سرویس سیاسی

استان مازندران، گیلان و گلستان در مجاورت با کشورهای حوزه «سی‌آی‌اس» هستند و مرز مشترک با چند کشور ازجمله فدراسیون روسیه دارند که راه‌های هوایی، آبی، خاکی و ریلی به این کشورها نیز فراهم است ضمن این‌که مناسبات دیپلماتیک تهران با این کشورها در مطلوب‌ترین وضعیت قرار دارد و بسیاری از این کشورها با جمعیتی درمجموع حدود ۴۰۰ میلیون نفر، نیاز به تولیدات کشاورزی و صنعتی ما دارند.
دومین نکته درخصوص این سه استان این است که در تولید محصولات کشاورزی و همچنین مصنوعات صنعتی و برخی دست‌سازه‌ها و صنایع دستی در کشور نظیر ندارند و دسترسی آسان به کشورهای منطقه سی‌آی‌اس ظرفیت و فرصتی گران‌بها است که نباید از چشم مدیران دولتی، نمایندگان و همچنین فعالان بخش خصوصی دور بماند.
صادرات از این سه استان به کشورهای همسایه، هنوز بسیار کمتر از حد انتظار است و لازم است برای این موضوع تدبیری اندیشیده شود.
یکی از مشکلات مشابه در مازندران، گیلان و گلستان این است که در زمان برداشت محصولات کشاورزی اعم از مرکبات، برنج، کیوی و شلیل به دلیل عرضه در مقیاس بالا، شاهد کاهش قیمت در بازار هستیم و همین موضوع، موجبات نگرانی و حتی یأس و دلسردی کشاورزان را فراهم می‌کند آن هم در شرایطی که کمی آن‌سوتر در روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و آذربایجان نیاز مبرم به همین تولیدات دارند.
اگر مدیران تدابیری اتخاذ کنند تا صادرات به کشورهای حوزه شمال در چنین مواقعی از سال، افزایش یابد، قیمت در بازار نیز نه تنها کاهش نمی‌یابد که حتی ممکن است افزایش پیدا کند و از این منظر است که کارشناسان اقتصادی بر این باور هستند که صادرات، پیش‌ران تولید است. نکته مهم بعدی این است که در شرایطی که وضعیت بازار نفت ایران چندان پایدار و مطمئن نیست و همه ارکان کشور از جمله رهبر معظم انقلاب بر گسترش صادرات غیرنفتی تأکید دارند، این سه استان می‌توانند در صف نخست تحقق این رویا باشند و به اقتصاد ملی خدمت کنند. روز گذشته ناظر گمرکات مازندران گفت: در سال جاری ۵۰ هزار تن انواع کالا به ارزش ۱۳ میلیون دلار به ترکمنستان صادر شد.
امیر جمشیدی افزود: گمرکات مازندران طی ۶ ماهه نخست سال جاری ۵۶ هزار تن انواع کالا به ارزش ۱۶ میلیون و ۶۴۱ هزار دلار با کشور ترکمنستان مبادله کرد که از نظر وزنی و ارزشی سهم دو درصدی از کل تجارت گمرکات مازندران را داشته است.
وی ادامه داد: در مدت یادشده بالغ بر ۵۰ هزار تن انواع کالای غیر‌نفتی به ارزش ۱۳ میلیون و ۲۳ هزار دلار از گمرکات مازندران به این کشور صادر شده است که از نظر وزنی ۵ درصد و ارزشی ۸ درصد از کل صادرات گمرکات مازندران را به خود اختصاص داده است.
جمشیدی افزود: کالاهای صادر شده به ترکمنستان شامل محصولات لبنی، مواد معدنی، مواد پلاستیکی، محصولات شیمیایی، فلزات، چوب و اشیای چوبی بوده است. ناظر گمرکات مازندران تصریح کرد: در نیمه اول سال‌جاری ۵ هزارتن کک نفتی از کشور ترکمنستان به ارزش ۳ میلیون و۵۱۹ هزار دلار از طریق گمرکات مازندران وارد کشور شده است. کاملاً روشن است وقتی تنها از مازندران این حجم کالا با چنین ارزشی تنها به یک کشور حوزه سی‌آی‌اس یعنی ترکمنستان صادر می‌شود به‌خوبی گواه ظرفیت صادراتی سه استان خزری به کشورهای منطقه است. نباید فراموش کرد که اقتصاد روسیه تحت تحریم‌های شدید آمریکا قرار دارد و با توجه به این نکته که تجار و بازرگانان روسی وظیفه تأمین بسیاری از کالاهای موردنیاز شهروندان کشورهای سی‌آی‌اس را برعهده دارند، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که فضا برای گسترش صادرات کالا از این سه استان فراهم است. نکته بعدی هم درخصوص منطقه آزاد تجاری مازندران است که اخیراً نهایی و ابلاغ شد. این اتفاق نیز فرصتی برای توسعه صادرات و تعمیق مناسبات تجاری بین مازندران، گیلان و گلستان با کشورهای حوزه سی‌آی‌اس است و نباید زمان را از دست داد که در آن‌صورت مانند برخی کشورهای دیگر در همسایگی جنوب کشور، تاجران ترک جای ما را خواهند گرفت.