مائده مطهری زاده همزمان با گرمتر شدن هوا، خطر آتش سوزی جنگلها نیز افزایش مییابد. بر همین مبنا، حضور در جنگلها نیز نیازمند رعایت احتیاط بیشتر است. اکنون با توجه به افزایش دمای هوا طی روزهای آینده، هواشناسی مازندران با صدور هشدار زرد افزایش دما در خصوص احتمال آتش سوزی در جنگلهای شمال هشدار داد. […]
مائده مطهری زاده
همزمان با گرمتر شدن هوا، خطر آتش سوزی جنگلها نیز افزایش مییابد. بر همین مبنا، حضور در جنگلها نیز نیازمند رعایت احتیاط بیشتر است.
اکنون با توجه به افزایش دمای هوا طی روزهای آینده، هواشناسی مازندران با صدور هشدار زرد افزایش دما در خصوص احتمال آتش سوزی در جنگلهای شمال هشدار داد.
هواشناسی منطقه اثر فعالیت این سامانه را در تمام مناطق مازندران اعلام و نسبت به افزایش محسوس دما، وزش باد گرم گاهی به نسبت شدید در طی این مدت هشدار داد.
افزایش ظرفیت آتش سوزی در جنگلها، ایجاد تنش دمایی در گلخانهها، مرغداریها و دامداریها و احتمال ریزش سنگ در محورهای کوهستانی از پیامدهای مخاطره آمیز این سامانه جوی است.
به مسافران و گردشگران نیز توصیه شده است از روشن کردن آتش در جنگلها و مراتع خودداری و در صورت لزوم نسبت به خاموش شدن آتش اطمینان حاصل کنند. جدا از افزایشِ احتمالِ آتش سوزی جنگلها به دلیلِ گرم شدن هوا، عوامل انسانی از مهمترین عوامل آتشسوزی جنگلها هستند و قصه دراز جنگ انسان و طبیعت زمانی به پایان خواهد رسید که ضعفهای قانونی و چالشهای اجرایی جای خود را به قوانین جدی در این امر و برخورد قاطع با عوامل آن بدهند و در این میان آموزش روستاییان و ساکنان مناطق جنگلی برای پیشگیری ضروری است.
آتشسوزی جنگل یک نوع آتشسوزی کنترلناپذیر است که در منطقهای با گیاهان اشتعالپذیر در نواحی روستایی یا در طبیعت وحش روی میدهد، چهار علت طبیعی اصلی برای آتشسوزی جنگل عبارتند از آذرخش، فوران آتشفشانی، جرقه در اثر فروافتادن صخرهها و احتراق خودبهخود، بسیاری از آتشسوزیهای جنگل در اثر عوامل انسانی مانند آتشسوزی عمدی، سیگارهای دور انداخته شده، جرقه ابزار و وسایل و همچنین قوسهای الکتریکی خطوط انتقال نیرو پدید میآیند.
دستهایی پنهان در آتشسوزیهای جنگلها وجود دارد و افرادی بهطور عمد جنگلها را میسوزانند؛ به گفته بهمن ایزدی فعال محیط زیست، آنها یک اتاق فکر منسجم دارند و خوب میدانند کدام نقاط را به آتش بکشند، افزایش تعداد آتشسوزیها و گسترش وسعت حریق آنها شاید بهطور دقیق بررسی نشده باشد، اما باید دانست که کسانی به دنبال نابودی جنگلها هستند و از این اقدام نفع میبرند.
حسین آقایی، فعال محیط زیست درباره سوختن جنگلهای هیرکانی در طول سالهای اخیر میگوید: این آتشسوزیها بیشتر عمدی است و علت انسانی دارد و به علت تعارض منافعی که بین مردم و جنگل اتفاق میافتد این آتش زدنها صورت میگیرد، بیشتر برای تعرض به جنگل است و از بین رفتن آن برای ویلاسازی و زمین را پاک کردن است، این آتش را در مسیر باد روشن میکنند تا به راحتی پخش شود.
