یک فیلم سی ثانیهای نشان میدهد که چگونه یک جنگلبان نوری که به سمت اتومبیل کاری خود میرفت به شکل ناجوانمردانهای و از دور، هدفِ تیرهای کینه ورزانه قاچاقچیان چوب قرار گرفته است!
رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نور اعلام کرد: قاچاقچیان چوب با شلیک گلوله سه نفر از ماموران منابع طبیعی این شهرستان را زخمی و روانه بیمارستان کردند.
کمیل قلی نژاد ریحانه آبادی افزود: حوالی ساعت ۲۳ و ۳۰ دقیقه شب، حافظان عرصه منابع طبیعی در حال رصد عرصههای جنگلی الیمالات بخش چمستان از توابع این شهرستان بودند که از سوی افراد قاچاقچی و سود جو مورد سوء قصد قرار گرفتند و زخمی شدند.
وی اظهار کرد: در این کمین شبانه، فرمانده عملیات یگان و ۲ نفر دیگر از نیروهای حفاظتی با شلیک گلوله ساچمه زنی مورد اصابت قرار گرفتند و برای مداوا به مراکز درمانی چمستان منتقل شدند.
این مسئول گفت: افزون بر مجروح کردن همکاران، خساراتی هم با شلیک گلوله به خودروها وارد کردند.
رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نور گفت: برابرِ پیگیریهایِ صورت گرفته دادستان عمومی و انقلاب شهرستان حکم شناسایی و دستگیری این افراد مجرم را صادر کرده است.
برآیندها نشان میدهد که پرونده جنگلبانان مصدوم به ویژه در شمال ایران سال به سال قطورتر و حادتر میشود که ادامه این روند بر نگرانیها افزوده است.
این چالش که از سه دهه اخیر در کنار سایر تهدیدات تخریب، تصرف، آتش سوزی و قاچاق چوب بر عرصههای جنگلی کشور سایه انداخته است به تاکید کارشناسان باید ریشه این مشکلات را دریافت و درمان کرد چون حفظ این میراث طبیعی و ملی کشور در دنیای صنعتی امروز که تنفس انسان با چالش جدی مواجه شده کمتر از تامین آب و نان نیست.
بر اساس آمار موجود تاکنون علاوه بر مصدومان، ١٤٥ محیط بان و جنگلبان در کشور حین خدمت به شهادت رسیده اند.
خلأ قوانین مناسب و بازدارنده، کمبود نیروهای حفاظتی و جنگلبان و عدم تأمین مالی و جانی شان، کمبود تجهیزات، بیکاری، سطح پایین درآمد اهالی بومی، تغییر، پیشرفت و سهولت در روشهای قاچاق چوب، قیمت بالای چوب و…از جمله عواملی هستند که باعث طغیان جماعت بیرحم قاچاقچی علیه منابع طبیعی مازندران شده است.
یگان حفاظت سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور با کمترین پشتیبانی حقوقی، قضایی و تجهیزاتی در شرایطی که سادهترین امکانات دفاعی و حق برخورد با متخلفان و متجاوزان را ندارد و به تنهایی در خط مقدم مقابله با زمین خواران و قاچاقچیان دست خالی از انفال و ثروتهای عمومی علیالخصوص عرصه و اکوسیستمهای جنگلی و مرتعی کشور حراست میکنند ولی در مقابله با زمین خواران و قاچاقچیان نیروهای حفاظت در خط مقدم دفاع از آب و خاک کشور تنها هستند.
این در حالی ست که مهرماه امسال، رئیس کل دادگستری مازندران از پیگیری برای اصلاح قانون و بازنگری در جریمههای قاچاق چوب با قابلیت بازدارندگی بیشتر خبر داد و گفت: قانون و جریمههای کنونی، کارایی و اثرگذاری لازم را ندارد.
عباس پوریانی در دیدار با فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، گفت: فعالیت در حوزه انفال و حفاظت از عرصههای ملی بسیار با اهمیت است و دادگستری استان در همه مراحل، چه در حوزه پیشگیری، چه در حوزه برخورد و چه از جهت حمایت و پشتیبانیهای لازم در کنار دستگاههای متولی خواهد بود.
رئیس کل دادگستری مازندران با نقد قانون فعلی مبارزه با قاچاق خوب، تصریح کرد: برای مبارزه با قاچاق چوب با ضعف قانونی مواجه هستیم و قانون و جریمههای کنونی، کارایی و اثرگذاری لازم را نداشته و بازدارنده نیست.
وی ساماندهی و مقابله با قاچاق چوب را از جمله دغدغههای دستگاه قضا در استان برشمرد و خاطرنشان کرد: انفال، امانت است و ما باید امانت دار خوبی برای نسل های آینده باشیم.
