مائده مطهری زاده
گل گاو زبان ایرانی، با (نام علمی: Echium amoenum) یکی از گونه‌های سرده گاوزبان است. این گیاه، یکی از گیاهان دارویی بسیار مهم در طب سنتی ایرانی است. گل گاوزبان، گیاهی دوساله یا چندساله است که به‌صورت بومی در مناطقی از ایران، قفقاز و روسیه در ارتفاعات ۶۰ تا ۲٬۲۰۰ متر (۲۰۰ تا ۷٬۲۲۰ فوت) از سطح دریا رشد می‌کند.
حالا این گیاه خوش عطر و بو با خاصیت ضد التهاب، ضد درد، ضد میکروب و آرامش بخش، راهیِ چین شده و به گفته مدیر جهاد کشاورزی ساری، حدود ۱ تُن از این گیاهِ ارغوانی رنگ، به این کشور صادر شده است.
سید اسماعیل علوی، خشکسالی و کم آبی را تهدید بسیار بزرگی برای کشاورزان عنوان و خاطرنشان کرد: کشت گیاهان دارویی پر سود، گیاهان کم آب بر و پر درآمد از جمله راهکارها در این زمینه است.
علوی با بیان اینکه تلاش می‌شود تا کشاورزان به کشت گیاهان دارویی در مزارع و زمین‌های بلاکشت تشویق شوند تصریح کرد: تاکنون طرح‌های ویژه‌ای مانند جهش تولید در دیمزار‌ها و کشت در اراضی شیبدار اجرایی شد.
او افزود: کشت این گیاهان علاوه بر اشتغالزایی به تقویت اقتصاد جوامع محلی کمک زیادی خواهد کرد و در کنار آن با صادرات آنها شاهد ارزآوری برای کشور خواهیم بود.
علوی، صنایع تبدیلی و بازاریابی را حلقه مفقوده‌ ای دانست که موجب می شود کشاورزان هرساله پس از کشت محصول، دغدغه فروش داشته باشند.
شهرستان ساری با ۴۱۹ هکتار سطح کشت گیاهان دارویی که هفت هکتار از این سطح مزارع گل گاوزبان است، ۴۳۰ کشاورز فعال در زمینه کشت انواع گیاهان دارویی دارد.

جنت رودبار رامسر پایتخت گل گاوزبان
اما در میان تمامی شهرها و روستاهای کشور، روستای جنت رودبار رامسر به پایتخت گل گاو‌زبان کشور معروف است تا جایی که طی دهه اخیر، هرساله (بغیر از سالهای شیوع ویروس منحوس کرونا) جشنواره ملی گل گاو زبان در این روستا برگزار می‌شود. مهرزاد خلعتبری از ساکنان بومی روستای جنت رودبار در این باره می‌گوید: روستای جنت رودبار یکی از قدیمی‌ترین روستاهای دهستان و مرکز دهستان جنت رودبار بوده و بیشتر اهالی آن کشاورز و دامدار بوده و بسیار مهربان و ساده‌زیست هستند. وی می‌افزاید: در سال‌های پیش از انقلاب، کشت دیم گندم و جو در این منطقه، رایج و به دلیل نبودن امکانات و ادوات کشاورزی به سختی انجام می‌شد و بازار فروش مناسبی هم نداشت که برخی از اهالی به جمع‌آوری گیاهان داروئی اطراف روستا مانند بابونه، آویشن و گل گاوزبان اقدام کردند. خلعتبری می‌گوید: بازار فروش گل گاوزبان به دلیل کیفیت مناسبی که داشت رونق گرفت و به همین دلیل کشت این گیاه به محوریت کشاورزی دهستان جنت رودبار و به ویژه مرکز دهستان که از جمعیت بالایی برخوردار بود قرار گرفت. وی با اشاره به کیفیت گل‌گاوزبان، اظهار کرد: گل گاوزبان این منطقه به دلیل سازگاری آب و هوا و خاک با این گیاه در هنگام چیدن حدود دو سانت بلندی دارد و پس از چیده شدن در زیر شیروانی خانه‌ها، پهن و با گرمای غیر مستقیم نور خورشید خشک می‌شود و پس از آن در کیسه‌های پارچه‌ای بزرگ قرار می‌گیرد و در انباری تاریک تا زمان فروش نگهداری می‌شود. رنگ گلی که در این شرایط خشک و نگهداری شود بنفش تیره بوده و بسیار خوش‌رنگ است. به مرور زمان در بسیاری از مناطق کشور، گل گاو زبان با مرور تغییر رنگ داده و سفیدک می‌زند.

