چند روز پیش بود که مدیر جهاد کشاورزی نوشهر از صادرات ۶۶۵۰ اصله گل و گیاه زینتی از این شهرستان به خارج از کشور طی مردادماه امسال خبر داده بود.
جواد محمودی با اشاره به اهمیت مرکز قرنطینه نباتی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان نوشهر مستقر در بندر این شهرستان، اظهار کرد: مردادماه امسال در بخش صادرات محصولات کشاورزی، پس از بازدید و صدور گواهی بهداشتی، مجوز صادرات ۸۶ تُن کیوی و ۶۶۵۰ اصله گل و گیاه زینتی صادر شد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نوشهر افزود: در بخش واردات نیز پس از بازدید و تست‌های آزمایشگاهی، مجوز ترخیص ۷۸۹۶ مترمکعب چوب نراد و ۲۴ هزار و ۹۴۴ تُن ذرت دامی از این بندر صادر شد.
مازندران چند سالی است که در زمینه تولید و صادرات گل و گیاه فعالیت‌‎هایی را آغاز کرده و به پیشرفت‌های نسبتا خوبی نیز دست یافته است.
ملایی معاون باغبانی سازمان جهاد کشاورزی مازندران به «خبرشمال» گفت: حدود ۱ هزار و ۳۰۰ هکتار سطحِ زیرِ کشت گل و گیاهان زینتی استان است که چهارصد و هفتاد هکتار از این میزان مربوط به کشت گیاهان در فضاهای گلخانه‌ای بوده و مابقی مربوط به سطحِ زیرِ کشت در فضای باز می‌باشد.
به بیانِ ملایی، حدود ۶۰۰ میلیون واحد تولید گل و گیاه داریم که شامل اصله، بوته و گلدان می‌شود.
معاون باغبانی سازمان جهاد کشاورزی تصریح کرد: برخی از این ارقام خارجی بوده و برخی نیز ارقام بومی، اما در نهایت، آنچه که مهم است بازارپسند بودن آنهاست.
براساس اظهاراتِ ملایی، بیشترین میزانِ تولیدات نیز مربوط به غرب استان می‌شود.
ملایی خاطرنشان کرد: آنطور که در وزارت جهاد کشاورزی تصمیم گیری شده است، اکنون محوریت بر روی توسعه کشت‌های گلخانه‌ای قرار گرفته است.
معاون باغبانی سازمان جهاد کشاورزی تاکید کرد: هم‌اکنون چه در بحث صدور مجوزها و چه در زمینه ارائه تسهیلات، در گلخانه‌های کوچک مقیاس حتی برای مساحت زیر ۳۰۰ متر نیز به شرطی که در داخل بافت روستا باشد، صدور مجوز از طریق سامانه سماک امکان پذیر است که این در خصوص گلخانه‌های بالای یک هزار متر، از طریق سامانه سیتا مربوط به سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، انجام می‎گیرد.
به گفته ملایی، مزیتی که برای گلخانه‌های داخل بافت وجود دارد این است که دسترسی به امکانات نظیر آب، برق و گاز به راحتی وجود دارد در شرایطی که گلخانه‌های بزرگ مقیاس به دلیلِ خارج از بافت بودن، این هزینه‌ها نیز بر سایر هزینه‌ها اضافه می‌شود.
به گفته این مقام مسوول، مبلغ تسهیلات هم بستگی به طرح دارد.
ملایی ادامه داد: گلخانه‌ها به دو نوع تقسیم می‌شوند. گلخانه‌های خاکی و هیدروپونیک، که هیدروپونیک‌ها غیرخاکی بوده و هزینه‌ بیشتری هم می‌برند و از همین رو، برای گلخانه‌های معمولی، متری یک میلیون تومان و برای گلخانه‌های هیدروپونیک نیز متری ۲ میلیون تومان تسهیلات تخصیص داده می‌شود.
قدمت کشت و کار و نگهداری گل‌ها در ایران شاید همزمان با شروع کشاورزی بوده است. با نگاهی به تاریخ و فرهنگ ایران به نظر می‌آید که همواره ایرانیان در زمینه موضوعات مرتبط با گل‌ها جایگاه خوب و ارزنده‌ای داشته‌اند.
شاید قدیمی‌ترین گلخانه‌های موجود در ایران که در حال حاضر هم فعال هستند قدمتی در حدود ۷۵ – ۷۰ سال دارند.. زمانی که بسیاری از کشورها نامی در زمینه پرورش گل و گیاه نداشته اند کشور ما با داشتن گلخانه‌های خوب و قابل قبول در زمان خود وضعیتی مناسب داشته است.