این فعال محیط زیست ادامه میدهد: آتش سوزی در جنگلها به علت باد گرم در شرایط خاصی رخ میدهد و شاید تنها ۱۰ درصد علت آتشسوزی باشد و بیشتر به علت عمدی بودن است، زیرا عمده این آتشسوزیها لکهای و پراکنده است و جنگلبانی هم در خاموش کردن آن با دشواری روبهرو بوده و تنها راه خاموش کردن آن باران است و ما همواره باید منتظر بارش رحمت الهی باشیم، زیرا خاموش کردن آتشسوزی پراکنده به شدت سخت است.
علیشیر الله وردی، یک فعال محیطزیست دیگر میگوید: در حال حاضر یکی از مهمترین میدانهای دفاع، دفاع از طبیعت و حفظ گونههای مختلف گیاهی و جانوری موجود در کشور است و انتظار میرود اطلاعات سپاه و نهادهای نظامی و انتظامی در این عرصه نیز ورود پررنگتری داشته باشند.
وی در ادامه اظهار میکند: نکته مهم و مشابه در آتشسوزی ها، وقوع آتشسوزی در جنگلهای متراکم و دارای تنوع گونههای گیاهی است و در این آتش سوزیها منابعی را از دست دادهایم که امکان جایگزینی آن نیست و برخی از گونههای نادر و بسیاری از درختان کهنسال ارزشمند از بین رفتهاند.
این فعال محیط زیست اضافه میکند: بی توجهی افرادی که برای تهیه محصولات کوهی به جنگل میروند و حضور چوپانان از مهمترین دلایل بروز برخی آتشسوزیهای هستند و اگر سازمانهای متولی برای برخی مشاغل و همچنین روستاییان پیشنهاد جایگزین برای تهیه ذغال جهت امرار معاش داشته باشند، خطر کمتری طبیعت و جنگل را تهدید میکند و آرزوی همه ما حفظ سرمایههای ملی است.
وی با بیان اینکه آموزش روستاییان یکی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه است، میگوید: مردم روستا با دلسوزی و احساس مسؤولیت در صورت آگاه بودن، خدمات بسیار و بدون چشم داشتی میتوانند به طبیعت داشته باشند که جای خالی آموزش و توجه به ظرفیت روستاییان در مواجهه با وقایع ناگوار مثل آتشسوزی به خوبی احساس میشود.
یک سبب طولانی شدن آتشسوزی جنگلهای ما، نبود سایتهای امدادرسانی هوایی است. برخی گسترههای جنگلی دشوارگذر هستند و جز با بالگرده ای آبپاش و کمکرسانی هوایی، نمیتوان آتش را مهار کرد. روشن است که در گسترههای جنگلی باید چنین سایتهایی راهاندازی شود. آگاهیبخشی به مردم بومی برای نگاهبانی از جنگلها و شیوههای پیشگیری از پدید آمدن آتش در جنگل، یک راه حل دیگر است که با اندکی هزینه میتوان بهکار گرفت. سازمانهای مردمنهاد میتوانند در این زمینه پیشگام و کمکرسان باشند. ناکارآمدی برخی مسوولان اجرایی را هم باید به آن دشواریها افزود. این کارنابلدی و سهلانگاری نمونههایی دارد و چیزی نیست که به چشم نیاید یا بتوان از آن چشم پوشید. در گسترههای جنگلی بایستگی بهکارگیری مدیران توانمند و کارا درستترین و نخستین کاری است که باید انجام داد. اینکه جنگلها هکتار هکتار در آتش بسوزند و در برابر چنین رویداد ویرانسازی آنچه از مسوولان شنیده شود تنها دریغ گفتن و افسوس خوردن باشد، دردی از زیستبوم زخمخوردهی ما را دوا نمیکند و چارهای برای نجات جنگلها نیست.
گرم شدن کرهی زمین خطر آتشسوزی جنگلها را دوچندان کرده است. پس نیاز است که مدیران تصمیمگیرنده، برای رویدادهایی از این دست، آماده باشند و به بهانهی همیشگی «غافلگیری»، جنگلها را به شعلههای آتش نسپارند. کشور ما در کمربند خشک زمین و ناحیهی پُرفشار حارهای جای گرفته است. طبیعی است که گرمای هوا و وزش بادهای گرم، سبب آتشسوزی جنگلها خواهد شد. پس ما باید برای آتشسوزیهای احتمالی آماده باشیم. چنین آمادگیهایی در مدیران ما هست؟ آمارها و نمونههای فراوان آتشسوزیها با هزار زبان میگویند: نه!
