری شود.
دکتر مشایخ بخشی با توضیح این نکته که ۱۵درصد بیماران دیابتی پیگیر بیماری خود نمیشوند، تصریح کرد: خود درمانی و مصرف خود سرانه داروها برای بیماری دیابتی از دیگر مشکلات جامعه است.
این پزشک فوق تخصص غدد و متابولیسم توضیح داد: پدر خانواده دارای بیماری دیابت تا ۱۰ درصد و مادر خانواده تا ۴درصد و هر دوی آنان تا ۴۰ درصد عامل انتقال بیماری دیابت به فرزند هستند، پس یکی دیگر از فاکتورهای مهم برای پیگیری این بیماری توجه به ارثی بودن آن است.
وی با بیان اینکه هفت درصد زنان باردار دچار بیماری دیابت میشوند، تصریح کرد: به لحاظ جنسیتی ۵۵ درصد بیماران قند خون را زنان به دلیل تحرک کم و ۴۵ درصد نیز مردان تشکیل میدهند.
استاد دانشگاه علوم پزشکی آزاد ساری بر لزوم تغذیه مناسب و تحرک همراه با مصرف داروهای تجویزی از سوی پزشک تاکید کرد و بیان داشت: در حال حاضر اگر این شرایط همواره مورد توجه قرار بگیرد تا ۹۵ درصد داروهای داخلی اثرگذار در کنترل قند خون دیابتیها است.
دکتر مشایخ بخشی از انسولین به عنوان شفابخش ترین دارو برای کنترل بیماری دیابت نام برد و گفت: اینکه مردم به انسولین هراس دارند نوعی ضعف فرهنگی در جامعه است که باید از بین برود.
فوق تخصص غدد و متابولیسم در تشریح چگونگی تاثیر هورمونها در تنظیم قند خون، گفت: به طور مثال هورمون کورتیزول که از غده فوق کلیه ترشح میشود یکی از مکانیسمهای افزایش دهنده قند خون است و در فرد با نارسایی فعالیت این غده اختلال در تنظیم قند خون رخ میدهد.
وی ادامه داد: در این حالت بدن افرادی که دچار نارسایی کبدی یا کلیه هستند کمبود تولید گلوکز درونزا رخ میدهد.
مشایخ بخشی از فعالیت پزشک خانواده در مازندران ابراز خرسندی کرد و گفت: پزشک خانواده در شناسایی بیماری پنهان دیابتی استان نقش مهمی ایفا میکنند.
وی تصریح کرد: بررسیهای دانشگاه علوم پزشکی مازندران نشان میدهد برنامههای کنترلی در ۳۰ درصد از این بیماران شناسایی شده مبتلا به دیابت در استان به نتیجه مثبت رسیده و در بقیه جمعیت بیماران با وجود اجرای برنامههای کنترلی از قبیل کنترل تغذیه، کاهش استرس، ورزش و غیره، نتیجه مثبتی اخذ نشده است.
وی اضافه کرد: به نظر میرسد برای عدم موفقیت برنامههای کنترلی در دو سوم بیماران دیابتی باید طرحهای مطالعاتی ویژه صورت گیرد تا با شناسایی علت این ناکامی نسخه جدیدی برای درمان بیماران دیابتی پیچیده شود.
مشایخ بخشی گفت: در صورتی که قند خون ناشتا از۱۰۰تا ۱۲۵ و ۲ ساعت بعد از غذا نیز حدود ۱۹۰ باشد به عنوان بیماران دیابتی پنهان معرفی میشوند و قند خون بالای ۱۲۵ در ناشتا و ۲۰۰ بعد از غذا تشخیص بیمار دیابتی دریافت میکنند.