دادستان عمومی و انقلاب مرکز مازندران نیز در این نشست بر اهمیت و نقش تخصص و تعهد مدیران در دفاع و حفاظت از انفال تاکید کرد و گفت: در کنار برخورد قانونی، تجهیز منابع طبیعی به امکانات و نیروی انسانی کارآمد نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است تا همه ظرفیتها برای ارتقای توان اجرایی مورد استفاده قرار گیرد.
علی اکبر عالیشاه افزود: نگاه مسئولان به سه استان شمالی با توجه به زیست بوم خاص باید متفاوت باشد؛ استان های گیلان، مازندران و گلستان با توجه به منابع طبیعی خاصی که دارند باید جدا از سایر استان ها و به صورت تخصصی دیده شوند تا مشکلات و چالش های مربوط به انفال مرتفع شود.
دادستان مرکز مازندران با بیان اینکه طرح تنفس و خروج دام از جنگل، آسیب جدی به استان وارد کرده است، اظهار کرد: دامداران که نگهبانان طبیعی جنگل بودند، از جنگلها خارج شدند و عدم بازدارندگی قوانین در مقابل هجمه به جنگل، موجب قاچاق چوب در استان شده است.
عالیشاه، عدم وجود نیروهای متخصص و قوی در راستای مقابله با قاچاق چوب را از مشکلات استان در این حوزه برشمرد و تصریح کرد: آستانه با کمبود نیروهای قوی و متخصص که بدون تعارف و تعلل نسبت به قاچاق چوب ورود پیدا کنند، مواجه است.
دادستان مرکز مازندران همچنین بر نقش آموزش و حفظ سلامت قرق بانان تاکید و خاطرنشان کرد: در راستای پیشگیری از قاچاق چوب، بازدید و سرکشی دادستانها از مراکز دپوی چوب، پای کار آمدن دهیاران و توقیف اتومبیلها بسیار تاثیر گذار خواهد بود.
معضلات اقتصادی و اجتماعی، حل نشدن برخی عوامل تخریب جنگلها از جمله قاچاق چوب، معضلات دام و عدم پشتیبانی کامل فنی و حقوقی توسط سایر واحدهای سازمان برای یگان حفاظت سبب شده سنگینی بار حفاظت فیزیکی موجب قرسودگی نیروهای حفاظتی و ایجاد فشار مضاعف بر این نیروی خدوم و ایثارگر شود.
شرایط بد اقتصادی در کنار بیکاری، دستاویزی برای هجمه به اندوختههای باارزش جنگل هیرکانی شده که در برخی موارد متخلفان پس از مواجهه با ماموران منابع طبیعی و محیط زیست، اقدام به برخورد فیزیکی و مسلحانه میکنند.
شرایط به گونهای شده که چپاولگران طبیعت برای دستیابی به اهداف خود و سود بیشتر، واهمهای از آسیبزدن به محیطبانان و جنگلبانان ندارند.
قوانینی که در گذشته درباره حفاظت از جنگلها و مراتع نوشته شده است توانایی مقابله با قاچاقچیان و زمین خواران را ندارد. تنها با تغییر قوانین و افزایش نیروی انسانی و اعتبارات می توان از سرمایههای ملی در برابر متخلفان محافظت کرد، اما نبود قوانین بازدارنده و کامل باعث شده است حتی جنگلبانهایی که در راه حفاظت از منابع طبیعی کشته میشوند از حق پایداری برخوردار نشوند.
سرهنگ علی ملکی آهنگران، کارشناس و فرمانده سابق یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری درباره راهکارهای پیشگیرانه از حملات انتقام جویانه به ماموران منابع طبیعی اظهار داشت: بهطور قطع افزایش حمایتهای حقوقی و قضایی بهویژه حمایتهای اجتماعی میتواند در این زمینه موثر باشد. قدم اول باید فرهنگسازی برای مردم باشد تا آنان بدانند ماموران منابع طبیعی امانتدار هستند و حفاظت از جنگلها و منابع طبیعی به عنوان یک گنجینه ارزشمند بر عهده آنان است تا سالم به دست نسلهای آینده برسد. اگر مردم به این نتیجه برسند، بهطور قطع از ما حمایت خواهند کرد. اگر جایی شاهد تعرض و حریقی بودند، بلافاصله به ما اطلاع دهند. باید تلاش کنیم به جایی برسیم که اگر کسی درختی را قطع کرد، مردم مثل یک مجرم به او نگاه کنند و از حمایتهای مردمی محروم شود. این بزرگترین هدفی است که به دنبال آن هستیم.
- نویسنده : مائده مطهری زاده
