یادداشت «خبرشمال» درخصوص وعده‌های دبیر شورای عالی«حجت‌الله عبدالملکی» که یک دوره حدوداً یک‌ساله مدیریت ناموفق را در وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی از خود در خاطره افکار عمومی بر جای گذاشت و در نهایت نیز استعفا داد، دقیقاً روشن نیست با کدام پشتوانه منطقی، به مدیریت دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد کشور منصوب شد و هنوز جوهر حکمش خشک نشده، به گیلان آمد و از همان دست حرف‌هایی زد که در دوران وزارت و پیش از آن زده بود.

مشاور رییس‌جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی که روز گذشته در نخستین سفر کاری خود پس از انتصاب به این کرسی، وارد استان گیلان شد، منطقه آزاد انزلی را از پرظرفیت‌ترین مناطق آزاد کشور دانست و گفت: بنادر انزلی و کاسپین از ظرفیت‌های این منطقه در صادرات و ترانزیت کالا هستند که با اجرای طرح‌های توسعه این ظرفیت تا ۲۰ میلیون تن قابل افزایش است.

«حجت‌الله عبدالملکی» با بیان اینکه در چارچوب اقتصاد مقاومتی، مسئولیت برون‌گرایی اقتصاد کشور بر عهده مناطق آزاد است، بیان کرد: به‌زودی خطوط ریلی رشت – کاسپین تکمیل می‌شود و کشور روسیه نیز خواستار تکمیل این زیرساخت در کشور ماست.

عبدالملکی افزود: در صورت تکمیل زیرساخت‌ها مقدار قابل ملاحظه‌ای از ترانزیت کشور از بنادر انزلی و کاسپین انجام خواهد شد از این رو در حوزه حمل و نقل برای توسعه ظرفیت‌های زیر ساختی برنامه‌های خوبی در نظر داریم.

وی عنوان کرد: با تکمیل زنجیره حمل و نقل ترکیبی و ساخت اسکله‌های رو رو ریلی و خودرویی گام‌های بسیار عالی در راستای توسعه اقتصادی این استان و کشور برداشته می‌شود.

عبدالملکی تاکید کرد: راه‌اندازی خط ترانزیتی بین این چهار منطقه حجم ترانزیت سرزمینی از جمهوری اسلامی را به طرز قابل توجهی افزایش می‌دهد و به‌موازات آن در حوزه ساختار نیز برونگرایی و یا ورود به اقتصاد جهانی از دریچه مناطق آزاد تقویت خواهد شد.

درخصوص سخنان «عبدالملکی» چند نکته را لازم به تذکر و تبیین می‌دانیم:

نخست این‌که نه مدیران ارشد استان گیلان و نه فعالان اقتصادی و بخش خصوصی این استان، حرفها و سخنان دبیر شورای عالی مناطق آزاد را جدی نمی‌گیرند چون وی همان فردی بود باور داشت با یک میلیون تومان، میتوان ایجاد شغل کرد و چندین کتار در خصوص اقتصاد مقاومتی نوشت اما زمانی‌که دولت رویایی اصولگرایان شکل گرفت و «حجت‌الله» قبای وزارت بر تن کرد، چیزی در عمل از وی ندیدیم و در پایان و تنها پس از کمتر از یکسال، دوستان وی تصمیم گرفتند وی استعفا بدهد و از وزارت‌خانه جدا شود و معنای این اتفاق برای افکار عمومی یک چیز بود؛ فاصله بین ادعا و عمل، گاه می‌تواند نجومی باشد.

نکته دوم این‌که ما هم حرف‌های «حجت‌الله» را قبول داریم و بهتر از وی می‌دانیم که سه استان گیلان، مازندران و گلستان ظرفیت‌های صادراتی فراوانی دارند و زیرساخت‌های بسیار ارزشمندی در بنادر این سه استان توسط دولت‌ها مهیا شده است اما این‌همه برای پیوستن به اقتصاد جهانی، تحقق صادرات یا برونگرایی اقتصاد کافی نیست چون دولت متبوع «حجت‌الله»، راه ورود به اقتصاد جهانی و تحقق برونگرایی که مورد تأکید رهبری در موضوع اقتصاد مقاومتی بود را گِل گرفته و کامل بسته است و اتفاقاً خود جناب «عبدالملکی» از افرادی بود که از این سیاست دفاع می‌کرد، کتاب و مقاله نوشت.

نکته بعدی این‌که برای تحقق صادرات، افزایش تجارت خارجی و تحقق برونگرایی در اقتصاد، تنها زیرساخت کافی نیست، ما به مکانیسم یا راهکارهای اجرایی و مسیرهای باز قانونی و حقوقی نیاز داریم تا فعالان بخش خصوصی ما بتوانند بدون دردسر و نگرانی در این مسیر تردد کنند، مسیری که امروز هم به دلیل تحریم‌ها و هم به دلیل قرارداشتن در لیست سیاه «FATF» فراهم نیست و هم‌اکنون نیز بیشتر تجارت خارجی ما محدود به چند کشور دوست و برادر است و آن هم غالباً به‌صورت تهاتر صورت می‌گیرد و نفت و گاز ما را می‌برند و اقلام و اجناس مورد نظر خود را وارد کشور می‌کنند که در درازمدت بیشتر به اقتصاد ملی، لطمه می‌زند.

نکته بعدی این‌که باور ما این است که افرادی چون «حجت‌الله عبدالملکی» درک درستی از نظام بین‌الملل ندارند و در تحلیل‌های خود آنچه را که دوست دارند یا رویاهای خود را طرح می‌کنند و وعده می‌دهند درحالی‌که واقعیت این است که امروز ما در بدترین شرایط از نظر موقعیت در نظام بین‌الملل قرار داریم و نمی‌توانیم تنها به زیرساخت‌های بندرانزلی و بندر امیرآباد و اسکله رورو ریلی و نزدیکی به کشورهای حوزه سی‌آی‌اس و عضویت در اتحادیه اوراسیا و سازمان همکاری شانگهای دلخوش باشیم و خیالِ ورود به اقتصاد جهانی را در سر بپروریم چون فعالان اقتصادی و بخش خصوصی که بازیگران خط مقدم در این حوزه هستند، بهتر از هر کسی می‌دانند این مسیر پر از سنگلاخ و موانع حقوقی و دیپلماتیک است و در چنین شرایطی از زیرساخت‌های آماده نیز کاری ساخته نیست.نکته آخر این‌که ما یک‌بار با شوخی‌های «حجت‌الله عبدالملکی» در دوران وزارت و حتی پیش از آن، آشنایی داریم و امروز ایشان را کامل می‌شناسیم و غریزه ما می‌گوید دبیر شورای عالی مناطق آزاد اقتصادی، بار دیگر دارد با ما مزاح می‌کند و ما نیز حرفها و سخنان وی را جدی نمی‌گیریم.