استان گلستان طی چند سال اخیر با پدیده خشکسالی و کم آبی مواجه شده که ضرورت اجرای الگوی کشت را برای مدیریت منابع آبی و پایداری تولید و استفاده از این ظرفیت برای افزایش درآمد اقتصادی بهره‌برداران آن دوچندان می‌کند.

گذار از کشت‌های سنتی و کم‌بازده نه تنها لبه‌ی تیز فرسایش را مهار می‌کند، بلکه وعده‌ی ثروتی تازه را برای کشاورزان به‌همراه دارد. در حال حاضر اکثر اراضی گلستان عمدتأ زیر زراعت دیم سنتی هستند و پژوهش‌ها نشان می‌دهد همین موضوع عامل اصلی فرسایش خاک محسوب می‌شود. بخش زیادی از اراضی استان به دلیل کاهش آب، شوری خاک و باراش نامنظم و پایین در حال فرسایش بی‌سابقه است و باید آموزش‌های لازم داده شود و هم‌افزایی ایجاد گردد تا با کشت مناسب هر منطقه و سوق دادن کشاورزان به‌سمت کشت‌های مدرن و کم آب‌بر از خطرات آینده کاست.

منابع آبی مهمترین موضوع در کشت محصولات
رئیس جهادکشاورزی گلستان گفت: مهم‌ترین موضوعی که نوع محصول و سطح زیرکشت را در استان مشخص می‌کند منابع آبی است. ابراهیم هزارجریبی با اشاره به اهمیت برنامه‌ریزی در بخش کشاورزی و رعایت الگوی کشت اظهارکرد: اینکه چه محصولی در چه منطقه‌ای و به چه میزان کشت شود، در گام نخست به منابع آب قابل برنامه‌ریزی وابسته است و وزارت نیرو میزان آب در دسترس شامل منابع زیرزمینی و سطحی را اعلام می‌کند. رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان افزود: وزارتخانه بر اساس سیاست‌های کلان کشور در حوزه تأمین امنیت غذایی، خودکفایی محصولات اساسی، ظرفیت‌های اقلیمی، نیازهای داخلی و برنامه‌های صادراتی، الگوی کشت را تدوین و به استان‌ها ابلاغ می‌کند. وی بیان کرد: تدوین الگوی کشت با بهره‌گیری از ظرفیت مراکز تحقیقات کشاورزی، اعضای هیئت علمی، کارشناسان استانی و ملی انجام می‌شود و این برنامه پیش از آغاز هر سال زراعی به استان‌ها ابلاغ خواهد شد. هزارجریبی ادامه داد: سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها علاوه بر نقش علمی و فنی در تدوین الگو، مسئول اجرای آن نیز هستند و پس از دریافت برنامه، محصولات را متناسب با ظرفیت شهرستان‌ها، میزان منابع آب، شرایط خاک و اقلیم هر منطقه تقسیم‌بندی و ابلاغ می‌کنند. وی با بیان اینکه الگوی کشت باید متناسب با میزان آب در اختیار باشد، گفت: در استان گلستان برای تمامی شهرستان‌ها مشخص می‌شود که چه محصولی، در چه سطحی و با چه میزان مصرف آبی کشت شود و تلاش می‌کنیم این برنامه هر سال به شرایط واقعی منابع و سیاست‌های بخش کشاورزی نزدیک‌تر شود. رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان با اشاره به برنامه ابلاغی الگوی کشت استان اظهار کرد: امسال حدود ۷۱۲ هزار هکتار از اراضی زراعی گلستان در برنامه الگوی کشت قرار گرفته که از این میزان حدود ۶۱۸ هزار هکتار مربوط به کشت پاییزه است؛ چراکه در این فصل بیشترین بهره‌برداری از نزولات جوی و آب باران انجام می‌شود. وی گفت: محصول اصلی کشت پاییزه استان گندم است که برنامه کشت آن حدود ۴۶۰ هزار هکتار تعیین شده و سایر محصولات مانند جو، کلزا و دیگر محصولات نیز در سطوح پایین‌تر برنامه‌ریزی شده‌اند. رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان با اشاره به کشت‌های بهاره و تابستانه استان خاطرنشان کرد: محصولات اصلی این فصل شامل برنج، پنبه، دانه‌های روغنی مانند سویا و ذرت علوفه‌ای است که متناسب با شرایط منابع آب و ظرفیت مناطق مختلف برنامه‌ریزی می‌شوند. هزارجریبی با تأکید بر تفاوت شرایط آبی گلستان با بسیاری از استان‌های کشور گفت: از مجموع حدود ۷۱۲ هزار هکتار اراضی زراعی استان، تنها حدود ۲۳۰ هزار هکتار آبی است و بخش زیادی از اراضی با استفاده از بارندگی و کشت دیم مدیریت می‌شود. وی افزود: برخلاف تصور عمومی که بسیاری از استان‌های کشور عمدتاً به کشاورزی وابسته به آبیاری متکی هستند، در گلستان بخش قابل توجهی از تولیدات کشاورزی با اتکا به نعمت بارش و مدیریت صحیح منابع آب انجام می‌شود. رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان تاکید کرد: اجرای دقیق الگوی کشت، حرکت به سمت مصرف بهینه آب، حفظ منابع طبیعی و افزایش بهره‌وری تولید، از مهم‌ترین برنامه‌های بخش کشاورزی استان برای عبور از چالش‌های آینده خواهد بود.