کشت و کار پرورش گل‌های زینتی در ایران به عنوان یک رشته اقتصادی سابقه‌ای به قدمت احداث گلخانه ها ندارد اما از زمان‌های گذشته، گلخانه‌دارها کار تکثیر و پرورش گیاهان را برای سرگرمی و گذران اوقات فراغت انجام می‌دادند.
ایران یکی از خواستگاه‌ها و زادگاه‌های طبیعی گیاهان زینتی از جمله لاله، سنبل، زنبق، سیکلمه و برخی از درختچه‌ها و تعداد زیادی از درختان میوه بشمار می‌آید و در منابع علمی دنیا اسناد و مدارک مربوط به این موضوع موجود است. ولی از نظر اقتصادی و صادرات گل و گیاه هنوز موقعیت مناسبی در سطح دنیا ندارد.
ایران از لحاظ شرایط مساعد جهت تولید گل و گیاه جزو ۱۵ کشور اول جهان است. موطن بسیاری از گلو گیاهان زینتی که در دنیا در زمینه تولید و پرورش آن تلاش شده از جمله گل‌های پیازی، پامچال، میخک،گلایل،لاله سیکلمن ایران می‌باشد.
قدیمی‌ترین سند در رابطه با پیشینه و دسته گل در کشور به گل و غنچه‌های دست داریوش در سنگ‌نگاره‌های تخت جمشید است که بیشتر از دو هزار و ۵۰۰ سال قدمت دارد.
این نقوش گویایی از توجه و علاقه ایرانیان نسبت به گل و تقدیم دسته گل به‌عنوان هدیه است. رسم تقدیم گل در اروپا به‌عنوان هدیه و تحفه، رسمی است که از ایران به کشورهای اروپایی سرایت کرده و این در حالی است که قدمت تقدیم گل در ایران به قدری است که نمی‌توان به‌طور مشخص و دقیق، مبداء آن را یافت. پس از اسلام نیز گل و دسته گل حرمت و اعتبار خود را نه‌تنها نزد مردم حفظ کرد، بلکه ارجمندتر نیز شد.
بیش از ۷۳ درصد صادرات جهانی گل در کشورهای آلمان ۲۲ درصد، ایالات متحده ۱۵ درصد، فرانسه ۱۰ درصد، انگلیس ۱۰ درصد، هلند ۹ درصد، ژاپن شش درصد، ایتالیا و سوئیس هرکدام پنج درصد عرضه و مصرف و یا بخشی از آن به‌صورت صادرات مجدد به سایر کشورها فرستاده می‌شود. این در حالی است که تعداد کشورهای مطرح در صادرات جهانی، از انگشتان دست تجاوز نمی‌کند.هلند به‌تنهایی هر سال بیش از هفت میلیارد دلار از محل صادرات گل درآمد دارد و میزان آن از طریق صادرات بذر و پیاز گل، ارائه کمک‌های فنی و مشورتی، خدمات مرتبط با پرورش گل و گیاهان زینتی و تجهیزات باغبانی به صدها میلیون دلار در سال می‌رسد.
درحال حاضر ایران هفدهمین کشور تولیدکننده گل و گیاه جهان است اما رتبه صد و هفتم بازارهای صادراتی را به خود اختصاص داده است و علیرغم بالا بودن کیفیت گل‌های تولیدی به دلیل بالا بودن قیمت آن مشتری در بازارهای جهانی ندارد.
استان مازندران نیز در تولید گیاهان آپارتمانی رتبه نخست تولید کشور را دارد که محصولات آن به کشورهای حاشیه خزر صادر می‌شود.
البته کارشناسان عقیده دارند که ایران توانایی صادرات سالانه حداقل ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار گل­ های زینتی (به صورت شاخه بریده و گلدانی)، درخت و درختچه را دارد. باید این نکته را در نظر گرفت که قیمت هر ۳۰ تا ۴۰ شاخه گل رز صادراتی معادل قیمت یک بشکه نفت است. بزرگ ترین مشتری های ایران در سال گذشته برای خرید شاخه های گل از کشور عراق، آذربایجان، اوکراین، مولداوی، بلاروس، گرجستان، ارمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان و روسیه بوده‌اند. مشتریانی که تعدادی از آنها مانند گرجستان، روسیه و بلاروس در واقع محل ترانزیت گل‌های صادراتی ایران به کشورهای دیگر هستند و گل‌های ایران بعد از ورود به این کشورها دوباره در بسته‌بندی‌‌های جدید و به نام‌های جدید از سوی این کشورها صادر می‌شوند. بیشترین گل‌هایی که از ایران صادر می‌شود شامل گلایول، رز، میخک، داوودی، مریم، آنتوریوم، لاله، نرگس، سوسن، مارگریت، پرنده بهشتی، ژربرا و آلسترومریا است.