توجه بیش از پیش شرکت‌های دارویی به گل گاو زبان
بررسی سابقه بازار گل گاوزبان هم نشان می‌دهد که در چهار سال اخیر توجه شرکت‌های دارویی داخل کشور و حتی خارج از کشور به خرید گل گاوزبان چندین برابر شده است و اگر دولت فقط تعیین قیمت کارشناسی را بر اساس نرخ تورم و هزینه‌های تولید انجام دهد، بازار قیمت واقعی خود را نشان داده و همواره مشتری برای این گیاه دارویی وجود دارد. کشت گل گاوزبان به عنوان یکی از شاخص‌ترین گیاهان دارویی پرورشی مازندران ظرفیتی بالقوه برای بهره برداری بهینه از اراضی مناطق بالا دست به ویژه زمین‌های شیب دار استان است.در سال‌های اخیر سطح کشت این گیاه با حمایت همه جانبه دولت رو به افزایش گذاشته است طبق آمار جهاد کشاورزی، مازندران حدود ۷۵۰ هکتار زمین زیر کشت گل گاوزبان دارد. اما به جز، رامسر، مناطق هزار جریب نکا، بهشهر و گلوگاه در شرق استان نیز به کشت گل گاو زبان می‌پردازند. رییس اداره جهاد کشاورزی نکا در همین خصوص سال گذشته، با اشاره به تولیدِ ۱۲۰ تُن گل خشک شده گل گاو زبان در این شهرستان گفت: این شهرستان رتبه اول کشت گل گاوزبان در استان را در اختیار دارد. سعید صمدی زرینی همچنین اظهار کرد: ۳۶۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی این شهرستان به کشت گل گاوزبان اختصاص دارد. وی با اشاره به اینکه برداشت گل گاوزبان در این شهرستان به صورت دستی به مدت دو ماه طول می‌کشد و دارای اشتغال زایی خوبی برای روستاییان است، گفت: آرام بخشی

، درمان کم خونی، تهوع و سرماخوردگی از خواص گل گاوزبان است.

همه چیز درباره گل گاو زبان
گل گاو زبان گیاه محبوب و معروفی بین مردم است و از خواص بی‌نظیر آن در طب سنتی استفاده بسیاری می‌‌شود. ایرانیان از گذشته تا کنون با خشک کردن گلبرگ‌ها و برگ‌های گل گاو زبان و استفاده از آن به عنوان دمنوش و شربت از فواید بی‌نظیر این گیاه برای آرامش اعصاب بهره برده‌اند. مردم به شکل عامیانه به این گیاه گل گاو زبان، بلووید یا افعی گیاه می‌گویند. در کتب طب سنتی قدیمی با لسان الثور از گل گاو زبان یاد شده و نام علمی آن «Echium vulgare» است. گرچه این گیاه به اسامی انگلیسی viper’s bugloss و blueweed نیز شناخته می‌شود. گل گاو زبان گیاهی یک ساله و علفی از تیره گاو زبانیان است که به‌طور میانگین تا ارتفاع ۰.۶ متر رشد می‌کند و ساقه‌ آن خار‌های ریزی دارد. برگ‌های گل گاو زبان مخملی هستند و از تارهای خشن پوشیده شده استو. به همین خاطر هنگام گرفتن برگ‌های این گیاه در دست یک نوع گزیدگی ملایم حس می‌شود. گل‌های گیاه گل گاو زبان لاجوردی رنگ و شبیه به گل انار هستند. تخم این گیاه اگر در آب خیس بخورد لعاب می‌اندازد و دایره‌ای شکل است. گیاه گل گاو زبان طبیعت گرمی دارد و غنی از آنتی اکسیدان‌ها، فلاونوئید، آنتو سیانین، اسید گاما لینولئیک، کولین، ویتامین‌های B، ویتامین C، منیزیم، کلسیم، آهن و پتاسیم است. مهم‌ترین ماده‌ شیمیایی که از عصاره گل گاو زبان استخراج می‌شود، نیترات دو پتاس است که بیشتر خاصیت‌ها و فواید آن به این ماده مرتبط است. این گیاه گونه‌های بسیاری دارد و گاهی گونه ایرانی گل گاو زبان که در دامنه‌های البرز می‌رویند با گونه اروپایی آن که بیشتر در استان‌های آذربایجان و اصفهان رشد می‌کنند، اشتباه گرفته می‌شود. گونه ایرانی گل گاو زبان گل‌های بزرگ‌تری نسبت به گل‌های گونه اروپایی دارد. با آن که این گیاه خودرو است اما امکان کشت آن در مقیاس گسترده‌تر با استفاده از ریشه آن وجود دارد. بسیاری از مردم منطقه الموت و اشکورات در استان گیلان (در دامنه‌ی کوه‌های البرز) به کشت گل گاو زبان در مقیاس گسترده مشغول هستند و از این راه کسب درآمد می‌کنند. جالب است بدانید امکان رشد گونه ایرانی این گیاه در شرایط آب و هوایی مشابه در کشورهای دیگر وجود ندارد. کارشناسان کشاورزی بذر این گیاه را برای تکثیر به کشورهای دیگر بردند اما علی رغم تلاش‌های فراوان کشت گل گاو زبان در کشور‌های دیگر با شکست مواجه شد. چون رشد این گیاه تنها در زادگاه اولیه‌ آن امکان پذیر است. گل گاو زبان به گیاهی با هزار و یک خاصیت معروف است.

بهبود علائم سرماخوردگی
گل گاو زبان به درمان کردن سرفه‌های مزمن، وقفه‌های تنفسی و آسم‌های خفیف کمک می‌کند. اگر سرما خورده‌اید این گیاه را همراه با بابونه، سنبل‌الطیب و شقایق دم کنید و این جوشانده را هر روز دو یا سه بار میل کنید تا علائم و عوارض سرما خوردگی بهبود یابند یا شدت آن‌ها کمتر شود.

ترمیم و زیبایی پوست و مو
اگر جوشانده یا عصاره برگ گل گاو زبان را با مقدار مساوی آب رقیق کنید، محلول بی‌نظیری برای خشکی پوست، خارش و جوش‌های عصبی و دردناک روی پوست شکل می‌گیرد. ‌استفاده از روغن گل گاو زبان به کف سر باعث کم شدن و پیشگیری از بسیاری از بیماری‌های پوست کف سر و مو می‌شود. به عنوان مثال، این گیاه راه درمانی طبیعی برای فولیکولیتیس است (بیماری‌ای که در آن فولیکول‌های مو تحت تاثیر عفونت دچار التهاب می‌شوند و فرد پس از آن ریزش شدید مو را تجربه می‌کند.)

تقویت اعصاب
بر اساس نظرات روانشناسان مطرح، اکثر مردم در قرن حاضر، زندگی پراضطرابی دارند. این استرس در طولانی مدت سلامت روح و روان را تحت‌تاثیر خود قرار می‌دهد و عملکرد طبیعی مغز را دچار مشکل می‌کند.
برای تقویت اعصاب و داشتن آرامش روانی و کمرنگ کردن نقش استرس و اضطراب در زندگی شلوغ و پر دغدغه امروزی، می‌توانید از گیاهان آرام بخشی مانند گل گاو زبان استفاده کنید.

ضد سرطان
در ترکیبات گل گاو زبان عنصر منیزیم وجود دارد که از بروز سرطان جلوگیری می‌کند.

ضد التهاب و ضد قرمزی
ترکیبی به نام آلکالویید نیز در ترکیبات گل گاو زبان وجود دارد که به آن خاصیت ضد آلرژی، ضد روماتیسم و درد مفاصل و ضد التهاب و قرمزی می‌دهد.

تب بر
استفاده از این گیاه در بیماری‌هایی که معمولا با تب همراه هستند (سرخک، مخملک، آبله و کهیر) به پایین آوردن تب کمک می‌کند.